I SA/Kr 2676/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2004r sprawy ze skarg M. K. na postanowienia Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 7 listopada 2001 r z dnia 8 listopada 2001 r z dnia 8 listopada 2001 r z dna 15 listopada 2001 r Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową i odsetki za zwłokę -skargi oddala- Sygn. I SA/Kr 2676/01 UZASADNIENIE Czteroma zaskarżonymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniami z dnia 7 listopada 2001 r. nr. [...], z dnia 8 listopada 2001 r. nr. [...] i [...] oraz z dnia 15 listopada 2001 r. nr. [...] Izba Skarbowa rozpoznając zażalenia M. K. na postanowienia Urzędu Skarbowego K. w sprawie zaliczenia dokonanych wpłat na poczet zaległości w podatku dochodowym - utrzymała je w mocy. W ich uzasadnieniu stwierdzono , iż postępowanie w sprawie zażalenia na tego rodzaju postanowienia ma na celu stwierdzenie , czy w danym wypadku występowała zaległość i czy wpłacona kwota została prawidłowo zarachowana na zaległość główną i odsetki. Powołano się na przepis art. 55 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa / DZ. U. Nr 137 , poz. 926/ stwierdzający, iż jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę , wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim w dniu wypłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Izba Skarbowa nie dopatrzyła się w orzeczeniach organu I instancji żadnych uchybień formalno-prawnych podając , że prawidłowo zarachowano wpłatę na poczet zaległości głównej o odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny jako właściwy do rozpoznania skarg na wskazane postanowienia Izby Skarbowej, w oparciu o przepis art. 111 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 / w zw. z art. 97 par. l przepisów wprowadzających tą ustawę /Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm./ zarządził połączenie spraw , w których wniesiono skargi a to : o sygnaturach I SA/Kr 2676/0l , I SA/Kr 2677/01. I SA/Kr 2678/01 i I SA/ Kr 2679/01. do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie je pod syg. I SA/Kr 2676/01. W skargach zmierzających do uchylenia postanowień postawiony jest zarzut identyczny jak w postępowaniu przed Izbą Skarbową, a mianowicie rażącego naruszenia przepisu art. 56 ustawy Ordynacji podatkowej . Skarżący podnosi, iż działanie urzędu w zakresie zarachowania dokonanych w tych sprawach wpłat na poczet należności głównej i odsetek jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 53 par. 1 Ordynacji od zaległości podatkowych naliczane są odsetki Jednakże zgodnie z art. 56 Ordynacji, brak jest podstaw do ich ustalania, gdyż brak jest podstawy prawnej do stosowania obwieszczeń Ministra Finansów w sprawie wysokości odsetek za zwłokę , gdyż punktem wyjścia dla nich jest art. 56 par. 1 Ordynacji podatkowej i 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego ustalanej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Wobec faktu , że Prezes NBP zgodnie z prawem bankowym ogłasza jedynie stopę oprocentowania tego kredytu ustaloną przez Radę Polityki pieniężnej, nie została spełniona dyspozycja cytowanego artykułu i organ wydając decyzję może jedynie stwierdzić prawo do pobrania odsetek, ale nie może określić ich wysokości. Nie zgadza się w tym zakresie ze stanowiskiem organów, iż są powołane jedynie do wykonywania dyspozycji nałożonych na nie przepisów prawa podatkowego i nie do nich należy ocena i sanacja prawa. Narusza ono podstawy funkcjonowania prawa, a mianowicie uznaje za obowiązujące obwieszczenie Ministra, które zostało wydane w oparciu o nieistniejący stan prawny. Skoro zadania wynikające z przepisu art. 53 Ordynacji uzależnione są od uregulowań ustalonych przez ustawodawcę w art. 56 poprzez określenie delegacji dla Ministra Finansów do obwieszczenia stawki w oparciu o ustalenia Prezesa NBP, dyspozycja ta nie została spełniona, stosowanie zaś obwieszczeń jest nadużyciem. Jest to sprzeczne z Konstytucją i organ nie może zasłaniać się obowiązkiem stosowania prawa w przypadku , gdy przepis jest niezgodny z ustawą. Rozszerzające stosowanie prawa, nie może się odbywać kosztem podatników. Izba Skarbowa podtrzymując stanowisko domagała się oddalenia skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skargi nie są uzasadnione. Spór między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się do tego , czy organy podatkowe mogły w stanie prawnym obowiązującym w czasie orzekania kierować treścią obwieszczenia Ministra Finansów w sprawie wysokości odsetek , skoro stopa oprocentowania kredytu lombardowego , o której mowa w par. 1 art. 56 Ordynacji nie ustalona została przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego , lecz przez Radę polityki Pieniężnej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w myśl art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim /DZ. U. Nr. 140, poz. 938/ wysokość stopy kredytu refinansowanego - ustala Rada Polityki Pieniężnej. Odnosząc się do spornej kwestii stwierdzić należy , iż obie ustawy , a więc Ordynacja podatkowa oraz ustawa o Narodowym Banku Polskim uchwalone zostały w jednym czasie / 29 sierpnia 1997 roku/ i doszło do niedostosowanie w tym zakresie przepisów Ordynacji do nowych uregulowań zawartych w ustawie o NBP , tym samym do powstania niejasności i wątpliwości co do prawidłowego ustalenia podstawy, o którą oparty jest mechanizm ustalania wysokości odsetek za zwłokę. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę konieczne jest w zaistniałej sytuacji dokonanie wykładni przepisu art. 56 par. 1 Ordynacji, a to celem ustalenia jego właściwego znaczenia. Słusznym będzie zastosowanie wykładni systemowej , która opiera się na założeniu , że poszczególne normy prawne stanowią składnik spójnego systemu prawnego , mają więc nie dopuścić do uznania norm wzajemnie niezgodnych. Skoro zatem w świetle ustawy o NBP z 29 sierpnia 1997 roku - art. 12 do zadań Rady Polityki Pieniężnej włączono między innymi ustalanie wysokości stóp procentowych NBP , to należy zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie przyjąć, że rozumienie przepisu art. 56 par. l Ordynacji / w stanie prawnym przed jego nowelizacją/ jest wyznaczone nie tylko przez jego brzmienie, lecz także przez treść innych przepisów prawnych mających wpływ na jego rozumienie w ramach wykładni systemowej. Powyższe prowadzi do konkluzji, ze organy podatkowe kierując się stosownym obwieszczeniem Ministra Finansów prawidłowo określiły wysokość odsetek i dokonały zaliczenia dokonanych przez skarżącą wpłat , tym samym zaskarżone postanowienia nie naruszaj ą prawa. Mając to na względzie , Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyżej powołanej ,orzekł jak w sentencji.