II SA/Rz 398/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: sek. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. R.-K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej E. R.-K. kwotę 240 zł. (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa przez pełnomocnika. do wyroku z dnia 8 lipca 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 134 KPA oraz art. 81 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 71, poz. 802 z późn. zm.) stwierdził, że wniosek E. R.-K. z dnia 16 maja 2003 r. zatytułowany "odwołanie" o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Dyrektora Izby Celnej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej został wniesiony z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia podano, że zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, funkcjonariusz celny może, w terminie 14 dni, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, decyzja Dyrektora Izby Celnej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania została awizowana przez pocztę w dniu 5 grudnia 2002 r., a stosowne zawiadomienie dla adresata o złożeniu pisma na poczcie na okres 7 dni umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej (adnotacja odręczna doręczyciela i odcisk pieczątki na "zpo" i kopercie). Tak więc zgodnie z art. 44 KPA należy przyjąć, że decyzja została doręczona adresatowi w ostatnim dniu tego okresu, czyli 12 grudnia 2002 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatytułowany "odwołanie" z dnia 16 maja 2003 r. E. R.-K. został nadany w Urzędzie Pocztowym w J. w dniu 20 maja 2003 r., a więc z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego do jego złożenia. Skargę na powyższe postanowienie złożyła E. R.-K. domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 134 KPA poprzez uznanie, że wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia, art. 42 § 3 KPA i art. 44 § 1 i 2 KPA poprzez uznanie, za prawidłowe doręczenia skarżącej decyzji z dnia 2 grudnia 2002 r. art. 9 KPA i art. 10 KPA poprzez świadome i zamierzone doręczenie decyzji z dnia 2 grudnia 2002 r. w miejscu, w którym skarżąca nie przebywała, podczas gdy organ znał miejsce jej pobytu i art. 107 § 3 KPA poprzez niewyjaśnienie na podstawie jakich okoliczności organ uznał za niemożliwe doręczenie decyzji z dnia 2.12.2002 r. w miejscu pobytu skarżącej. W uzasadnieniu skargi podano, że organ uznał za prawidłowe doręczenie dokonane w trybie art. 44 KPA. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie stronie pisma w trybie art. 42 i 43 KPA. Organ nie wskazał w postanowieniu okoliczności, na podstawie, których uznał doręczenie w trybie art. 42 KPA. za niemożliwe. Skarżąca od początku grudnia 2002 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim a od 16 grudnia 2002 r. do 3 marca 2003 r. na leczeniu szpitalnym. W okresie choroby przebywała u ojca w J. Okoliczność ta była znana organowi. Skarżąca informowała swojego pracodawcę o tym fakcie podając mu aktualne miejsce pobytu. Potwierdza to fakt, że organ doręczył w miejscu jej pobytu pismo z dnia 14 lutego 2003 r. Wskazuje to, że decyzja została celowo doręczona pod adres, pod którym skarżąca nie przebywała. Skoro dalsze, mniej istotne pisma organ doręczał zgodnie z art. 42 § 3 KPA, to również powinien dokonać w tym trybie doręczenia samej decyzji, skoro posiadał informacje o miejscu pobytu skarżącej. Można przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że działanie takie było celowe i naruszyło w oczywisty sposób art. 9 i 10 KPA. Organ dążył do doręczenia decyzji w sposób uniemożliwiający jej zaskarżenie. Skutkiem takiego zachowania organu i naruszenia powołanych przepisów skarżąca została pozbawiona możliwości ponownego rozpoznania swojej sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy arl. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli przedmiotowego aktu we wskazanych wyżej granicach stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej Stwierdził, że wniosek E. R.-K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej został wniesiony z uchybieniem ter-minu. Organ uznał, że doręczenie jej przedmiotowej decyzji nastąpiło z dniem 12 grudnia 2002 r., więc termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 27 grudnia 2002 r. Tymczasem wniosek został złożony w dniu 20.05.2003 r. Dyrektor Izby Celnej przyjął, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 KPA. Skarżąca w skardze podniosła, że od początku grudnia 2002 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a od 16.12.2002 r. do 3.03.2003 r. na leczeniu szpitalnym. W okresie choroby przebywała u ojca w J., a okoliczność ta znana była organowi. Skarżąca poinformowała o tym fakcie pracodawcę, podając mu aktualne miejsce pobytu, a potwierdza tę okoliczność fakt doręczenia jej w tym miejscu pisma z 14.02.1993 r. Podczas rozprawy sądowej skarżąca podała, że na zwolnieniu lekarskim przebywała od miesiąca lipca 2002 r. Od połowy sierpnia 2002 r. przebywała w miejscu zamieszkiwania swojego ojca w J., przy ul. S. 1/8. Informację o nowym miejscu zamieszkania do Izby Celnej przekazał jej ojciec. Zrobił to przed wydaniem decyzji o jej zwolnieniu. Z akt administracyjnych sprawy, w stanie w jakim zostały one przekazane Sądowi, wynika, że pierwszą czynnością dokonaną przez organ było wydanie decyzji z dnia [...].12.2002 r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia E. R.-K. ze służby. W aktach brak jest jakichkolwiek ustaleń, co do miejsca zamieszkania skarżącej. Z akt wynika, że adres, na który przesłano decyzję skarżącej (37-700 P., ul G. 50/23) widniał na przedkładanych przez nią zwolnieniach lekarskich. Zaskarżone postanowienie w obrocie prawnym ostać się nie może. Zgodnie z przepisem art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 71, poz. 802 z późn; zm.) do postępowania w sprawie wydawania decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza celnego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą wynikającą z art. 42 KPA jest obowiązek doręczania osobom fizycznym pism w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Przepis ten posługując się określeniem "mieszkanie" ma na myśli miejsce, gdzie osoba fizyczna faktycznie zamieszkuje. Okoliczność ta musi być każdorazowo przez organ prowadzący postępowanie ustalana. Po dokonaniu takiego ustalenia w pierwszym piśmie doręczanym stronie organ dokonuje pouczenia o obowiązku zawiadomienia go o każ- dej zmianie adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. W badanej sprawie organ z naruszeniem obowiązku wynikającego z przepisu art. 7 i 77 KPA nie wyjaśnił w sposób dokładny stanu faktycznego, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i nie rozpatrzył go w takim zakresie. Nie ustalił w żaden sposób organ, gdzie rzeczywiście mieszkała w okresie, kiedy wydano i przesłano na adres w P. decyzję o zwolnieniu ze służby E. R.-K. Przy braku pełnego materiału dowodowego w sprawie niemożliwym jest ustosunkowanie się do jej twierdzenia, że zamieszkiwała u swojego ojca w J., przy ul. S. 1/8. Wskazała ona nawet osobę, która przekazywała informację w tej materii organowi. Fakt ten zdaje się pośrednio potwierdzać okoliczność wysłania przez organ na adres w J. pisma z dnia 14.02.2003 r. i znajdujący się na tym piśmie, dokonany ołówkiem przez niepodpi-saną osobę dopisek : "wysłano na adres szpitala i adres J.". Trudno jest przy braku w materiale dowodowym sprawy zweryfikować twierdzenia stron, zaprezentowane na rozprawie, co do miejsca zamieszkania skarżącej w badanym okresie. Braki w materiale dowodowym sprawy powodują konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowego postanowienia. Prowadząc ponownie postępowanie organ musi zebrać materiał dowodowy w kierunku ustalenia, gdzie w okresie doręczenia decyzji o zwolnieniu ze służby zamieszkiwała E. R.-K. Czy zamieszkiwała w P. przy ul. G. 50/23 (jak wynika z przedstawianych przez nią zwolnień lekarskich), czy w J., przy ul. S. 1/8 (jak wynika z jej twierdzeń). Organ dokona pełnej oceny materiału dowodowego w tym zakresie. W oparciu o poczynione ustalenia stwierdzi Dyrektor Izby Celnej w P., czy skarżącej zaczął biec termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie jej ze służby wobec doręczenia dokonanego w trybie art. 44 KPA, czy też doręczenie nie nastąpiło wobec zamieszkiwania jej pod innym adresem. Dopiero po dokonaniu takiego stwierdzenia koniecznym będzie stwierdzenie w trybie art. 134 KPA, że wniosek wpłynął z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania albo rozpoznanie tego wniosku. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.