I OSK 132/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stronnictwa Demokratycznego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 934/04 w sprawie ze skargi Stronnictwa Demokratycznego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 24 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stronnictwa Demokratycznego z siedzibą w W. na rzecz Tomasza M. na kwotę 120 zł /sto dwadzieścia/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2004 r., I SA/Wa 934/04 oddalił skargę Stronnictwa Demokratycznego z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 24 lipca 2002 r., (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W.-Ś. z dnia 25 maja 1990 r., (...) o ustanowieniu na rzecz Komitetu Centralnego Stronnictwa Demokratycznego W.-Ś. prawa użytkowania terenu o pow. 4.681 m2 nr 614J przy ul. F., w części dotyczącej placu 2 położonego przy ul. N. w W. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd podzielił pogląd wyrażony we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., OSK 369/04, wydanym w tej sprawie, że wobec stwierdzenia nieważności /mocą decyzji SKO w W. z dnia 21 czerwca 1999 r./ orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia 30 czerwca 1950 r. odmawiającego byłemu właścicielowi przedmiotowej nieruchomości, Edmundowi M., ustanowienia własności czasowej do tej nieruchomości, wniosek byłego właściciela należy rozpoznać w pierwszej kolejności, gdyż przesądza on, czy gmina /a poprzednio Skarb Państwa/ może dysponować tym gruntem na rzecz innych osób. Skargą kasacyjną z dnia 22 grudnia 2004 r. Stronnictwo Demokratyczne zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do argumentów skargi uzupełnionych na rozprawie, traktując, że art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia go od jakiejkolwiek własnej oceny. Odpowiedź na skargę złożył Tomasz M., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania oraz podkreślając, że w pełni zgadza się z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom jedynie w zakresie naruszenia art. 190 p.p.s.a., ale nie mogła zostać uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są nietrafne. W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu /art. 183 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj naruszenia prawa zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu, jak i jego zakres. Zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie zarzutów skargi - nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przede wszystkim stwierdzić należy, że stosownie do art. 134 p.p.s.a., sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Stąd też nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi nie stanowi naruszenia prawa. Ponadto, sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd ten jest związany wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym związanie wykładnią ma szeroki zasięg, ponieważ odnosi się również do stron postępowania. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jedynie wtedy gdy: a/ stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA - por. wyrok SN z 9 lipca 1988 r., I PKN 226/98 /OSNAPU 1998 nr 15 poz. 486/, b/ po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił się stan prawny. A ponieważ sytuacje opisane w pkt a/ i b/ nie miały miejsca w niniejszej sprawie, to zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny. Z powyższych względów działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną również należało oddalić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 p.p.s.a.