IV SA/Wa 938/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-21
Skład orzekający: Wanda Zielińska - Baran, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, dotycząca zaliczenia części działki do użytku drogowego, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków była prawidłowa, ponieważ nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zaliczenie części działki do użytku drogowego było zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a zapis w księdze wieczystej nie decyduje o sposobie użytkowania gruntu dla celów ewidencyjnych. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący K. K. i L. A. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wnioskodawcy twierdzili, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wskazując na rzekome sfałszowanie projektu podziału działki i błędne zaliczenie jej części do użytku drogowego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że zaliczenie części działki do użytku drogowego było zgodne z przepisami.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. K. i L. A. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], orzekającą o "odmowie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonych dla miasta S. w stosunku do działki [...], karta mapy 5, obręb S.: w miejsce użytku gruntowego określającego drogę (dr) - użytek gruntowy określający teren mieszkaniowy (B)."
Wnioskiem z dnia 6 września 2004 r. skarżący wystąpili do Głównego Geodety Kraju o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...].
We wniosku tym podniesiono, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawcy precyzując ten zarzut wskazali w uzasadnieniu, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n.: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w S., na działce geodezyjnej nr [...]", oraz z naruszeniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Do wniosku dołączono również odpis z księgi wieczystej z dnia [...] grudnia 2003 r., w którym wskazano sposób korzystania z działki [...] jako teren zabudowy mieszkalnej.
Po rozpatrzeniu wskazanego wyżej wniosku Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], na podstawie art. 158 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Geodeta Kraju wskazał, że zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Otóż zgodnie z ust. 3 pkt 1 załącznika nr 6 do tego rozporządzenia, do użytku gruntowego tereny mieszkaniowe "B" zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalne związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw, itp.), a także ogródki przydomowe. Natomiast na podstawie art. 3 pkt 7 załącznika do ww. rozporządzenia do użytku gruntowego drogi "dr" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958).
Na podstawie akt sprawy organ stwierdził, że część działki nr [...] jest zajęta pod ul. [...], która zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r., nr [...], w sprawie zaliczenia dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. U. Woj. K. [...].[...].[...] z dnia [...] sierpnia 1987 r.) stanowi drogę gminną.
Wykazanie zatem w operacie ewidencyjnym użytku gruntowego droga "dr" w stosunku do części działki nr [...], która faktycznie zajęta jest pod drogę publiczną, jest -w ocenie organu - zgodne z obowiązującymi przepisami.
Również zapis w księdze wieczystej nie decyduje o zaliczeniu gruntu do danego użytku gruntowego. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych.
Główny Geodeta Kraju za niezasadny uznał także zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 26 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując, że przepis ten stanowi jedynie ustawowe upoważnienie dla ministra właściwego do spraw architektury i budownictwa do wydania rozporządzenia w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.
Wnioskiem z dnia 7 lutego 2005 r. K. K. i L. A. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] listopada 2004 r.
Główny Geodeta Kraju, decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku skarżących, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. W rozstrzygnięciu tym podniesiono, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2004 r. była prawidłowa, skoro nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu tej decyzji. Wskazaną decyzją z [...] maja 2004 r. prawidłowo utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., ponieważ wykazanie w operacie ewidencyjnym użytku gruntowego droga "dr" w stosunku do części działki nr [...], która faktycznie zajęta jest pod drogę publiczną, jest zgodne z obowiązującymi przepisami.
Decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2005 r. stała się przedmiotem skargi K. K. i L. A. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jak również decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2004 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2004 r., względnie o uchylenie tych orzeczeń i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący podnieśli, że Wydział Geodezji i Kartografii w S. wraz z [...] Biurem Geodezji i Terenów Rolnych, wydali w dniu [...] listopada 2003 r. nowy, ich zadaniem sfałszowany projekt podziału spornej działki nr geod. [...], powiększając ją z 683 m 2 do 700 m 2 o część drogowej działki gminnej nr geod. [...]. Zdaniem skarżących, w ten sposób urząd uzyskał pretekst do wpisu użytku drogowego do ewidencji ich działki. Skarżący podnieśli, że w oparciu o wskazany projekt podziału, bez podpisania przez nich protokołu granicznego oraz bez wydania wymaganej prawem decyzji administracyjnej o zmianach, Prezydent Miasta S. wydał "wykaz zmian gruntowych", nie wskazując na podstawie, jakiego dokumentu dokonano zmiany.
W skardze zarzucono organom odwoławczym, iż żaden z nich nie badał dokumentów źródłowych, ani nie przeprowadził wizji na spornym gruncie, a decyzje wydawane były jedynie na podstawie sfałszowanych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę, Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, wyrażoną w zaskarżonych decyzjach.
Odpowiadając natomiast na zarzuty dotyczące fałszowania dokumentów, stwierdził, że mogą one być brane pod uwagę w postępowaniu przed organami administracji publicznej jedynie w przypadku, gdy takie przestępstwo zostało stwierdzone przez sąd prawomocnym wyrokiem karnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które należy do jednych z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 kpa.).
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 kpa, a zestawienie to stanowi zamknięty katalog podstaw nieważności, który w żadnym wypadku nie może być uzupełniony poprzez stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu.
Organy zatem winny korzystać z tej instytucji z wielką rozwagą i starannością. Jednocześnie w postępowaniu nieważnościowym, stosując wszystkie zasady i procedury określone w kpa, winny ograniczyć zakres swej kognicji do ustalenia, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności wskazana w art. 156 § 1 kpa.
Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...].01.2004 r. o odmowie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, jako podstawę wskazali przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj. rażące naruszenie prawa.
W ocenie Sądu organ rozpoznający powyższy wniosek trafnie przyjął, iż przy wydaniu decyzji odmawiającej dokonania zmiany wpisu w operacie ewidencji nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Otóż w świetle dotychczasowego stanowiska doktryny i orzecznictwa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa z naruszeniem "rażącym". Naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie nie może być zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W niniejszej sprawie Główny Geodeta Kraju zasadnie wskazał, iż zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...].03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38, poz. 454). Zgodnie z ust. 3 pkt 1 załącznika nr 6 do wyżej wymienionego rozporządzenia do użytku gruntowego tereny mieszkaniowe "B" zalicza się grunty niewykorzystane do produkcji rolnej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi. Natomiast na podstawie ust. 3 pkt 7 tegoż załącznika nr 6 do użytku gruntowego drogi "dr" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych.
Część działki stanowiącej własność skarżących zajęta jest pod drogę gminną. Skarżący nie wykazali w zwykłym postępowaniu, aby ta część ich działki została objęta innym sposobem użytkowania niż ten wskazany dotychczas w ewidencji gruntów. Wnosząc bowiem o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków winni wykazać, iż działka w całości zajęta jest pod budynek mieszkalny bądź przez urządzenie funkcjonalne związane z budynkiem mieszkalnym, takie jak podwórze, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw lub podobne. Tymczasem skarżący podali jako podstawę swojego żądania o zmianę wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków zapis w księdze wieczystej, która obejmuje przedmiotową działkę. Ponieważ w księdze wieczystej widnieje zapis, że cała nieruchomość stanowi działkę budowlaną, skarżący z tej okoliczności wywodzą, iż również w ewidencji gruntów winno być zapisane, iż działka w całości jest użytkiem tereny mieszkaniowe. Stanowisko to należy uznać za sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Zapis bowiem w księdze wieczystej nie decyduje o zaliczeniu gruntu do danego użytku gruntowego. W myśl bowiem art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne to dane zawarte w ewidencji są podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych.
Wobec powyższego trafnie organ dokonał oceny kontrolowanej decyzji odmawiającej zmiany wpisu w ewidencji stwierdzając, iż nie zawiera ona takich wadliwości, które skutkowałyby stwierdzeniem jej nieważności. Decyzja ta odpowiada prawu i nie może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu zaistnienia jakiejkolwiek z podstaw nieważnościowych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło