II SA/Gd 2715/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-05-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara. Skrzycka-Pilch, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, as. WSA Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący uzyskał te uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej?
Ratio decidendi
Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Pozbawienie uprawnień kombatanckich w sytuacji, gdy zostały one uzyskane wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, ma charakter obligatoryjny na mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Organ administracji jest związany tą normą prawa.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją pozbawił M. P. uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Skarżący zarzucił, że decyzja jest niesprawiedliwa, podnosząc, iż służył w Wojsku Ochrony Pogranicza, do służby został wcielony z poboru po powrocie z prac przymusowych, a służba ta była niebezpieczna. Organ utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. M. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara. Skrzycka-Pilch (spr.), Sędziowie NSA Jan Jędrkowiak, as. WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rzoparwie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 8 listopada 2000r., nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił M. P. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji ustalił, że M. P., w oparciu o zaświadczenie dawnego ZBOWiDu w G. z dnia 10 marca 1979r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie od września 1947r. do 31 grudnia 1947r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w Gdańsku nr 923 z dnia 27 grudnia 1978r. potwierdzające, że M. P., w podanym wyżej okresie, jako żołnierz Ludowego Wojska Polskiego, brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich tych osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Stosownie do tego przepisu uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że decyzja jest niesprawiedliwa, służył on w Wojsku Ochrony Pogranicza, a jednostki te nie podlegały Ministerstwu Obrony Narodowej. Ponadto wskazał, iż do służby został wcielony z poboru, a nie jako ochotnik. Służba ta była niebezpieczna. Skarżący wskazał, iż do służby w WOP został wcielony po powrocie z 5-letnich prac przymusowych, na które został wywieziony jako 13-letnie dziecko. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych, decyzja z dnia 20 lipca 2001r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości jego podstawy faktyczne i prawne. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano dodatkowo, że skarżący nie przedłożył żadnych nowych dowodów, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. M. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od niniejszej decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący uzyskał takie uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Pozbawienie go tych uprawnień ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ administracji jest związany przytoczoną wyżej normą prawa. Wyjaśnić należy skarżącemu, iż uprawnienia kombatanckie, na mocy dotychczasowych przepisów, nie przysługiwały wyłącznie z tytułu pełnienia służby w MO lub Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 roku, gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz.U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych oraz przytoczonych przepisów prawa materialnego skargę należało uznać za bezzasadną, co prowadzić musiało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło