VII SA/Wa 732/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-14
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydana w sytuacji nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, może zostać utrzymana w mocy, jeśli brak jest tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie prawa, które skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności takiej decyzji została uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarzucając brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością przez inwestorów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając zarzut za nieuzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia NSA Halina Kuśmirek,, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2005 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję wydaną z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 roku, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. po rozpatrzeniu odwołania S. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2000r. – zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i T. S. pozwolenia na budowę w ramach istniejącego tarasu podjazdu dla osób niepełnosprawnych i ocieplenia budynku apteki z częścią mieszkalną położonego na działce nr [...] w miejscowości D.
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż inwestorzy G. i T. S. do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyli umowę zawartą w dniu 20 września 1999r. między wydzierżawiającym Spółdzielnię [...] w D. a G. S., na podstawie, której inwestorka stała się dzierżawcą budynku i gruntu o powierzchni 300 m2, na którym usytuowany jest ten budynek.
Samoistnym posiadaczem działki nr ewid. [...] na której położony jest wydzierżawiony budynek jest Spółdzielnia [...], która w zawartej umowie wyraziła zgodę na adaptację budynku na aptekę, a tym samym na wykonywanie robót budowlanych.
Podniesiony, zatem przez skarżącą, zarzut braku tytułu prawnego do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane jest nieuzasadniony.
Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wobec stwierdzenie, iż nie jest ona obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa w szczególności nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia art. 32 ust 4 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła S. C. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, iż ustalenia organów obu instancji odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2000r. zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej małżonkom S. pozwolenia na budowę są sprzeczne ze stanem faktycznym.
Działka nr ewid. [...] stanowi współwłasność następców prawnych S. M. s. M., w tym skarżącej. Na działce tej znajduje się siedlisko gospodarstwa rolnego skarżącej i cała działka jest w jej samoistnym posiadaniu.
Ani Spółdzielnia [...], ani też inwestorzy nigdy nie wykazali samoistnego posiadania tej działki a zatem nie posiadają uprawnień do wykorzystania tej nieruchomości na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na docieplenie budynku i wykonanie podjazdu dla osób niepełnosprawnych w miejsce istniejącego tarasu.
Podstawowym, zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest ustalenie czy kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Wójta Gminy D. wydana została z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skargę należy uznać za uzasadnioną. W ocenie Sadu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik spawy.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że działka nr ewid. [...] w miejscowości D. ma nieuregulowany stan prawny, a w aktach znajdują się sprzeczne ze sobą dokumenty i orzeczenia sądowe dotyczące własności tej nieruchomości..
Spółdzielnia [...] w D., która na podstawie umowy dzierżawy z dnia 20 września 1999r., wydzierżawiła G. S. budynek baru nie jest właścicielem działki nr ewid. [...], na której ten bar wybudowała.
Co prawda w aktach znajduje się nieformalna umowa kupna-sprzedaży tejże działki przez wymienioną Spółdzielnię, jednakże wszczęte na jej wniosek w dniu 20 kwietnia 2001r. postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia działki nr [...] do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie zostało zakończone.
Oznacza to, że zawarta umowa dzierżawy, a następnie zawarta w 2000r. w formie aktu notarialnego przedwstępna umowa sprzedaży na rzecz inwestorki budynku baru nie mogła stanowić podstawy do uznania przez organy spełnia wymogu z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż inwestorka podobnie jak Spółdzielnia [...] nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyklucza w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy Prawo budowlane możliwości wydania pozwolenia na budowę.
Nie sposób, więc uznać, iż tego rodzaju naruszenie przepisów prawa nie ma charakteru rażącego.
Zgodnie, z wielokrotnie prezentowanym w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poglądem brak wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2001r. IV SA 1324/99 – nie publ.).
Z powyższych względów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło