VII SA/Wa 1080/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Asesor WSA Anna Tarnowska- Mieliwodzka, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. G., K. G. i M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę oddala. Decyzją z dnia [...]lutego 2004 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]nr [...] z [...]czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji podano historyczny przebieg postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku położonego przy ul. [...] w [...]i stwierdzono, iż nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. Ustalono, że funkcja pracowni cukierniczej w przedmiotowym budynku jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...]z dnia [...]września 1989 r. z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą z dnia [...]stycznia 1998 r. Rady Miejskiej w [...]oraz ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]października 1998 r. i uchwałą o przystąpieniu do zmiany planu Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]grudnia 2002 r. Ponadto ustalono, iż K. Ś. posiada uprawnienia projektowe w zakresie konstrukcji bez ograniczeń oraz architektury z ograniczeniami nadanymi przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. Stwierdzono, także, "iż w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy przez powiatowy organ nadzoru budowlanego mogły zaistnieć nieprawidłowości, które uzasadniają podjęcie z urzędu postępowania w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...]maja 2004 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]z dnia [...]czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż sporządzający projekt w postępowaniu przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego A. Ś. nie posiada uprawnień w specjalności instalacyjnej "sanitarnej" a więc wykonanie przez niego projektu zestawu mechanicznej wentylacji nastąpiło przez osobę nie posiadającą ku temu wymaganych uprawnień. Dlatego też decyzja z dnia [...]czerwca 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponadto stwierdzono, iż należy poddać w wątpliwość prawidłowość trybu postępowania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, który pomimo wiarygodnych zeznań świadka A. P., iż do chwili wydzierżawienia przedmiotowego lokalu w 1999 r. nie zmieniał jego funkcji i przeznaczenia podejmuje postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli inwestorzy M. G., J. G. i K. G. podnosząc, iż wykonali ekran akustyczny i zestaw wentylacyjny zgodnie z zaleceniami organu nadzoru budowlanego i roboty te zostały odebrane bez żadnych zastrzeżeń. Działalność A. S. nasiliła się, kiedy nie uzyskał on zgody na utworzenie we własnym lokalu położonym przy ul. [...] kawiarni i zaczął wprowadzać w błąd organy administracyjne, wcześniej pracownia cukiernicza mu nie przeszkadzała. Postępowanie legalizacyjne w wyniku, którego wydana została unieważniona decyzja zostało wydane na podstawie art. 71 ust. 3 oraz art. art. 50, 51 i 57 Prawa budowlanego, które określają tryb postępowania w wypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu. Inwestorzy nie mogą również ponosić odpowiedzialności za ewentualny brak odpowiednich uprawnień budowlanych projektanta to on powinien ponieść odpowiedzialność karną. Inwestorzy informują, iż Prokuratura Rejonowa w [...]umorzyła postępowanie karne w sprawie zaistniałej samowoli budowlanej z uwagi na znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i chcieliby uzyskać możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie pracowni cukierniczej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W obszernym piśmie z dnia 16 sierpnia 2004 r. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2003 r. oraz utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]czerwca 2003 r. oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2003 r. i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Powyższe pismo zawiera obszerną historię postępowania w przedmiotowej sprawie, przytacza przepisy prawa materialnego oraz formalnego i w konkluzji zawiera stwierdzenia, iż uchybienia odnośnie uprawnień projektanta nie stanowią rażącego naruszenia prawa, uczestnik postępowania A. S. nie powinien mieć przymiotu strony z uwagi na zmianę przepisów prawa budowlanego oraz, że decyzja z dnia [...]czerwca 2003 r., pomimo, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa to wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem jest decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyjął, iż została spełniona przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ wykonujący projekt zestawu wentylacyjnego A. Ś., który był podstawą wydania decyzji z dnia [...]czerwca 2003 r., nie miał odpowiednich uprawnień w specjalności instalacyjnej sanitarnej. Z taką interpretacją art. 156 § 1 pkt 2 trudno się zgodzić, jak wspomniano wyżej w przypadku rażącego naruszenia prawa treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa. Decyzja z dnia [...]czerwca 2003 r. spełnia ten warunek, ale z innych powodów. Wracając do stanowiska organu odwoławczego, to w przedmiotowej sprawie opracowanie projektowe A. Ś. stanowi dowód w postępowaniu prowadzonym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego i jego ocena powinna zostać przeprowadzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 77 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, iż w/w projektant posiada uprawnienia do projektowania, wykonaną przez niego pracę należałoby ocenić pod względem merytorycznym a więc nie można w tym przypadku mówić o rażącym naruszeniu art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, ewentualne uchybienia w tym zakresie podlegają kontroli w postępowaniu zwyczajnym. Jednakże jak wspomniano wyżej przedmiotowa decyzja spełnia przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a mianowicie organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego przeprowadził postępowanie w nieodpowiednim trybie. Jak wynika z kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia [...]czerwca 2003 r. została ona wydana w postępowaniu legalizacyjnym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 51 ust. 4 i 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie ulega również wątpliwości, iż skarżący użytkują lokal niezgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem i w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję w trybie art. 66 pkt 3 / w treści obowiązującej na dzień wydania decyzji / nakazującą przywrócenie poprzedniego użytkowania. Dlatego też zastosowanie procedury legalizacyjnej w przedmiotowej sprawie określonej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego. Aktualnie stan prawny w przedmiocie użytkowania obiektu budowlanego przedstawia się w odmienny sposób, ale mając na uwadze art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 93, poz. 888/ zgodnie, z którym w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy / jak w przedmiotowej sprawie / stosuje się przepisy dotychczasowe. Faktycznie przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego zezwala na stosowanie odpowiednio przepisów art. art. 50 i 51, jednakże takie rozstrzygnięcia są możliwe w odniesieniu do robót budowlanych będących w toku, po ich zakończeniu ten tryb jest bezprzedmiotowy i należy stosować art. 66 pkt 3. Dlatego też pomimo błędnego wskazania przesłanki stwierdzenia nieważności Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa z wyżej przedstawionych względów. Zarzuty przedstawione w piśmie pełnomocnika skarżących stanowiącego uzupełnienie skargi odnośnie nieodwracalnych skutków wywołanych przez decyzję z dnia [...]czerwca 2003 r. są oczywiście bezzasadne, świadczą jedynie o braku zrozumienia istoty powołanej instytucji a przede wszystkim art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.