I SA/Wa 1563/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-04
Skład orzekający: Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody, która z kolei odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z 1986 r. w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak udziału wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że postępowanie nadzorcze dotyczące decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, ponieważ nie powiadomiono o jego toku wszystkich współwłaścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym skutkuje uznaniem wydanej decyzji za naruszającą prawo.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1986 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, a Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła obu organom naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów materialnych. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania z uwagi na brak udziału wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2005 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. – [...] z dnia [...] stycznia 1986 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania dochodzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru podniósł, że J. P. wnioskiem z dnia [...] października 2003r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. – [...] z dnia [...] stycznia 1986 r., wskazując, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa zarówno materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, jak również zasad Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności przepisów art. 6, 7 i 8 kpa.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ ustosunkował się do przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w tym w szczególności do podniesionych przez stronę zarzutów rażącego naruszenia prawa oraz podniósł, że uregulowania ustawy z dnia 19 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, wygasiły prawo do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Jednocześnie art. 90 ust. 1 i 2 tej ustawy przewidywał możliwość wypłaty odszkodowania m.in. za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister Infrastruktury wskazał, że wprawdzie w aktach brak jest dokumentów wskazujących na zgodność przeznaczenia nieruchomości z planem zabudowania z 1931 r. jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygniecie skoro - jak wynika z akt sprawy - właścicielka nieruchomości została pozbawiona faktycznej możliwości władania nią przed dniem 5 kwietnia 1958 r., która to okoliczność już wyłączała możliwość uzyskania odszkodowania w trybie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. P. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W skardze zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego jak również oparcie rozstrzygnięcia na błędnej wykładni przepisów materialnych, tj. przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.).
W szczególności skarżąca podniosła, że Minister nie wyjaśnił z jakich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikała okoliczność, iż utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przez skarżącą nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r., skoro pismem z dnia [...] marca 1959 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej powiadomiło skarżącą, że nieruchomość została objęta lokalizacją dla Dyrekcji Budowy [...] i teren, na którym znajdował się gruz po zniszczonych zabudowaniach, przeznaczony został do oczyszczenia. Ujawnienie Skarbu Państwa w księdze hipotecznej nastąpiło na mocy wpisu jawnego dopiero w dniu [...] lutego 1960 r., co – w ocenie skarżącej - także pośrednio dowodziło utraty przez nią faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., gdyż ówczesne regulacje wieczysto – księgowe na rzecz Skarby Państwa były czasowo powiązane z przekazywaniem gruntu pierwszym powojennym inwestorom.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ nadzoru podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i ponadto stwierdził, że na nieruchomości znajdował się budynek [...] kondygnacyjny, zniszczony w czasie działań wojennych. Zgodnie z kartą rejestracyjną nieruchomości w dniu [...] października 1948 r. na jej terenie znajdował się stos gruzu. W piśmie z dnia [...] czerwca 1958 r. adresowanym do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej skarżąca występując jako pełnomocnik swej matki M. S. sama podała, iż nieruchomość "została przejęta przez Państwo [...].11.1948 r." oraz że "według oświadczenia b. administratora domu ob. F. K. jeszcze długo przed przejęciem nieruchomości przez Skarb Państwa nie wolno nikomu było ruszać budynku, ani skorzystać z materiałów budowlanych".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Prowadzone przez Ministra Infrastruktury postępowanie nadzorcze dotyczyło decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość [...], której współwłaścicielami przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) byli B. S. w [...] i części i M. S. w [...] części niepodzielnie, która to okoliczność wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. [...] [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...] czerwca 2003 r., L. dz. [...]. Zatem w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej nieruchomości winni brać udział jej wszyscy współwłaściciele lub ich następcy prawni. Osoby te bowiem mają interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu odnoszącym się do rzeczy wspólnej. Pomimo, iż organ nadzoru dysponował powyższą informacją nie powiadomił o toczącym się postępowaniu drugiego współwłaściciela, ewentualnie jego następców prawnych. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że stroną postępowania jest J. P. (poprzednio N.), która jest następcą prawnym, ale jedynie M. S.
Brak udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkich osób, którym przysługuje w nim status strony – w rozumieniu art. 28 kpa – skutkuje uznaniem wydanej w nim decyzji jako naruszających przepisy prawa.
Z tych powodów, nie odnosząc się do zarzutów merytorycznych zawartych w skardze, których aktualne wyrokowanie byłoby przedwczesne, Sąd - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło