II SA/Wa 455/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-21
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Jolanta Rajewska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydana w wyniku rozpoznania odwołania, które nie zostało podpisane przez stronę, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, które nie spełnia wymogów formalnych (brak podpisu), dopuszcza się rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skutkuje to stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
K.L. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących sposobu rozwiązania stosunku pracy i wieku. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów oraz ignorancji organów administracji. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu wadliwości postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Asesor WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi K.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), odmówił przyznania K.L. świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 37k, gdyż jego stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, lecz za zwykłym wypowiedzeniem. W takiej sytuacji świadczenie mógłby uzyskać z przepisu art. 37k ust. 1 pkt 1, w którym to przepisie nie jest wymagany żaden szczególny sposób rozwiązania umowy o pracę, a jedynie staż (25 lat) i wiek (63 lata), jednak nie spełnia również warunku dotyczącego wieku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], wydaną w oparciu o przepis art. 6c ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 56, poz. 514 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K.L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie emerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli posiada odpowiedni wiek i okres uprawniający do emerytury oraz zakończenie zatrudnienia nastąpiło w określonym trybie.
Natomiast K.L. nie spełnia warunków niezbędnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie osiągnął wieku 63 lat (ukończone 52 lata), a rozwiązanie z nim umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez zakład pracy (art. 30 § 1 pkt 2 kpa), którego okres upłynął z dniem [...] marca 2002 r., co potwierdza świadectwo pracy, a nadto nie zakończył okresu zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ww. ustawy (wykonywanie pracy w ramach prac interwencyjnych).
Organ stwierdził również, że przepisem prawa materialnego regulującym przyznawanie świadczeń przedemerytalnych jest art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast nie mają tu zastosowania przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ustawodawca w cyt. art. 37k nie dokonał rozróżnienia na zatrudnienie w szczególnych warunkach i inne zatrudnienie, tak więc fakt, iż K.L. pracował w szczególnych warunkach nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.L. powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r. w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, w którym jednoznacznie wyjaśniono jego sytuację i prawa nabyte oraz sposób rozwiązania nieprawidłowości powstałych przy interpretacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tak przez Powiatowy Urząd Pracy w S., jak i Wojewodę [...].
Wyraził też swoją dezaprobatę dotyczącą działalności organów administracji, które odmówiły mu prawa do zasiłku, a obecnie odmawiają prawa do świadczenia przedemerytalnego po 36 latach pracy w warunkach szkodliwych, posądzając je o ignorancję i niekompetencję.
Wskazał również, że zarówno on, jak i jego rodzina zostali pozbawieni środków do życia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych, niż w niej podniesione.
Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że odwołanie K. L. od decyzji Starosty S. z dnia [...] marca 2004 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 marca 2004 r., nie zostało przez odwołującego się podpisane.
Stosownie do treści art. 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji – Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego cechuje zatem zasada ograniczonego formalizmu nie tylko co do treści, lecz przejawia się także w odformalizowaniu formy podań (odwołań, żądań, wyjaśnień, zażaleń).
Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 kpa i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3, a w szczególności wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a nadto, wniesione pisemnie, powinno być podpisane przez wnoszącego.
Podpis wskazuje bowiem osobę wnoszącego i pozwala zbadać, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego.
Zgodnie z przepisem art. 64 § 1 kpa odwołanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli nie wskazano w nim adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych oraz zgodnie z art. 64 § 2, odwołujący się nie usunie w terminie braków nieczyniących zadość licznym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, pomimo wezwania go przez organ.
W rozpatrywanej sprawie organ, do którego wpłynęło odwołanie nie zastosował się do obowiązku wynikającego z powołanego wyżej przepisu, lecz akta sprawy wraz z odwołaniem przesłał do Wojewody [...] jako organu odwoławczego, który rozpoznał odwołanie, wydając decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu odwołanie bez podpisu, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa.
W tej sytuacji Wojewoda [...], niejako z urzędu, wystąpił w charakterze organu odwoławczego, dopuszczając się rażącego naruszenia określonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, POP 1997, nr 3, poz. 62).
Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważenia w zakresie zarzutów podniesionych w skardze.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło