IV SA/Wa 745/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA A. Szymańska Asesor WSA J. Linkowski Sędzia NSA T. Cysek (spr.) Protokolant D. Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. M.100 (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r Wojewoda [...] stwierdził, iż zażalenie B. M. na postanowienie Prezydenta [...]o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania wyżej wymienionej- zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygający organ II instancji podał, że B. M. postanowienie Prezydenta [...] odebrała 30 grudnia 2004r- a zatem ostatnim dniem do terminowego złożenia zażalenia był dzień 6 stycznia 2005r.Tymczasem zażalenie wpłynęło do organu I instancji 13 stycznia 2005r, a na kopercie wewnątrz, której znajdowało się pismo brakuje czytelnej pieczęci placówki pocztowej( wyraźny jest jedynie odcisk roku "2005" r.) W wyniku przeprowadzonych ustaleń wskazano na fakt przebywania B. M. w Areszcie Śledczym W.. Dla osób pozbawionych wolności - w myśl art. 57§5 kpa termin uważa się zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostanie złożone w administracji zakładu karnego (aresztu) . Z informacji udzielonych przez zastępcę dyrektora aresztu, w którym przebywa B. M. wynika jednak, iż nie występowała ona " z prośbą o przesłanie zażalenia za pośrednictwem" dyrektora aresztu a korespondencje przekazała listem zwykłym – stąd trudno ustalić datę przesłania. Według oświadczenia B. M. korespondencja została przesłana 31 grudnia 2004 r. W tej sytuacji - mając na względzie nadanie zażalenia przesyłką zwykłą- składająca zażalenie przyjęła na siebie ryzyko niemożności skutecznego wykazania faktycznej daty nadania wnoszonego środka zaskarżenia. Wobec tego-według Wojewody [...] – skoro B. M. nie dysponuje pocztowym dowodem nadania zażalenia, ani żadnym innym dowodem wskazującym kiedy je złożyła – należało przyjąć jako wiążącą datę wpływu przedmiotowego środka zaskarżenia do urzędu, wynikającą z prezentaty. W złożonej skardze B. M. poza szerokim omawianiem okoliczności dotyczących sprawy jej wymeldowania oświadczyła, że konkretne zażalenie dała do wysłania wychowawcy zakładu , w którym przebywała w dniu 31 grudnia 2004 r. Jak podniosła tego rodzaju oświadczenie pisała też "dla p. Wychowacy jako potwierdzenie do jej dokumentów, które posiada". Podkreślała, że musiał zaistnieć błąd, a ją wiążą obowiązki łączące się z pobytem w areszcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje. Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia z niżej podanych przyczyn. Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( DZ.U. Nr 153, poz. 1259) regułą jest, iż kontrola wykonywana przez sąd administracyjny dotyczy zgodności z prawem zaskarżonych aktów-wydanych przez organy administracji publicznej . Przeprowadzając ocenę legalności sąd administracyjny rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną( art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm). Przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie była wyłącznie zgodność z prawem postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r stwierdzającego, iż zażalenie B. M. na postanowienie Prezydenta [...] o odmowie zawieszenia postępowania dotyczącego wymeldowania wyżej wymienionej zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skoro tak, to nieporozumieniem było szeroko omawiane przez B. M. w złożonej przez nią w skardze okoliczności związanych z jej wymeldowaniem. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Wojewody [...] zapadło jednak z naruszeniem wymagań z art. 7 i art. 77§1 kpa. Nie ulega wątpliwości, iż podejmując rozstrzygnięcie stwierdzające uchybienie do wniesienia środka zaskarżenia - szczególnie przez osobę pozbawioną wolności (tymczasowo aresztowaną) organ II instancji musi w sposób pełny i wszechstronny wyjaśnić istotne w sprawie okoliczności. Z uwagi na szczególną – przymusową sytuację osób pozbawionych wolności (tymczasowo aresztowanych) ustawodawca stworzył regulację umożliwiającą tego rodzaju osobom składanie pism" w administracji zakładu karnego" ( art. 57§5 in fine kpa) . Pojęcie to zdaniem Sądu należy rozumieć szeroko, jako obejmujące wszelkie przypadki przekazania pisma w celu nadania biegu każdemu funkcjonariuszowi zakładu karnego (aresztu śledczego). Inne rozumienie podważałoby sens i cel omawianego przepisu. Jeżeli zatem przekazanie pisma nastąpi przed upływem wiążącego terminu to należy uznać, że został on zachowany. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] podjął wprawdzie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2005r czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy B. M. zachowała termin do złożenia konkretnego zażalenia, ale rozstrzygnął zadawalając się lakoniczną i nie dającą możliwości wyjaśnienia sprawy odpowiedzią aresztu śledczego w istotnym dla zastosowania art. 57§5 in fine kpa zakresie. Z uzyskanej odpowiedzi wynika bowiem tylko, że B. M. nie występowała z prośbą o przesłanie korespondencji "za pośrednictwem Dyrektora Aresztu", a przekazała ją do wysłania listem zwykłym. Wojewoda [...] w zaskarżonym postanowieniu nie dokonał analizy uzyskanej odpowiedzi. O braku wydania zaskarżonego postanowienia z zachowaniem wymagań art.7 i 77§1 świadczy też fakt, iż sam Wojewoda [...], już po wydaniu zaskarżonego postanowienia zwrócił się ponownie do Aresztu Śledczego w W. – o ustosunkowanie się do odpowiedzi skarżącej, iż zażalenie sporządziła i przekazała wychowawcy już 31 grudnia 2004r oraz o wyjaśnienie przyczyn braku na kopercie, w której wysłano zażalenie pieczątki Aresztu Śledczego W. Zgodzić się należy, iż uzyskanie jednoznacznej odpowiedzi na postawione we wskazanym piśmie pytanie może rzutować na ocenę zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia w świetle właściwie wykładanego art.57§ 5 in fine kpa. Wydając zaskarżone postanowienie rozstrzygający organ nie podjął wysiłku zarówno, co do dokonania niezbędnej interpretacji powołanego przepisu, jak też zaniechał dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego przed wydaniem rozstrzygnięcia materiału. Z tych wszystkich wzglądów orzeczono jak w sentencji w myśl art. 145§ 1 pkt 1 lit c cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.