I SA/Go 54/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-07-26

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Joanna Wierchowicz, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, nie badając, czy przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość wystąpiły w okresie pełnienia przez niego funkcji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 OrdPU) i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 187 § 1 OrdPU), nie badając, czy przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki wystąpiły w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Zgodnie z art. 116 OrdPU, odpowiedzialność członka zarządu jest wyłączona, jeśli wykaże on, że wniosek o upadłość został zgłoszony we właściwym czasie lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, co wymagało od organu analizy okresu pełnienia funkcji przez skarżącego.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu VAT. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący, były członek zarządu, zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116 § 1, poprzez wadliwe zastosowanie i nieuwzględnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość wystąpiły w okresie pełnienia funkcji przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie: sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: spec. Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 2.815,00 zł (dwa tysiące osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego z [...] r. ustalającą odpowiedzialność [...] za zaległości podatkowe podatnika [...] Spółka z o.o. z siedzibą z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1999r. w łącznej wysokości 26.274,40 zł. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że firma nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, nie posiada majątku ruchomego na terenie działalności urzędu i tym samym egzekucja zaległości podatkowej okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji urząd postanowił orzec o odpowiedzialności kolejnych członków zarządu za zaległości podatkowe powstałe w okresie pełnienia przez nich funkcji. Skarżący [...] pełnił funkcję członka zarządu spółki od 9 kwietnia 1999 r. do dnia 4 czerwca 2000 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został przez zarząd spółki z o.o. [...] w dniu 04.05.2001 r. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2001 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o upadłość, gdyż w chwili złożenia tego wniosku majątek dłużnika nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wskutek uchylenia tego postanowienia przez Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 11 marca 2002r. oddalił wniosek o upadłość. W uzasadnieniu wskazano, że nie orzeka się upadłości w stosunku do przedsiębiorcy mającego tylko jednego wierzyciela. Jako podstawę rozstrzygnięcia organy podatkowe wskazały art. 116 § 1 i 2 OrdPU zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków. Skarżący nie wskazał mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości podatkowych. W skardze z 30 stycznia 2004 r. pełnomocnik strony zarzucił, iż przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.), tj.: 1. art. 120, 121 i 122, poprzez działanie organów wbrew przepisom prawa, 2. art. 187 i 191, poprzez wadliwe zebranie materiału dowodowego, 3. art. 116 § 1, poprzez wadliwe zastosowanie i nie uwzględnienie przestanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za przedmiotowe zobowiązania podatkowe [...] sp. z o.o. i wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego lub o uchylenie obu decyzji oraz zasądzenie postępowania procesowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie stwierdzając w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie wyczerpane zostały przesłanki ustawowe do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości spółki z o.o. [...] zs., natomiast podniesione przez pełnomocnika Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę postępowania podatkowego są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 122 i 187 § 1 OrdPU. Wyrażona w art. 122 zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 nakładający powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w l instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. Skoro zaś skarżący powoływał się na okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność i podnosił, że pełnił funkcję członka zarządu do czerwca 2000r. i w tym okresie nie zachodziły przesłanki uzasadniające zgłoszenie upadłości [...] Spółka z .0.0. , a zatem, że ewentualne spóźnienie w zgłoszeniu wniosku nastąpiło bez winy Skarżącego, to obowiązkiem organów podatkowych było przeprowadzenie stosownego postępowania w tym zakresie. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 116 OrdPU za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. [...] pełnił funkcję prezesa zarządu spółki do 4 czerwca 2000 r. i tylko do tej daty miał wpływ na jej działalność. Gdyby w tym okresie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość to byłby to jego obowiązek, którego zaniedbanie mogłoby skutkować odpowiedzialnością w trybie art. 116 § 1 OrdPU. Jeżeli natomiast stan taki zaistniał po tej dacie to jest to okoliczność wyłączająca jego odpowiedzialność, bowiem ewentualne niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wyjaśnić czy i w jakim zakresie Spółka zaprzestała płacenia swoich zobowiązań w okresie, gdy [...] był członkiem zarządu a zatem czy w tym czasie zachodziły okoliczności zobowiązujące Skarżącego do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Z przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i postępowania w stopniu mającym niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też skargę należało uwzględnić i stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) w związku art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z poźn. zm.) decyzję uchylono. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,póz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło