II FZ 33/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt I SA/Go 17/05 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt I SA/Go 17/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną J. K. od wyroku tegoż sądu z dnia 12 lipca 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, że skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł w dniu 9 września 2005 r.. W związku z zarządzeniem sądu z dnia 16 września 2005 r., tenże pełnomocnik został wezwany pismem z dnia 19 września 2005 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, przez złożenie pełnomocnictwa procesowego dotyczącego postępowania kasacyjnego. W dniu 26 września 2005 r., przedłożono pełnomocnictwo udzielone w dniu 22 września 2005 r., przez skarżącego do "reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego." Odrzucając skargę kasacyjną sąd pierwszej instancji, wskazując na treść art. 175 § 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) uznał, że skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiono przez radcę prawnego działającego bez umocowania, w dacie jej sporządzenia i wniesienia. Dlatego też skargę kasacyjną uznał za niedopuszczalną na podstawie 178 p.p.s.a. W zażaleniu zaskarżono powyższe postanowienie w całości, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i nakazanie WSA w Gorzowie Wielkopolskim podjęcia dalszych czynności procesowych, związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej. Zarzucono, że sąd naruszył: (1) art. 49 p.p.s.a. poprzez przyjęcie w toku postępowania, że skarga kasacyjna, złożona przez pełnomocnika strony, nie zawierała wszelkich warunków formalnych, przewidzianych dla skargi kasacyjnej; (2) art. 175 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarga nie została sporządzona przez radcę prawnego; (3) art. 35 § 1 w zw. z art. 36 i 39 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pełnomocnictwo z dnia 5 stycznia 2004 r. dołączone do skargi nie obejmowało również uprawnienia do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że do momentu wniesienia skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości co do tego, że pełnomocnik był upoważniony do reprezentowania skarżącego w sprawie. Zakwestionowano, że wezwanie skierowane do pełnomocnika nie wskazywało, że zostało wydane na podstawie zarządzenia sądu. Wskazano, że w związku z tym, że na takie wezwanie sądu nie przysługiwał środek odwoławczy, to pełnomocnik zwrócił się do skarżącego o ponowne podpisanie pełnomocnictwa. Skarżący podpisał pełnomocnictwo ponownie w dniu 22 września 2005 r. Zauważono, że niemożliwym było aby pełnomocnik, czy też J. K., przekazał do sądu "antydatowane" pełnomocnictwo, bo byłoby to przestępstwem. Podniesiono, że strona udzieliła radcy prawnemu D. Ś. pełnomocnictwa w dniu 5 stycznia 2004 r. do reprezentowania tak przed WSA, jak i NSA, co jednoznacznie wskazywało, że udzielno również pełnomocnictwa do złożenia skargi kasacyjnej. Skierowane natomiast żądanie uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej było pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych i merytorycznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mich charakter pełnomocnictwa ogólnego - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw oraz tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Zawarta natomiast w art. 39 p.p.s.a. regulacja wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: (1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; (2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; (3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; (4) odbioru kosztów postępowania. Oba rodzaje pełnomocnictwa, wymienione w powyższym przepisie, umocowują pełnomocnika do podejmowania wszelkich łączących się ze sprawą czynności zarówno przed wojewódzkim, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, tak w postępowaniu zwykłym jak i wznowieniowym. W przypadku pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw, czas trwania pełnomocnictwa pokrywa się z okresem prowadzenia sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia. Jak wynika z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy (karta – 20), skarżący udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu D. Ś. do "reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym, w zakresie skargi na decyzję Izby Skarbowej w Zielonej Górze, w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997." Uznać zatem należy, że pełnomocnictwo to ma charakter pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnej sprawy – w tym przypadku sprawy z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997. Tym samym czas jego trwania pokrywać się będzie z okresem prowadzenia sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia – czyli wydania prawomocnego wyroku. Za takim rozumieniem treści tego pełnomocnictwa przemawia dodatkowo fakt udzielenia go do reprezentowania zarówno przed wojewódzkim sądem administracyjnym (sądem pierwszej instancji) jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym (sądem drugiej instancji). A zatem zakres tego pełnomocnictwa obejmuje także uprawnienie do sporządzenia i wniesienia w imieniu mocodawcy, skargi kasacyjnej do NSA. Uznać zatem należało, że wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik, był prawidłowo umocowany w sprawie i wniósł skargę kasacyjną w ustawowym terminie – a zatem spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 175 § 1 jak i 177 § 1 p.p.s.a. Należy ponadto wskazać, że doręczone przez pełnomocnika w dniu 26 września 2005 r. pełnomocnictwo na wezwanie sądu, także było prawidłowe. Nie ma bowiem w tym przypadku istotnego znaczenia fakt, że data pełnomocnictwa jest późniejsza niż data sporządzenia skargi kasacyjnej. Istotny jest bowiem sam fakt umocowania pełnomocnika do reprezentowania interesów skarżącego przed sądem. Doręczone pełnomocnictwo, potwierdzało jedynie fakt wcześniejszego umocowania. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że jak wynika art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia. Powyższy wyjątek od zasady dewolutywności zażalenia uzasadniony jest względami ekonomi postępowania. Jednak aby można było uznać takie zażalenie w trybie autokontroli, zażalenie musi być oczywiście uzasadnione – wadliwość zaskarżonego postanowienia musi być zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy (por. post. SN z dnia 20 maja 1999 r., II UZ 58/99, OSNAPiUS 2000, nr 15, poz. 602). Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania, zwrócić należy uwagę, że w aktach sprawy brak jest adnotacji na temat czy zaskarżone postanowienie było weryfikowane w trybie autokontroli. W ramach ekonomi postępowania sąd pierwszej instancji winien był dokonać analizy zaskarżonego postanowienia w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).