VI SA/Wa 2256/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać negatywną opinię dotyczącą zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, jeśli ustalony przez radę gminy limit punktów sprzedaży został wyczerpany, mimo że lokalizacja punktu spełnia wymogi uchwały dotyczące jego usytuowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać negatywną opinię dotyczącą zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, jeśli ustalony przez radę gminy limit punktów sprzedaży został wyczerpany. Wyczerpanie limitu stanowi samodzielną przesłankę do odmowy wydania pozytywnej opinii, nawet jeśli lokalizacja punktu spełnia wymogi uchwały dotyczące jego usytuowania. Prawo gminy do ustalania limitów punktów sprzedaży alkoholu jest wyrazem realizacji ważnego interesu publicznego, jakim jest przeciwdziałanie alkoholizmowi.Stan faktyczny
Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydała negatywną opinię dotyczącą wniosku o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, wskazując na wyczerpanie limitu punktów sprzedaży w danej dzielnicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a także naruszenie swobody działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Aleksandra Borowiec – Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi "A." Sp. j. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych m. [...] postanowiła negatywnie zaopiniować wniosek "A." Sp. j. z siedzibą w W. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczym usytuowanym przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż usytuowanie placówki spełnia wymogi określone w uchwale Nr VIII/98/2003 z dnia 13 marca 2003 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 92, poz.2371) zmienionej uchwałą Nr XVIII/272/2003 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 2 października 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 266, poz. 6997), natomiast nie mieści się w limicie. Limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych (z wyjątkiem piwa) dla dzielnicy [...] został określony w wysokości 35 punktów sprzedaży detalicznej. Limit został wyczerpany.
Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie, w którym podnosiła, że postanowienie narusza jej ustawowo zagwarantowane wolności obywatelskie, tj. swobodę działalności gospodarczej.
Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 167, poz. 1372 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia wskazało, iż w myśl art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zgodnie z art. 18 ust. 3a zezwolenia, o których mowa w ust. 3, organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2. Z kolei art. 12 ust. 1 tej ustawy stanowi, że rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Cytując wyżej wskazane przepisy SKO wskazało, że do rady gminy należy stanowienie prawa miejscowego określającego ogólne zasady przeciwdziałania alkoholizmowi i dostosowanie do tych zasad liczby punktów sprzedaży i podawania alkoholu, a także zasad ich usytuowania. Do zadań komisji rozwiązywania problemów alkoholowych należy podejmowanie działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie spożywania napojów alkoholowych. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jednoznacznie określa uprawnienie gminy do ustalania liczby punktów sprzedaży alkoholu. Dla dzielnicy [...] został określony limit 35 punktów, który został już wyczerpany.
Na powyższe postanowienie "A." Sp. j. – skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie art. 18 ust. 7 pkt 8 oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz naruszenie art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a.. Podniósł, że postanowienie narusza jego ustawowo zagwarantowane wolności obywatelskie, w tym zasadę swobody działalności gospodarczej. Punkt sprzedaży napojów alkoholowych spełnia zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, jako zgodny z uchwałą Rady [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Wydane postanowienie stoi w sprzeczności z ustalonym stanem faktycznym co do spełnienia przez obiekt wymogów, które zostały określone w w/w uchwale i co zostało potwierdzone podczas oględzin placówki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosiło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż zaskarżone postanowienie narusza ustawowo zagwarantowaną swobodę działalności gospodarczej to należy stwierdzić, że z przepisów Konstytucji i ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i może zostać w pewnych sytuacjach ograniczona, co może jednakże nastąpić wyłącznie w formie ustawowej i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz.1807) w art. 6, podkreślając zawartą w Konstytucji zasadę wolności gospodarczej jednocześnie stanowi, iż podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa, jednocześnie w art. 15 ogranicza swobodę poprzez zapis, iż podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej może wiązać się dodatkowo z obowiązkiem uzyskania przez przedsiębiorcę koncesji albo wpisu do rejestru działalności regulowanej.
W przedmiotowej sprawie tym ważnym interesem publicznym ograniczającym wolność gospodarczą jest wychowanie w trzeźwości i przeciwdziałanie alkoholizmowi społeczeństwa. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 167, poz. 1372 z późn. zm.) wprowadziła ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży i podawania wyrobów alkoholowych o określonej zawartości alkoholu. Zezwolenia wydawane są po uzyskaniu pozytywnej opinii komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy (art. 18 ust. 3a). Uchwały określają nie tylko zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych również ustalają liczbę tych punktów na określonym terenie (dzielnicy).
Art. 12 ust. 1 powyższej ustawy z dnia 26 października 1982 r., daje uprawnienia radzie gminy do ustalania w drodze uchwały liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] w sprawie ustalenia na terenie miasta [...] liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w § 1 ustalono liczbę punktów sprzedaży na terenie miasta [...] z podziałem na limity tych punktów na poszczególne dzielnice.
Uchwała jako akt prawa miejscowego wiąże organ (komisję rozwiązywania problemów alkoholowych jako organ I instancji, na mocy art. 18 ust. 3a cytowanej ustawy).
Pozytywna opinia jest możliwa tylko po spełnieniu dwóch warunków: zgodności danego punktu co do usytuowania (lokalizacji) oraz niewyczerpanie ustalonego limitu.
Jak wynika z akt sprawy ustalony limit dla dzielnicy [...], w której skarżący ubiega się o zezwolenie został wyczerpany.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ postąpił prawidłowo wydając negatywną opinię o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy w sytuacji wyczerpania ustalonego limitu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż skarga "A." Sp. j. nie zasługuje na uwzględnienie i działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło