IV SA/Wa 796/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska /spr/, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, asesor WSA Jakub Linkowski, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia - oddala skargę - Decyzją z dn. [...].12.2004 r. Prezydent W. na podstawie art. 104 kpa, art. 85 ust. 6, art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 89 ust. 1, 3, 6 ustawy z dn. 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) i rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 13.10.2004 r. (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, nałożył karę pieniężną na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W. za usunięcie 1 szt. drzewa jabłoni purpurowej ozdobnej w wysokości 32.985,12 zł. W obszernym uzasadnieniu wskazano, że A. D. powiadomił o wycięciu zdrowych drzew i krzewów z ogródka przydomowego od strony Al. [...] przy bloku [...]. Wycięć dokonano przy wykonywaniu ocieplenia budynku. Organ ustalił, iż nie było udzielone pozwolenie na usunięcie tego drzewostanu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na ustalenie, że usunięcia dokonano 21.06.2004 r. Przesłuchani świadkowie potwierdzili, iż na pewno został usunięta "rajska jabłoń". Następnie przeprowadzono oględziny miejsca wycięcia, których celem było ustalenie faktycznej ilości wyciętego drzewostanu. Obecni na oględzinach wskazali jako miejsce wycięć ogródek przydomowy usytuowany przy północno-zachodnim narożniku bloku [...], użytkowany przez W. W.. Znajdujący się tam pień to pozostałość po jabłoni purpurowej ozdobnej. Obwód pnia w miejscu usunięcia tzn. na wysokości 4 cm od poziomu gruntu wynosił 66 cm, a najmniejszy promień 9 cm. Teren, z którego usunięto jabłoń jest użytkowany przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Przyczyną usunięcia były prace prowadzone na zlecenie Spółdzielni, a polegające na ociepleniu budynku. W ocenie organu drzewo jabłoni purpurowej usunięto bez wymaganego zezwolenia. Wysokość kary wyliczono w ten sposób, iż najpierw ustalono obwód pnia przy założeniu, że jest kołem zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy z dn. 16.04.2004 r. o ochronie przyrody. Obwód ten wynoszący 56,52 cm, pomniejszony o 10 % z liczby 56,52 wynosi 50,87 cm zgodnie z art. 89 ust. 3 powołanej ustawy. Wyliczenie opłaty zgodnie z art. 89 ust. 1 wyniosło 5.497,52 zł. Opłata ta została podwyższona o 100 % stosownie do art. 85 ust. 6 i wyniosła 10.995,04 zł. Wyliczenie natomiast kary w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzewa wyniosło 32.985,12 zł. Wskutek odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dn. [...].02.2005 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie organu pierwszej instancji było prawidłowe, a rozstrzygnięcie nie budzi zastrzeżeń. Organ I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe. W szczególności przeprowadzono oględziny terenu, z którego usunięto drzewo jabłoni. Z oględzin tych spisany został protokół, podpisany przez wszystkich obecnych, sporządzono również listę obecności podpisaną przez uczestników oględzin. W ocenie Kolegium stan faktyczny został szczegółowo omówiony z powołaniem się na wyjaśnienia stron i świadków, natomiast obwód pnia i nałożona kara zostały wyliczone prawidłowo, z uwzględnieniem zasadnie powołanych przepisów ustawy z dn. 16.04.2004 r. o ochronie przyrody. Odnośnie zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, iż władającym działką nr [...] w W., przy ul. [...], z terenu której usunięto drzewo jabłoni purpurowej jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Okoliczność ta wynika z wypisu z rejestru gruntów. Prawidłowo także wyliczono obwód pnia usuniętego drzewa – z powodu braku kłody ustalenie rzeczywistego obwodu usuniętego drzewa na wysokości 130 cm nie było możliwe, zatem organ prawidłowo ustalił ten obwód powołując się na dyspozycję art. 89 ust. 3 powoływanej ustawy o ochronie przyrody. Stawka natomiast, którą przyjęto do wyliczenia kary wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13.10.2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 84 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 84 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 3, art. 85 ust. 7, art. 88 ust. 6 ustawy z dn. 16.04.2004 r. o ochronie przyrody oraz art. 28 kpa, 107 § 1 i § 3 kpa, art. 67 § 1 i 2 pkt 3 kpa w zw. z art. 68 § 1 kpa. W uzasadnieniu wskazano, iż karę pieniężną nakłada się na posiadacza nieruchomości. W niniejszej sprawie posiadaczem działki, z której usunięto jabłoń jest W. W., bowiem użytkuje ogródek przydomowy, w którym rosło to drzewo. Nie wykazano w postępowaniu administracyjnym, że przedmiotowe drzewo wycięto z powodu kolizji z prowadzonymi pracami ociepleniowymi. Takim dowodem nie jest protokół oględzin, gdzie stwierdzono, iż wycięto drzewo owocowe, nie zaś ozdobne. Skarżący wywodzi, iż nie jest możliwym ustalenie obwodu pnia drzewa na wysokości 130 cm, w sytuacji gdy ten gatunek drzewa nie posiada pnia na takiej wysokości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zarówno decyzja organu I instancji, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sposób wyczerpujący, jasny, precyzyjny przedstawiają stan faktyczny, jak również powołują prawidłowo przepisy prawa, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Uzasadnienia zaś tych rozstrzygnięć wypełniają dyspozycją art. 107 § 3 kpa. Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2) ustawy z dn. 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną na usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia. Usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez powołane wyżej organy. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia może wystąpić posiadacz nieruchomości. Sytuacje, w których nie jest wymagane przedmiotowe zezwolenie wymienia art. 83 ust. 6 powołanej ustawy o ochronie przyrody. Nie wymaga zezwolenia m.in. usunięcie drzew owocowych. W niniejszej sprawie, co zostało bezspornie ustalone, została wycięta jabłoń purpurowa, która jest drzewem ozdobnym, nie zaś owocowym. Usunięcie zatem takiej jabłoni wymagało uzyskania zezwolenia. Taką zaś decyzją posiadacz nieruchomości, z której usunięto przedmiotowe drzewo, nie mógł się wykazać. Wobec powyższego zasadnie wymierzono karę administracyjną. Jej wysokość natomiast została obliczona przy powołaniu się na art. 89 ust. 1, art. 85 ust. 6 i art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Zasadnie organy przyjęły, iż wobec braku kłody drzewa nie jest możliwe ustalenie obwodu usuniętego drzewa. W takiej sytuacji należało zastosować sposób ustalenia tego obwodu według kryterium podanego w art. 89 ust. 3 ustawy. Trafnie Kolegium oceniło, iż przepis ten nie różnicuje sposobów wyliczenia obwodu ze względu na gatunek drzewa, lecz ustala go jednolicie dla wszystkich drzew. Wyliczenie to z istoty jest hipotetyczne i opiera się na przyjętym wzorze matematycznym. Nie ma zatem żadnego znaczenia okoliczność podnoszona w skardze, że w rzeczywistości pień jabłoni purpurowej nie osiąga nigdy wysokości 130 cm. Zasadnie także zastosowano art. 85 ust. 6, który przewiduje podwyższenie opłaty za usunięcie drzew o 100 % w sytuacji, gdy drzewo jest usunięte z terenów zieleni. Jako tereny zieleni bowiem ustawa o ochronie przyrody definiuje m.in. zieleń towarzyszącą ulicom, placom, budynkom (art. 5 pkt 21). Podstawowy zarzut skargi, iż Spółdzielnia nie jest posiadaczem terenu, z którego usunięto drzewo również nie może się ostać. Analiza przepisów ustawy o ochronie przyrody prowadzi do wniosku, iż karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia wymierza się posiadaczowi nieruchomości. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, iż Spółdzielnia jest takim posiadaczem. Co prawda powołana ustawa nie definiuje pojęcia "posiadacza", należy wobec powyższego dokonać wykładni posiłkowo stosując przepisy Kodeksu Cywilnego. Stosownie do art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Spółdzielnia zgodnie z wypisem z rejestru gruntów jest władającym przedmiotową działką. Nie jest możliwe ustalenie, czy władztwo to ma charakter posiadania samoistnego, czy zależnego. Nie mniej jednak nie jest możliwe przyjęcie, iż posiadaczem, nawet zależnym, nieruchomości jest W. W., a zatem osoba korzystająca z ogródka przydomowego. W. W. jedynie użytkuje tę część nieruchomości, nie można natomiast wywieść, iż korzystanie to łączy się z jakimkolwiek prawem, czy to o charakterze rzeczowym, czy obligacyjnym. Z tych też względów trafnie przyjęto, iż posiadaczem nieruchomości, z której usunięto drzewo jest skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa i odpowiedzialność z tytułu tego czynu obciąża tenże podmiot. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.