II SA/Sz 10/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2005 sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Pismem z dnia [...] r, które wpłynęło do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] r. J. W. wystąpił o wydanie decyzji w przedmiocie represjonowania wnioskodawcy przez cyt. "władze komunistyczne" za opozycyjną działalność w Lidze Przyjaciół Żołnierza, pełnienie służby w Wojsku Polskim w latach [...], skazanie wyrokiem za przechowywanie w [...]r. w domu broni palnej i amunicji oraz działalność opozycyjnej w latach [...]. Wezwany przez organ, J. W. uzupełnił wniosek o życiorys oraz własnoręcznie sporządzoną rekomendację, z której wynikało, że w latach [...] był prezesem organizacji pn. Liga Przyjaciół Żołnierza, która zajmowała się cyt. " szukaniem mogił żołnierzy AK, którzy wraz z rodzinami ukrywali się na ziemiach zachodnich, mieli wyroki śmierci". Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 1-4 oraz art. 22 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zmianami), odmówił J. W. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, organ przyznaje uprawnienia na podstawie udokumentowanego wniosku, a wnioskowana przez J. W. działalność nie podlega przepisom art. 1-4 ustawy. Od decyzji organu I instancji J. W. odwołał się, domagając się od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uwzględnienia przedłożonych dokumentów oraz cyt. "weryfikacji Sądu w [...]". Do odwołania załączył pismo sygnowane przez żonę – B. W., która oświadczyła, iż mąż jest bardzo chory, natomiast druki, które miała potwierdzić w stowarzyszeniu w [...] zostały odrzucone z tego powodu, że cyt." "był w opozycji do ustroju komunistycznego". Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1-4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że J. W. występując o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedłożył nowych faktów, które były nieznane organowi I instancji. Nadto organ powołując się na treść art. 1-4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego podał, jaką działalność ustawodawca uznaje za kombatancką oraz równorzędną z tą działalnością, jak również, do jakiego rodzaju represji należy stosować przepisy ustawy. Kierownik Urzędu za bezsporne uznał, że działalność odwołującego się w Lidze Przyjaciół Żołnierza w latach [...] oraz działalność opozycyjna w latach [...], jak również działalność oświatowa wśród młodzieży nie stanowią działalności kombatanckiej w rozumieniu ustawy oraz nie mogą być potraktowane jako działalność równorzędna z kombatancką. Nie stanowi tej działalności również służba wojskowa J. W. w okresie od [...] do [...] r., albowiem tylko udział żołnierzy Wojska Polskiego w wymienionych w ustawie działaniach zbrojnych stanowi podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu stwierdził również, że pobyt J. W. w więzieniu w [...] r. za nielegalne posiadanie broni nie odpowiada przesłankom określonym w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, albowiem zgodnie z tym przepisem uprawnienia kombatanckie przysługują osobom z tytułu przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną lub religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Skazanie odwołującego się po okresie określonym w ustawie sprawiło, iż okoliczności tej nie można uznać za podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu represji. J. W. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu skargi zarzucał, że Kierownik Urzędu nie przychylił się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w [...] z dnia [...] r. Skarżący przytaczał również okoliczności stanowiące w jego ocenie podstawy do otrzymania uprawnień kombatanckich: działalność w Lidze Przyjaciół Żołnierza, utratę zdrowia za pobyt w więzieniu, które opuścił [...] r., służbę w wojsku w jednostce o zaostrzonym rygorze od [...] r. J. W. podał również, że brał udział w misjach specjalnych "Solidarności". Skarżący wnosił nadto o wyjaśnienie, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest wyższą instancją nad Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie Ośrodkiem Zamiejscowym w [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że tylko naruszenie prawa stanowi podstawę do uwzględnienia skargi. Względy pozaprawne, nie wynikające z treści norm prawa mającego w sprawie zastosowanie na treść wyroku wpływu nie mają. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zmianami), uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2. Skarżący wywodził swoje uprawnienia kombatanckie z działalności w organizacji pn. Liga Przyjaciół Żołnierza, działalności opozycyjnej w latach[...], działalności oświatowej wśród młodzieży, odbywaniu służby wojskowej w latach [...] w jednostce o zaostrzonym rygorze oraz odbywaniu kary pozbawienia wolności w [...] r. w związku ze skazaniem przez sąd powszechny za nielegalne posiadanie broni i amunicji. Przedłożony przez skarżącego materiał dowodowy nie jest wystarczający do przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o treść art. 1-4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący bardzo ogólnikowo opisał swoją działalność w Lidze Przyjaciół Żołnierza, lakonicznie przedstawił cel jej działania oraz nie przedłożył żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń co do charakteru działalności tej organizacji. Niezależnie od powyższego ocena prawna działalności opisanej przez skarżącego nie wypełnia znamion art. 1-4 ustawy o kombatantach(...). Przepisy ustawy nie przewidują przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w organizacji działającej w latach 1958 – 1962. Nie stanowi działalności kombatanckiej, działalności z nią zrównanej w rozumieniu powołanych wyżej art. 1-4 ustawy służba wojskowa skarżącego w latach 1963-1964 w Wojsku Polskim., albowiem podstawą przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu stanowi udział żołnierzy w działaniach zbrojnych. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Kierownika Urzędu co do braku podstaw prawnych przyznania uprawnień kombatanckich skarżącemu w związku z jego skazaniem przez Sąd Powiatowy w [...] wyrokiem z dnia 30 listopada 1962 r. za nielegalne posiadanie w mieszkaniu broni i amunicji. Art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach (...) stanowi, że przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, 2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach, 3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR, 4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń złożonych przez skarżącego nie wynika, iż spełnił on którąkolwiek z przesłanek opisanych w tym przepisie. J. W. zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem został skazany na sześć miesięcy więzienia z zawieszeniem wykonania kary na okres dwóch lat i zarówno data wydania orzeczenia w tej sprawie jak i jej okoliczności jednoznacznie wskazują na brak podstaw do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich jako osobie poddanej represjom wojennym i okresu powojennego. Podkreślenia wymaga, że do otrzymania uprawnień kombatanckich nie jest wystarczające subiektywne przekonanie osoby ubiegającej się o te uprawnienia, że prowadzona przez nią działalność w organizacji działającej w opozycji do władz PRL, odbywanie służby wojskowej w okresie powojennym w warunkach obiektywnie trudnych oraz czy osadzenie w zakładzie karnym w okolicznościach innych aniżeli, opisane w art. 4 ust. 1. Warunki nabycia uprawnień kombatanckich określa ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i to z przepisów tego aktu prawnego strona winna wywodzić potencjalnie korzystne rozwiązania prawne dla siebie. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia Sąd stwierdził, że pomimo wskazania przez stronę kilku okoliczności określanych jako podstawa do uzyskania uprawnień kombatanckich, żadna z nich nie jest osadzona w realiach przepisów, które o tych uprawnieniach stanowią. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.