I GZ 83/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1108/04 o oddaleniu wniosku o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1108/04 o odrzuceniu skargi w przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał [...] w Warszawie do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 29 listopada 2004 r. zaś wpis został prze nią uiszczony w dniu 7 grudnia 2004 r. czyli po zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 6 grudnia 2004 r. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1108/04 odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 15 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego. Pismem z dnia 8 marca 2005 r., skarżąca wniosła o uzupełnienie powyższego postanowienia i zwrot uiszczonego wpisu. Jako podstawę prawną wskazała art. 166 w związku art. 157 § 1 i art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o zwrot uiszczonego wpisu. W uzasadnieniu Sąd podał, iż brak jest podstawy prawnej do zwrotu uiszczonego po terminie wpisu stałego albowiem skarga została odrzucona po sporządzeniu przez organ administracji odpowiedzi na tę skargę oraz po przesłaniu akt sprawy sądowi, zatem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. do zwrotu kosztów. Na to postanowienie [...]. złożyła zażalenie, w którym zarzuciła błędną wykładnię art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegającą na przyjęciu, iż zwrot wpisu nie przysługuje w sytuacji odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu po sporządzeniu przez organ odpowiedzi na skargę i jej przesłaniu wraz z aktami sprawy sądowi orzekającemu oraz pominięcie tego, że z przepisów art. 199 w związku z art. 230 § 1 i w związku z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że strony ponoszą jedynie te koszty postępowania, które wiążą się z ich udziałem w sprawie. Zarzuciła również naruszenie art. 2 i art. 21 Konstytucji RP poprzez pozbawienie strony skarżącej własności z uwagi na odmowę zwrotu wpisu, choć przyczyna jego odpadła. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę tego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przewiduje, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, zastrzegając że dotyczy to sytuacji, gdy odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi – organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego przepisu art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie można stosować w oderwaniu od przepisów normujących tryb wnoszenia skargi do sądów administracyjnych, tj. przepisu art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz przepisu przejściowego - art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Co do zasady skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, który przekazuje ją sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednakże w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten przekazuje ją organowi ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 p.p.s.a. Ten drugi przypadek normuje przepis przejściowy, określający tryb postępowania ze skargą w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. od dnia 1 stycznia 2004 r. Przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. odpowiada sytuacji określonej w przepisie przejściowym, a nie odnosi się do sytuacji, w której zainicjowanie postępowania sądowego przed sądami administracyjnymi nastąpiło w sposób uregulowany w przepisie art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Należy zauważyć przy tym, że zwrot wpisu następuje przez Sąd z urzędu i nie jest w tym względzie wymagany wniosek strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadkach, gdy skarga została wniesiona do sądu administracyjnego w obowiązującym trybie skargowym określonym w art. 54 § 1 i 2 § p.p.s.a., przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należy stosować przez analogię. Intencją racjonalnego ustawodawcy nie mogło być ograniczenie zwrotu wpisu, tylko do takich przypadków, o których mówi przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a więc gdy odrzucenie lub cofnięcie skargi nastąpiło przed wysłaniem jej odpisu organowi. Zarzut naruszenia przepisów art. 2 i 21 Konstytucji RP jest bezzasadny, albowiem Sąd I instancji nie był zobligowany do ich stosowania gdyż kwestię uzupełnienia postanowienia w sposób wskazany przez stronę regulują przepisy ustawy zasadniczej jaką jest ustawa p.p.s.a. Podnieść również należy, że Sąd I instancji wadliwie określił przedmiot rozstrzygnięcia, albowiem strona wniosła o uzupełnienie postanowienia z dnia 14 lutego 2005 r. w przedmiocie odrzucenia skargi poprzez zwrot wpisu od skargi, a nie zwrot o wpisu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. P O S T A N O W I E N I E Dnia 6 lipca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...]. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1108/04 o oddaleniu wniosku o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1108/04 o odrzuceniu skargi w przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał [...] w Warszawie do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 29 listopada 2004 r. zaś wpis został prze nią uiszczony w dniu 7 grudnia 2004 r. czyli po zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 6 grudnia 2004 r. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1108/04 odrzucił skargę [...]w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 15 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego. Pismem z dnia 8 marca 2005 r., skarżąca wniosła o uzupełnienie powyższego postanowienia i zwrot uiszczonego wpisu. Jako podstawę prawną wskazała art. 166 w związku art. 157 § 1 i art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o zwrot uiszczonego wpisu. W uzasadnieniu Sąd podał, iż brak jest podstawy prawnej do zwrotu uiszczonego po terminie wpisu stałego albowiem skarga została odrzucona po sporządzeniu przez organ administracji odpowiedzi na tę skargę oraz po przesłaniu akt sprawy sądowi, zatem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. do zwrotu kosztów. Na to postanowienie [...] złożyła zażalenie, w którym zarzuciła błędną wykładnię art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegającą na przyjęciu, iż zwrot wpisu nie przysługuje w sytuacji odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu po sporządzeniu przez organ odpowiedzi na skargę i jej przesłaniu wraz z aktami sprawy sądowi orzekającemu oraz pominięcie tego, że z przepisów art. 199 w związku z art. 230 § 1 i w związku z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że strony ponoszą jedynie te koszty postępowania, które wiążą się z ich udziałem w sprawie. Zarzuciła również naruszenie art. 2 i art. 21 Konstytucji RP poprzez pozbawienie strony skarżącej własności z uwagi na odmowę zwrotu wpisu, choć przyczyna jego odpadła. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę tego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przewiduje, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, zastrzegając że dotyczy to sytuacji, gdy odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi – organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego przepisu art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie można stosować w oderwaniu od przepisów normujących tryb wnoszenia skargi do sądów administracyjnych, tj. przepisu art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz przepisu przejściowego - art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Co do zasady skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, który przekazuje ją sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednakże w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten przekazuje ją organowi ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 p.p.s.a. Ten drugi przypadek normuje przepis przejściowy, określający tryb postępowania ze skargą w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. od dnia 1 stycznia 2004 r. Przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. odpowiada sytuacji określonej w przepisie przejściowym, a nie odnosi się do sytuacji, w której zainicjowanie postępowania sądowego przed sądami administracyjnymi nastąpiło w sposób uregulowany w przepisie art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Należy zauważyć przy tym, że zwrot wpisu następuje przez Sąd z urzędu i nie jest w tym względzie wymagany wniosek strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadkach, gdy skarga została wniesiona do sądu administracyjnego w obowiązującym trybie skargowym określonym w art. 54 § 1 i 2 § p.p.s.a., przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należy stosować przez analogię. Intencją racjonalnego ustawodawcy nie mogło być ograniczenie zwrotu wpisu, tylko do takich przypadków, o których mówi przepis art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a więc gdy odrzucenie lub cofnięcie skargi nastąpiło przed wysłaniem jej odpisu organowi. Zarzut naruszenia przepisów art. 2 i 21 Konstytucji RP jest bezzasadny, albowiem Sąd I instancji nie był zobligowany do ich stosowania gdyż kwestię uzupełnienia postanowienia w sposób wskazany przez stronę regulują przepisy ustawy zasadniczej jaką jest ustawa p.p.s.a. Podnieść również należy, że Sąd I instancji wadliwie określił przedmiot rozstrzygnięcia, albowiem strona wniosła o uzupełnienie postanowienia z dnia 14 lutego 2005 r. w przedmiocie odrzucenia skargi poprzez zwrot wpisu od skargi, a nie zwrot o wpisu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.