I SA/Bd 299/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.), asesor WSA Urszula Wiśniewska, Protokolant asystent sędziego Sarah Sobecka - Kucharczyk, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2005r. a rozprawie sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie przywrócenia terminu do żądania wyłączenia spod egzekucji ruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości I SA/Bd 299/05 UZASADNIENIE Dnia [...] 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. dokonał zajęcia ruchomości z majątku L. N., ojca skarżącego. Wśród zajętych rzeczy znalazło się m.in. rożno elektryczne [...]. Pismem z dnia 4 października 2004r. (wysłanym do organu egzekucyjnego 8 listopada 2004r.) skarżący zwrócił się z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji zajętego rożna, argumentując, iż jest to jego własność. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wezwał skarżącego do wskazania daty uzyskania informacji o dokonanej czynności oraz do przedstawienia dowodów na poparcie swego żądania. Skarżący wyjaśnił, iż informację o zajęciu uzyskał w roku 2003. Jako dowód mający potwierdzić własność przedmiotowej ruchomości wskazano osoby mogące to poświadczyć. Organ egzekucyjny wezwał zainteresowanego do podania dokładnej daty uzyskania wiadomości o zajęciu. W piśmie z dnia 3 grudnia 2004r. skarżący wyjaśnił, iż o powyższej czynności dowiedział się w dniu 16 października 2004r. Postanowieniem z dnia [...] 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. odmówił wyłączenia spod egzekucji rożna elektrycznego [...] z powodu wniesienia żądania po terminie, tj. po upływie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej. W piśmie z dnia 14 grudnia 2004r. skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia żądania wyłączenia spod egzekucji zajętej ruchomości wyjaśniając, iż jego ojciec – L. N. udał się w dniu 27 października 2004r. w sprawie zajęcia rożna do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., zachowując 14 - dniowy termin. Postanowieniem z dnia [...] 2005r. organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia żądania wyłączenia spod egzekucji rożna elektrycznego. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie argumentując, iż ruchomość jest jego własnością, a żądanie wyłączenia wniesiono z zachowaniem terminu. Postanowieniem z dnia 18 marca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący jako przyczynę uchybienia terminu podał wizytę ojca u Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w dniu 27 października 2004r. Niemniej jednak dopiero 14 grudnia 2004r. zwrócił się do organu egzekucyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia żądania wyłączenia spod egzekucji zajętej ruchomości. Zgodnie z art. 58 kpa z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której był on określony. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż w danej sprawie, gdyby przyjąć za zasadną przyczynę uchybienia terminu, wniosek o jego przywrócenie należało złożyć siedem dni od ustania tej okoliczności, tj. do 3 listopada 2004r., uczyniono to dopiero 14 grudnia 2004r. Wraz z tym wnioskiem należało wnieść żądanie wyłączenia spod egzekucji zajętej ruchomości, czego nie dopełniono. Dyrektor podkreślił, że podawana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu nie została uznana przez organ egzekucyjny za zasadną - nie spełniono więc przesłanek zawartych w art. 58 ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Zatem organ egzekucyjny nie mógł przychylić się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia żądania wyłączenia spod egzekucji zajętej ruchomości. Ponadto postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...] 2004r. odmawiające wyłączenia spod egzekucji zajętej ruchomości stało się ostateczne. Zatem, w ocenie Dyrektora Izby, niemożliwe jest rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia żądania wyłączenia spod egzekucji zajętej ruchomości, ponieważ odpadł przedmiot tego postępowania. Na powyższe postanowienie została złożona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W skardze A. N. zarzuca, iż od samego początku działalność organów sprzeczna była z przepisami art. 7, 8 i 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Podnosi, że o zajęciu dowiedział się 16 października 2004 r. Jego ojciec dniu 27 października 2004r. interweniował w sprawie zajęcia u Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. Wysyłając pismo z dnia 4 października 2004 r. działał w przekonaniu, iż przysługuje mu 14 - dniowy termin do wystąpienia z żądaniem wyłączenia ruchomości spod egzekucji. Zarzuca także, iż nie został ani on, ani jego ojciec poinformowany o konieczności złożenia prośby o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo. W myśl art.38 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa – z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Art. 18 wskazanej ustawy stanowi, że jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku naruszenia terminu wynikającego z art.38 §1 osoba trzecia może żądać przywrócenia tego terminu w trybie art.58 kpa (por. R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wwa 1995, s.74). Ten ostatni przepis stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle powyższego uregulowania warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności jest spełnienie się trzech przesłanek: 1) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, 2) dokonania czynności, dla której określony był termin, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98). W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. odmówił wyłączenia rożna spod egzekucji, na skutek niedochowania 14 - dniowego terminu do złożenie żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji. W uzasadnieniu tego postanowienie organ stwierdził, że wnoszący nie skorzystał z instytucji przywrócenia terminu, i przytoczył treść art.58 kpa. Powyższe żądanie skarżący wniósł w piśmie z dnia 4 października 2004 r. (nadanym na poczcie w dniu 8 listopada 2004 r.), po upływie 14 – dniowego terminu do wniesienia żądania, bowiem o zajęciu rożna dowiedział się w dniu 16 października 2004 r. Prośbę o przywrócenie terminu złożył w piśmie z dnia 14 grudnia 2004 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji z treści wskazanego postanowienia, przedtem takiej świadomości nie miał. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że jeżeli strona nie była świadoma uchybienia terminu, termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, iż czynność została dokonana z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2000 r., I SA/Lu 1524/98). Skoro zatem powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 grudnia 2004 r., a prośbę o przywrócenie terminu złożył on w piśmie z tego samego dnia ( nadanym na poczcie w dniu 17 grudnia 2004 r.), to 7 – dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu został zachowany. Skarżący dokonał także czynności, dla której zakreślony był termin – w piśmie z dnia 4 października 2004 r. zgłosił żądanie wyłączenia rożna spod egzekucji. Sąd nie podziela odmiennego stanowiska prezentowanego w tych kwestiach przez organ odwoławczy. W odniesieniu do trzeciej przesłanki przywrócenia terminu – uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, należy zauważyć, co następuje. W piśmie z dnia 14 grudnia 2004 r. skarżący wskazuje, że 14 - dniowy termin do wniesienia żądania został zachowany, gdyż jego ojciec był u Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zajęcia rożna w dniu 27 października 2004 r. W zażaleniu na postanowienie z dnia 4 lutego 2005 r. o odmowie przywrócenia terminu skarżący 14 - dniowy termin liczy od dnia 28 października 2004 r.,tj. od dnia gdy ojciec przekazał mu wynik rozmowy z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. W skardze stwierdził, że wysyłając pismo z dnia 4 października 2004 r. działał w przekonaniu, iż przysługuje mu 14 – dniowy termin. Powyższe wskazuje, że powodem uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji administracyjnej był przyjęty przez niego sposób liczenia tego terminu, wynikający z jego przekonania, że postępuje właściwie. W ponownym postępowaniu organ podatkowy oceni w świetle całego materiału dowodowego, czy wskazana okoliczność może usprawiedliwiać uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia żądania. Końcowo Sąd stwierdza, że niezasadne było w przedmiotowej sprawie umorzenie przez organ odwoławczy postępowania. Najpierw Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił organowi I instancji uwagę, że pismo skarżącego z dnia 14 grudnia 2004 r. powinien rozpoznać jako wniosek o przywrócenie terminu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postąpił zgodnie z tym zaleceniem i odmówił przywrócenia terminu, a organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odpadł przedmiot tego postępowania. W ocenie Sądu, jeżeli zażalenie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie, to organ odwoławczy powinien utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.