II OSK 1341/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.), Barbara Gorczycka - Muszyńska, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 155/05 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] odmawiającą przyznania R. C. renty strukturalnej. Organy obu instancji uznały, iż wnioskodawca nie spełniał jednego z warunków do uzyskania tej renty, określonego w § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191), ponieważ w dniu złożenia wniosku nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, właścicielem gospodarstwa nie był też małżonek rolnika. Z ustaleń organów wynikało bowiem, że R. C. złożył wniosek o przyznanie mu renty strukturalnej w dniu 10 sierpnia 2004 r., a gospodarstwo przekazał kilka miesięcy wcześniej, w dniu 24 maja 2004 r.. Zdaniem organów I i II instancji z przepisów § 20 ust. 4 oraz § 20 ust. 7 wynika, iż przekazanie gospodarstwa powinno nastąpić dopiero w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania przez wnioskodawcę postanowienia o spełnieniu warunków do uzyskania renty strukturalnej. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] października 2004 r.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi naruszenie prawa materialnego przez organy obu instancji polegało na błędnym przyjęciu, iż przekazanie gospodarstwa rolnego przez skarżącego przed dniem złożenia wniosku o rentę strukturalną mogło stanowić samodzielną przesłankę do odmowy przyznania mu tej renty. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd powołał się na postanowienia rozporządzenia Rady WE Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Official Journal L 160 z 26 czerwca 1999 r.), a także na wykładnię gramatyczną przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191). Sąd I instancji wskazał, iż kwestia rent strukturalnych jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, uregulowanym w rozporządzeniu Rady WE Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r., jak również w rozporządzeniu Komisji WE Nr 445/2002 z dnia 26 1utego 2002 r., ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE Nr 1257/1999 (Official Journal L 074 z dnia 15 marca 2002r.). Z dniem 1 maja 2004 r. przepisy te stały się częścią polskiego porządku prawnego, obowiązują na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez konieczności odrębnego ich wprowadzania do wewnętrznego porządku prawnego w drodze ratyfikacji czy inkorporacji przez organ państwa członkowskiego i powinny być stosowane bezpośrednio. Przepisami prawa polskiego, regulującymi szczegółowo warunki uzyskania renty strukturalnej i tryb jej przyznawania są przepisy wydanego na podstawie delegacji wyrażonej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, póz. 2272 ze zm.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191), obowiązującego dopiero od dnia 1 sierpnia 2004 r.. Od dnia l maja 2004 r. do dnia l sierpnia 2004 r. brak było więc przepisów krajowych regulujących przekazywanie gospodarstw rolnych. Sąd I instancji uznał, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. powinny być interpretowane – w zakresie zdarzeń powstałych w okresie czasowej luki prawnej w przepisach krajowych, dotyczących warunków uzyskania renty strukturalnej i trybu jej przyznawania – zgodnie z prawem unijnym, a więc zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady WE Nr 1257/1999. W ocenie Sądu strona nie może ponosić negatywnych skutków braku szczegółowej regulacji prawnej w systemie prawa krajowego. Brak przepisów wykonawczych do ustawy nie może rodzić negatywnych konsekwencji w sferze jej uprawnień i obowiązków. Wykładnia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., na podstawie których organy administracji wydały zaskarżone decyzje powinna być – zdaniem Sądu - dokonywana również z uwzględnieniem celów towarzyszących wprowadzeniu instytucji renty strukturalnej wyrażonych w art. 10 rozporządzenia Rady WE Nr 1257/1999 tj. zapewnienia dochodu starszym rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie gospodarowania a także zachęcenia do zastępowania starszych rolników przez młodszych, którzy mogą poprawić rentowność pozostawionych im gospodarstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, iż w niniejszej sprawie skarżący R. C. przekazał gospodarstwo rolne następcy, wprawdzie jeszcze przed złożeniem wniosku, ale w stanie prawnym, w którym funkcjonowały już - jak wyżej wskazano - przepisy wspólnotowe dotyczące rent strukturalnych i ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku. Wniosek skarżącego dotyczył renty strukturalnej przyznawanej w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zdaniem Sądu przepisy wspólnotowe, a zwłaszcza art. 11 rozporządzenia Rady WE Nr 1297/1999 przy określaniu przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do renty strukturalnej, nie wprowadzają wymogu uzyskania przed przekazaniem przez osobę przekazującą gospodarstwo rolne postanowienia, potwierdzającego spełnienie określonych warunków, tak jak przewidują to przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., przy czym na gruncie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o powinności spełnienia tego warunku można mówić dopiero od dnia l sierpnia 2004 r.. Sąd wskazał ponadto, że art. 11 rozporządzenia Rady WE NR 1257/1999, określający przesłanki konieczne do nabycia przez osobę przekazującą gospodarstwo "wcześniejszej emerytury" wymienia jedynie takie warunki jak: zaprzestanie całkowicie wszelkiej działalności komercyjnej przez tą osobę (może ona jednak kontynuować niekomercyjną działalność rolną i zachować użytkowanie budynków), ukończenie co najmniej 55 lat, ale nie osiągnięcie jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa oraz prowadzenie działalności rolniczej przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w tym stanie faktycznym i prawnym nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przekazanie gospodarstwa przez skarżącego przed złożeniem wniosku stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania renty strukturalnej. Sąd w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał ponadto, iż za przyjęciem, iż przekazanie gospodarstwa rolnego w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. mogło nastąpić także przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej przemawia również wykładnia § 4 tego rozporządzenia, regulującego warunki konieczne do przyznania tej renty. Zgodnie z tym uregulowaniem rentę przyznaje się producentowi rolnemu, będącemu osobą fizyczną, prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łącznie spełnia warunki ustanowione w § 4, w tym przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej l ha (pkt 4) i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (pkt 5). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jedną z koniecznych przesłanek przyznania renty strukturalnej w świetle tego przepisu jest zatem przekazanie gospodarstwa rolnego następcy. Stanowisko takie znajduje – zdaniem Sądu – również potwierdzenie w brzmieniu § 18 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r., który wskazuje jakie dokumenty dołącza się do wniosku o przyznanie renty. Przepis ten stanowi, iż do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej, w tym potwierdzające: łączną powierzchnię i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała powierzchnia i stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku, okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku, podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, kwalifikacje zawodowe przejmującego gospodarstwo rolne. Sąd uznał, iż powyższy przepis jest nieprecyzyjny i można go rozumieć w ten sposób, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie wszystkich warunków uprawniających do renty. Za takim stanowiskiem przemawia użycie przez ustawodawcę sformułowania "dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej", jak też " w tym potwierdzające". W szczególności zwrot " w tym potwierdzające" może uzasadniać przekonanie, iż jest to wyliczenie przykładowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał również, iż dodatkowym uzasadnieniem poglądu, iż możliwe jest przekazanie gospodarstwa rolnego przed złożeniem wniosku o rentę jest tytuł zamieszczony w części B, na stronie 3 i 4 formularza, na którym zgodnie z § 18 ust. 4 składa się wniosek "Oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania /przekazanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego". Formularz ten został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o udzielenie pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 161, póz. 1684). Zdaniem Sądu celem wprowadzenia w § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. 6 miesięcznego terminu (liczonego od dnia otrzymania przez wnioskodawcę postanowienia) na przekazanie gospodarstwa i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej było zabezpieczenie interesów rolnika, mającego zamiar przekazać gospodarstwo rolne w zamian za rentę. W przypadku bowiem uznania, w wyniku weryfikacji, iż wnioskodawca nie spełnia warunków z § 4 pkt 1-3, 6-7 rolnik może uchronić się przed wyzbyciem się gospodarstwa, będącego źródłem utrzymania. Sąd uznał, iż z uwagi zaś na fakt, że kwestia przekazania gospodarstwa rolnego przed złożeniem wniosku o rentę była jedyną, w przedmiocie której organy wypowiedziały się w motywach decyzji, rozważanie innych przesłanek warunkujących przyznanie renty strukturalnej, uznano na tym etapie sprawy za przedwczesne. Pozostało zatem do wyjaśnienia przez organy administracji spełnienie przez skarżącego pozostałych warunków nabycia renty strukturalnej - stosownie do obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 k. p. a.. Sąd uznał również, że uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie odpowiadało wymogom określonym w art. 107 § 3 k. p. a.. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od tego wyroku złożył Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi we własnym zakresie poprzez oddalenie skargi R. C., ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej organ podniósł zarzuty: l. rażącego naruszenia prawa materialnego tj. § 20 ust. 3 pkt 2 i § 18 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz.1191) oraz art. l, art. 39 - art. 42 oraz art. 43 ust.1 tiret 8 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (OJ L 160 26.06.1999 p. 80), a także art. l ust.1 pkt l i ust.2, art. 2 oraz art. 3 ust.2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie tych przepisów, 2. rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 11 rozporządzenia Rady WE Nr 1257/1999, polegającą na przyjęciu, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę przyznania renty strukturalnej osobie, która darowała gospodarstwo rolne z pominięciem procedur uzyskiwania rent strukturalnych oraz w okresie, kiedy nie obowiązywały jeszcze przepisy krajowe określające warunki i tryb przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za rentę strukturalną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ, odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego podkreślił, że w motywach wyroku Sąd nie wskazał, jakie przepisy prawa materialnego zostały przez organy naruszone i na czym naruszenie to polegało. Jego zdaniem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajdują się tylko ogóle wywody, z których wynika, że na gruncie obowiązującego prawa możliwe jest przyznanie renty strukturalnej wnioskodawcy, który w dniu składania wniosku nie jest już właścicielem gospodarstwa rolnego i który darował grunty przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. z pominięciem procedury określonej w tym rozporządzeniu, tylko na tej podstawie, że wnioskodawca twierdzi, iż przekazał grunty, aby otrzymać rentę strukturalną z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zdaniem organu rozumowanie Sądu w niniejszej sprawie nie uwzględnia szczególnego charakteru rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999. Sąd nie zastosował bowiem w niniejszej sprawie art. l i art. 39 - art. 42 oraz art. 43 ust.1 tiret 8 tego rozporządzenia, z których wynika jego szczególny, ramowy charakter. Zgodnie z art. l rozporządzenie to określa jedynie ramy wsparcia wspólnotowego dla trwałego rozwoju rolnictwa. Z przepisów art. 39-42 wynika natomiast, że przyznanie wsparcia z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej następuje zgodnie z planem i programem wsparcia przedstawionym przez Państwo Członkowskie. Państwo członkowskie określa więc szczegółowo warunki, jakie należy spełnić, aby skorzystać z pomocy z Funduszu. Warunki te nie mogą być korzystniejsze aniżeli wynikające z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999. Również w art. 34 powołanego aktu wskazano, że to przepisy wykonawcze do rozporządzenia mogą regulować okres i warunki poprawiania rentowności gospodarstwa rolnego oraz warunki użytkowania i przekazywania ziemi w przypadku wcześniejszej emerytury. Zgodnie z art. 43 ust.1 tiret 8 rozporządzenia Rady (WE) NR 1257/1999 w planie wsparcia Państwo Członkowskie określa między innymi przepisy, które będą wprowadzone w celu zapewnienia skutecznego i właściwego wykonania planów, w tym monitorowania i oceny; definicję wskaźników ilościowych oceny; ustalenia dotyczące kontroli, sankcji i odpowiednie upowszechnianie. Organ podniósł, iż pomoc z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej może być przyznana tylko, przy spełnieniu warunków wynikających z przepisów wydanych w oparciu o delegację ustawową wyrażoną w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz.2273 z późn. zm.) tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., a podstawą do przyznania uprawnień nie może być w żadnym razie wyłącznie rozporządzenie Rady WE nr 1257/1999, z uwagi na ramowy i ogólny charakter zawartych w nim norm. Podstawy takiej nie można również szukać w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r., zawierającej normy wyłącznie kompetencyjne. Zdaniem Dyrektora Łódzkiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stosując przepisy prawa wspólnotowego, niezależnie od ich rodzaju należy poddać je testowi precyzyjności i bezwarunkowości. W jego ocenie Sąd błędnie przyjął, że art. 11 rozporządzenia Rady WE Nr 1257/1999 zawiera normy wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, a możliwość ich zastosowania nie była uzależniona od dalszych działań ze strony instytucji wspólnotowych albo organów państw członkowskich. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił ponadto, że Sąd zasadniczo nie zakwestionował postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., a wręcz przeciwnie - uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania nakazał organowi wyjaśnienie spełnienia przez skarżącego pozostałych warunków nabycia renty strukturalnej, nie wskazując jednak przy tym, czy organ stosować ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia i na jego podstawie wydać decyzję. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem Sądu, że przepis zawarty w § 18 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. jest "nieprecyzyjny". Jego zdaniem przepis ten jasno określa, że należy przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej, wymieniając niektóre z okoliczności, które winny być potwierdzone dokumentami przy składaniu wniosku. Okoliczności wymienione w § 18 ust.5 bezwzględnie winny być udokumentowane. Odnośnie argumentacji, w której Sąd powołuje się na "czasową lukę prawną", wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że fakt ten może być podstawą odpowiednich roszczeń odszkodowawczych skierowanych do właściwych organów władzy państwowej, nie może natomiast stanowić podstawy do przyznania renty strukturalnej. Organ administracji podniósł także, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa procesowego, ponieważ okoliczności sprawy zostały w sposób należyty wyjaśnione, a okoliczność faktyczna stanowiąca podstawę wydania decyzji o odmowie przyznania renty jest niesporna. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że w świetle powyższego bezpodstawny jest także zarzut o naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez organ II instancji. Jego zdaniem organ I instancji sporządził uzasadnienie decyzji niezgodnie z tym przepisem, jednak w zakresie swych kompetencji organ II instancji sanował tą wadę decyzji, sporządzając uzasadnienie decyzji odpowiadające prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie mogła być uwzględniona. Należy w pełni podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, iż wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej rozporządzenie Rady ( WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999r. stało się częścią polskiego porządku prawnego i obowiązuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności odrębnego ich wprowadzenia do wewnętrznego porządku prawnego w drodze ratyfikacji czy inkorporacji przez organ państwa członkowskiego. Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej. Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Rozporządzenie jest aktem wiążącym w całości i jest bezpośrednio stosowane w każdym państwie członkowskim. Oznacza to, że akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Kwestia rent strukturalnych, zwanych w przepisach unijnych wcześniejszymi emeryturami, została uregulowana w rozporządzeniu Rady WE nr 1257/1999 z 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF) w art. 10 – 12. Przepisy te w sposób wyczerpujący określają przesłanki uzyskania wcześniejszej emerytury czyli renty strukturalnej. Również rozporządzenie Komisji (WE) nr 445/2002 z 26 lutego 2002r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 wprowadziło jedynie zmiany w zakresie przekazywania gospodarstwa przez kilku przekazujących oraz przekazywania przez dzierżawców rolnych . W tym rozporządzeniu z 26 lutego 2002r. wyraźnie stwierdzono, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 wprowadziło jednolite ramy prawne wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków EFOGR. Zatem zupełnie nietrafne są zarzuty i wywody skargi kasacyjnej, iż art. 11 rozporządzenia nr 1257/1999 nie mógł stanowić samodzielnej podstawy prawnej do przyznania renty strukturalnej skoro przepis ten precyzyjnie określa warunki jakie musi spełnić osoba przekazująca gospodarstwo rolne jak i przejmująca gospodarstwo. Przepis ten dla osoby przekazującej gospodarstwo ustanowił następujące warunki: - zaprzestanie całkowicie wszelkiej działalności komercyjnej; może ona jednak kontynuować niekomercyjną działalność rolną i zachować użytkowanie budynków - ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa, oraz - prowadziła działalność rolniczą przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa. Ponadto rozporządzenie Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114 poz.1191) zostało wydane w przed dzień wejścia Polski do Unii Europejskiej ale datę jego wejścia w życie określono na dzień 1 sierpnia 2004r. Oznacza to, przepisy krajowe istniały lecz jedynie opóźniono ich wejście w życie i uczynił to organ władzy wykonawczej. W tej sytuacji zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, iż przepisy rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. winny być interpretowane w zakresie zdarzeń powstałych w okresie 1 maja – 31 lipca 2004r. zgodnie z prawem unijnym. Należy również stwierdzić, że warunki przyznania renty strukturalnej zostały określone nie w § 20 lecz § 4 powołanego wyżej rozporządzenia. Przepis ten nie stawia warunku aby osoba starająca się o rentę strukturalną w dacie złożenia wniosku była właścicielem gospodarstwa rolnego. Analiza przepisów tego rozporządzenia, a w szczególności § 4 -6 wskazuje, iż przekazanie winno nastąpić w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną. Wskazuje na to zwłaszcza pkt 4 i 5 § 4 używając zwrotów: "przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 1 ha" oraz "zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej". Te sformułowania dają podstawę do przyjęcia tezy, że jeżeli przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło w związku z ubieganiem się o przyznanie renty strukturalnej po 1 maja 2004r. i zgodnie z wymogami § 6 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r., to należy przyjąć warunek przekazania gospodarstwa rolnego za spełniony w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia. Przepisy § 20 w/w rozporządzenie określają jedynie sposób postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej a nie warunki jej przyznania. Ta procedura ma na celu, jak to trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zabezpieczenie interesów rolnika mającego zamiar przekazać gospodarstwo rolne za rentę strukturalną, przed wyzbyciem się tego gospodarstwa bez pewności czy taką rentę otrzyma. Jeżeli zatem rolnik na własne ryzyko przekazuje gospodarstwo rolne następcy prawnemu i przekazanie to spełnia wymogi określone § 6 tego rozporządzenia, to należy zbadać czy spełnia pozostałe warunki określone w § 4 tego aktu prawnego. Zatem nietrafny jest wywód skargi kasacyjnej o stanowisku Sądu I instancji, iż skoro gospodarstwo zostało przekazane po dniu wejścia do Unii Europejskiej to wnioskodawca może otrzymać rentę strukturalną. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika w sposób jasny i oczywisty, że sam fakt przekazania gospodarstwa rolnego po 1 maja 2004r. ale przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie może stanowić samodzielnej przesłanki do odmowy przyznania renty strukturalnej. Na stronie 9 tego uzasadnienia wprost wskazano, że z uwagi na fakt, iż kwestia przekazania gospodarstwa rolnego przed złożeniem wniosku o rentę była jedyną o której się wypowiedziały organy w motywach decyzji, rozważenie pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie renty strukturalnej uznano na tym etapie za przedwczesne. Dlatego też stosownie do obowiązków wynikających z art.7 i art.77 kpa pozostaje do wyjaśnienia czy spełnione zostały pozostałe warunki nabycia renty strukturalnej. Uwzględniając powyższe wywody należy podkreślić, że warunki przyznania renty strukturalnej zostały określone w §4 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004r. a nie w §18. Nadto wnioskodawca nie może ponosić negatywnych skutków braku przepisów krajowych z przyczyn wyżej określonych. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 ustawy z 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm./oddalił skargę kasacyjną uznając, że nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok nie narusza prawa.