II SA/Ol 366/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Z. Ślusarczyk (spr.) Asesor WSA K. Matczak Asesor WSA B. Jażdżyk Protokolant G. Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nabycia własności nieruchomości - - oddala skargę. Decyzją z dnia 21 września 2004 roku, znak "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez E. i W. W. prawa własności nieruchomości położonej w O., przy ulicy D., oznaczonej jako działka nr 1466, o pow. 536 m2. W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana w dniu 26 maja 1990 roku budynkiem mieszkalnym, a zatem nie został spełniony jeden z warunków określonych w Ustawie z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, poz. 1209 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia 17 listopada 2004 roku, znak "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po wniesieniu przez E. i W. W. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 marca 2005 roku, znak "[...]" uchyliło zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekło o nabyciu przez skarżących prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu podniesiono, że zostały spełnione przesłanki określone w Ustawie z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, gdyż skarżący podjęli przygotowania do budowy domu przed 27 maja 1990 roku. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła Gmina O. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. l ust. l Ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, poprzez przyjęcie, że rozpoczęcie przygotowań do budowy domu - uzyskanie pozwolenia na budowę mieści się w kategorii pojęcia "nieruchomości zabudowanej". W uzasadnieniu podniesiono, że o tym, czy nieruchomość jest zabudowana, przesądza stan surowy zamknięty znajdującego się na tej nieruchomości budynku lub stopień zaawansowania inwestycji pozwalający stwierdzić, iż wznoszony budynek będzie służyć celom mieszkaniowym. Natomiast z materiału dowodowego wynika, że skarżący przed dniem 27 maja 1990 roku podjęli jedynie przygotowania do budowy domu. W tej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki określone w Ustawie o nabywaniu przez współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, uprawniające E. i W. W. do nabycia z mocy prawa własności nieruchomości w O., przy ul. D. Strona skarżąca stwierdziła, że jest uprawniona do wniesienia skargi, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją pozbawiło gminę władztwa nad nieruchomością. Natomiast jej interes prawny wynika z art. l ust. l i ust. 3 Ustawy o nabywaniu przez współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu podniesiono niedopuszczalność skargi, gdyż gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Określenie "każdy, kto ma interes prawny" jest szersze niż pojęcie strony postępowania administracyjnego, a zatem jest oczywiste, że uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje stronie. Jednostka samorządu terytorialnego może być stroną postępowania na takich samych zasadach jak inne osoby prawne lub fizyczne. Wówczas reprezentujące ją organy będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronie postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Zatem powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z 16 lutego 2005, OSK 1017/04, niepubl.). Zgodnie z art. l ust. 3 Ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, póz. 1209 ze zm.), w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego, decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa. Zatem organy gmin zostały przez ustawodawcę upoważnione do kształtowania stosunków, w których jedną ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie. Jednak w tej sytuacji gmina ta nie staje się stroną postępowania pomimo, że wydana decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (uchwała NSA z dnia 9 października 2000 roku, OPK 14/00, ONSA 2001/1/17). Należy podkreślić, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie można uznać, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie (wyrok NSA z 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04, niepubi; postanowienia NSA: z 24 stycznia 1997 r., IV SA 802/95, ONSA 1997/4/179; z 14 kwietnia 2005 r., OSK 1308/04, niepubl.). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.