IV SA/Wr 148/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-08-30

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca z urzędu nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa i czy organ miał podstawę do jej wydania wobec wątpliwości interpretacyjnych przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ nie wykazano rażącego naruszenia prawa, którego treść nie budziła wątpliwości interpretacyjnych. Przepisy dotyczące nadawania stopni awansu zawodowego nauczycieli mogły budzić wątpliwości, zwłaszcza w odniesieniu do nauczycieli akademickich bez przygotowania pedagogicznego. Ponadto organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, ingerując w rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżone decyzje.
Stan faktyczny
J. B. otrzymał akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wydany przez dyrektora szkoły na podstawie przepisów Karty Nauczyciela. Organ I instancji (Prezydent W.) stwierdził z urzędu nieważność tego aktu z powodu braku kwalifikacji pedagogicznych w dniu wejścia w życie ustawy z 2000 roku. Organ II instancji (D. Kurator Oświaty) utrzymał tę decyzję. Skarżący kwestionował prawidłowość decyzji, wskazując m.in. na błędną wykładnię przepisów dotyczących nauczycieli akademickich oraz naruszenie zasady równości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję D. Kuratora Oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W.; zasądził od D. Kuratora Oświaty na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zwrócił skarżącemu wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Asesor WSA Ewa Kamieniecka ( sprawozdawca ) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Kuratora Oświaty na rzecz skarżącego J. B. kwotę 240 złotych ( słownie: dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; IV. zwraca skarżącemu J. B. uiszczony wpis od skargi 200 zł ( słownie dwieście złotych ). W dniu [...] roku J. B. otrzymał od Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Jako podstawę prawną wydania tego aktu wskazano art. 9 b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm. ) w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ). Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm. ) i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ) Prezydent W. stwierdził z urzędu nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wskazując, że akt ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu Prezydenta W. J. B. nie mógł uzyskać stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie powołanych w decyzji przepisów, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku, tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadał kwalifikacji do zajmowania tego stanowiska. Przygotowanie pedagogiczne, niezbędne do pracy na stanowisku nauczyciela, J. B. uzyskał dopiero w dniu [...]r., co dokumentuje świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogicznego dla czynnych zawodowo nauczycieli. Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie, żądając jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż nie zachodzi przypadek kwalifikowanego rażącego naruszenia prawa. Decyzja została wydana również z naruszeniem art. 9 a ust. 3 i art. 9 b ust. 4 ustawy Karta Nauczyciela, ponieważ wymóg przygotowania pedagogicznego nie występuje w odniesieniu do nauczyciela akademickiego i brak kursu pedagogicznego nie stanowi uzasadnienia dla degradacji nauczyciela akademickiego do stopnia stażysty. Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący w okresie od [...] roku do [...] roku zatrudniony był w Zespole Szkół Zawodowych Nr [...] na stanowisku nauczyciela przedmiotów informatycznych, w niepełnym wymiarze czasu pracy. W dniu 6 kwietnia 2000 roku weszła w życie ustawa z dnia 18 lutego 2000 roku o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm. ), która wprowadziła nowy tryb awansu zawodowego nauczycieli. Zgodnie z tą ustawą nauczyciele w zależności od sposobu zatrudnienia i posiadanych kwalifikacji, uzyskali w tym dniu z mocy prawa stopnie nauczyciela stażysty, kontraktowego lub mianowanego. Skarżący w dniu [...] roku zatrudniony był w szkole na podstawie umowy o pracę. Legitymował się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki Politechniki W. na kierunku Inżynieria Biomedyczna, w zakresie specjalności: Zastosowanie komputerów w medycynie. Kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych, zgodnie z przepisami § 2, 2 a oraz § 3 obowiązującego w dniu wydania decyzji rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm. ) posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. J. B. nie posiadał odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, które nabył dopiero po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego zorganizowanego przez Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli "[...]" we W. w dniu [...] roku. Stopień nauczyciela kontraktowego uzyskali w dniu [...] roku nauczyciele zatrudnieni w tym dniu na podstawie umowy o pracę i posiadający wymagane kwalifikacje. Nabycie stopnia następowało z mocy prawa. J. B. nie mógł uzyskać stopnia awansu na tej podstawie, ponieważ nie posiadał wówczas kwalifikacji wymaganych w/w rozporządzeniem. Organ II instancji stwierdził, że podczas wydawania aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego przez dyrektora szkoły nastąpiła oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, który jako jeden z warunków koniecznych wskazywał posiadanie wymaganych kwalifikacji, a sposobem rozstrzygnięcia sprawy, czyli stwierdzeniem, że nauczyciel uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego, mimo że nie spełniał jednego z wymogów. Organ II instancji zaznaczył, że skarżący w żadnym miejscu swego odwołania nie odniósł się do faktycznej podstawy wydania aktu nadania, czyli do art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 roku. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że na mocy art. 9 a ust. 3 KN nauczyciele akademiccy o co najmniej trzyletnim okresie pracy lub osoby posiadające pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy, uzyskują w dniu nawiązania stosunku pracy stopień nauczyciela kontraktowego. Przepis ten dotyczy nauczycieli zatrudnianych w szkole, którzy nie posiadają jeszcze stopnia awansu zawodowego, co wynika z brzmienia całego art. 9 a ustawy. W ust. 1 tego przepisu ustalone zostały stopnie awansu zawodowego nauczycieli, natomiast ust. 2 stanowi o uzyskiwaniu stopnia stażysty przez osobę rozpoczynającą pracę w szkole i nie posiadającą jeszcze żadnego stopnia awansu. Szczególna sytuacja jest uregulowana w ust. 3, według którego po uwzględnieniu dorobku zawodowego taka osoba może uzyskać z dniem nawiązania stosunku pracy stopień nauczyciela kontraktowego. W dniu [...] roku wszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole uzyskali stopnie awansu zawodowego, także skarżący. W związku z powyższym art. 9 a ust. 3 Karty Nauczyciela w tym przypadku nie miał zastosowania. Ponadto art. 10 ust. 8 tej ustawy stanowi, że nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który nie spełnia m. in. warunku posiadania kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska. Wobec powyższego przy zatrudnianiu nauczyciela należy przyjąć kolejność odwrotną aniżeli sugerował skarżący – najpierw sprawdzenie wymogu kwalifikacji i ustalenie dopuszczalności zatrudnienia tej osoby na podstawie art. 10 KN, a następnie ewentualnie ustalenie stopnia awansu na podstawie art. 9 a KN. Zarzut naruszenia art. 9 b ust. 4 KN jest zdaniem organu odwoławczego bezprzedmiotowy. Nie stwierdzono naruszenia tego przepisu, który stanowi w pkt 1, że organem właściwym do wydania aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego jest dyrektor szkoły. Ponadto organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odpowiedział na zarzut postawiony przez skarżącego w przedmiocie bezprawnego zasięgnięcia opinii organu odwoławczego. Pismo Kuratorium z dnia [...] r. stanowiło odpowiedź na zapytanie Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego W. z dnia [...] roku, w którym nie wskazując osoby konkretnego nauczyciela poproszono o pomoc w rozpoznaniu sytuacji faktycznej i prawnej przedstawionej w piśmie. W tym zakresie Kuratorium Oświaty udzieliło odpowiedzi. Organ odwoławczy dodał, że obowiązkiem Kuratorium Oświaty jest udzielanie wszelkiej pomocy wydziałom oświaty organów prowadzących szkoły, jeśli mają problemy związane z interpretacją przepisów oświatowych, z tym wyjątkiem, że kuratorium nigdy nie udziela odpowiedzi na pytania dotyczące konkretnej osoby i nie analizuje dokumentów. Odpowiada jedynie na podstawie przedstawionego przez pytającego stanu faktycznego. Tak sformułowane stanowisko Kuratorium nie jest wiążące dla organu I instancji, tym bardziej, iż w tym trybie Kuratorium nie zapoznaje się ze źródłowymi dokumentami. Dlatego według organu, możliwa jest również sytuacja, gdy rozpoznając odwołanie, już konkretnego nauczyciela, Kuratorium Oświaty w trybie instancyjnym odmiennie oceni stan faktyczny, a więc i skutki prawne. Przyczyna tych rozbieżności wynikać może także z nieprecyzyjności opisu stanu faktycznego dokonanego przez organ. Wobec tak przedstawionego wywodu, organ II instancji podniósł, że zarzut, iż Kuratorium wcześniej wydało opinię w sprawie skarżącego jest bezzasadne. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. J. B. zarzucił, iż organ naruszył: - art. 9 a ust. 2 i 3 KN przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te różnicują sytuację awansu zawodowego w odniesieniu do nauczycieli akademickich legitymujących się co najmniej 3 - letnim okresem pracy w szkole wyższej i że przepis ust. 3 dotyczy wyłącznie nauczycieli akademickich, którzy rozpoczynają pracę w szkole i nie posiadają jeszcze żadnego stopnia; - art. 32 ust. 1 Konstytucji, przez nierówne traktowanie w stopniach awansu zawodowego. Skarżący zarzucił też popełnienie błędu poprzez przyjęcie, iż niemożliwe i rażąco bezprawne jest posiadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego przez nauczyciela, który nie ma odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, skoro przepisy prawa, tj. załącznika do rozporządzenia MENiS oraz stawki wynagrodzenia zasadniczego przewidują stopień nauczyciela kontraktowego zarówno dla nauczyciela posiadającego kwalifikacje określone w pkt 1 jako "tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym", jak i w pkt 2 dla nauczyciela posiadającego kwalifikacje określone jako "tytuł zawodowy magistra bez przygotowania pedagogicznego". Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organu przyjmującego domniemanie kompetencji Prezydenta oraz kompetencji organu odwoławczego, bez wskazania podstawy wynikającej z prawa materialnego, a przez to naruszenie przepisów o właściwości, a to art. 9 h ustawy Karta Nauczyciela. Skarżący wskazał bowiem, że niniejsza sprawa nie jest sprawą o nadanie stopnia awansu zawodowego. Skarżący zarzucił też wystąpienie w sprawie sprzeczności ustaleń z treścią istniejących dokumentów i negowanie przez organ oczywistych faktów, takich jak zasięganie opinii Kuratora przez Wydział Edukacji Urzędu Miejskiego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na swoją wcześniejszą argumentację. Ponadto organ dodał, że zarzut postawiony przez skarżącego dotyczący nieważności wywiedziony z art. 9 h Karty Nauczyciela jest chybiony, bowiem organy administracji stwierdziły nieważność decyzji administracyjnej – aktu nadania stopnia nauczyciela ( art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ), a nie stwierdziły nieważności czynności ( art. 9 h Karty Nauczyciela ). Równoległe funkcjonowanie obu przepisów według organu odwoławczego jest możliwe, gdyż dotyczą one innych kwestii związanych z uzyskiwaniem kwalifikacji nauczycielskich. Podstawa prawna wskazująca na kodeks postępowania administracyjnego jest czytelnie wyartykułowana, a skarżący w skardze nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem miałaby być niewłaściwie przywołana. Odnośnie przywołanego przez skarżącego przepisu MENiS jako dowodu na tezę, iż brak przygotowania pedagogicznego nie dyskwalifikuje kandydata na nauczyciela, skoro tabele wynagrodzenia przewidują nauczycieli bez takiego przygotowania, organ podał, że ta kwestia była już przedmiotem wielu wyroków. Uregulowanie to odnosi się wyłącznie do celów płacowych i nie oznacza uznania, że osoby te posiadają kwalifikacje wymagane dla zajmowania stanowiska nauczyciela. Sytuację taką przewiduje art. 7 ust. 1 a i 1 b ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku ( Dz. U. z 1996 roku, Nr 67, poz. 329 ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący w roku [...] ukończył wymagane dla zawodu nauczyciela kursy pedagogiczne, a więc wówczas nie uznawał je za zbędne. Ponadto D. Kurator Oświaty wskazał, że zasada równości, którą kwestionował J. B. w skardze, skodyfikowana w art. 32 ust. 1 Konstytucji nakazuje równe traktowanie, lecz nie zawsze każdego i bez względu na stan faktyczny, ale ustala jednakowe kryteria dla obywateli spełniających jednakowe wymagania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; W rozpatrywanej sprawie uchybienia takie występują, w związku z czym skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W., stwierdzającą z urzędu nieważność aktu nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia [...]r. z powodu rażącego naruszenia prawa. Akt nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego odbywa się w drodze decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 9 b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm. ). Kwestią bezsporną w sprawie jest, że decyzja w sprawie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego stała się ostateczna. W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) została wyrażona zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub w ustawach szczególnych. Od zasady trwałości decyzji ostatecznych ustawodawca dopuścił wyjątki, dające możliwość wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć. Wyznaczone przepisami K.p.a. odstępstwa od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegają wykładni ścisłej. Podważenie trwałości decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w określonym trybie, przy zastosowaniu którego organ obowiązany jest do przestrzegania zasad ogólnych postępowania. W wyroku z dnia 26 października 1992 r. sygn. akt III SA 907/92 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "wzruszenie ostatecznej decyzji będącej wyjątkiem od określonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji, powinno być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwego postępowania, uwzględniającego w pełni art. 7, 8 i 77 K.p.a., a także wypełniającego zawarte w art. 1 Konstytucji wskazania o stosowaniu w praktyce zasad demokratycznego państwa prawnego". Do kodeksowych trybów umożliwiających wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych należy stwierdzenie ich nieważności na podstawie jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności z racji ich wyliczenia wyczerpującego nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenia prawa mogą być różnego rodzaju i wagi, a ocenę czy w konkretnym przypadku będziemy mieli do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, pozostawiono uznaniu organu administracji właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji. "Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa" ( wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988 r. sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96 ). Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. "Wstępnym warunkiem uznania, iż wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny" ( wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, z. 2, poz. 91 ). Od rażącego naruszenia prawa należy odróżnić błędną wykładnię przepisów lub nieodpowiednie ich stosowanie. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ organy nie wykazały, że nadanie skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, którego treść nie budziła żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wprowadzające m. in. stopnie awansu zawodowego nauczycieli, weszły w życie w dniu 6 kwietnia 2000 r. i z pewnością ich treść, mogła budzić wątpliwości interpretacyjne organów nadających stopnie awansu. W szczególności wątpliwości mogła budzić kwestia nadawania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego czynnym zawodowo nauczycielom akademickim nie posiadającym przygotowania pedagogicznego, skoro ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm. ) nie wymaga posiadania takich kwalifikacji, natomiast Karta Nauczyciela nie stanowi wprost o kwalifikacjach wymaganych od nauczycieli akademickich, a przyznaje im szczególne w stosunku do innych nauczycieli uprawnienia przy nadawaniu stopni awansu zawodowego. Potwierdzeniem istnienia powyższych wątpliwości, jest pismo Dyrektora Gimnazjum nr [...] z dnia [...] r. skierowane do Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego we W. - Dział Awansu Zawodowego z prośbą o opinię w sprawie zasadności przyznania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego oraz przede wszystkim pismo Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego we W. z dnia [...] r. skierowane do D. Kuratora Oświaty z zapytaniem, jaki stopień awansu zawodowego winien otrzymać nauczyciel, którego kwalifikacje zostały szczegółowo przedstawione w tym piśmie. Dane przedstawione w piśmie niewątpliwie odnoszą się do skarżącego. Należy również zauważyć, że zapytanie to zostało wystosowane w dniu wszczęcia przez ten organ postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego skarżącemu. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania zostało więc wszczęte przez organ, który nie potrafił jednoznacznie ocenić, jaki stopień awansu przysługiwał skarżącemu. Powyższe okoliczności rodzą więc poważne wątpliwości co do wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa poprzez nadanie skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego. Ponadto należy przypomnieć, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności tego postępowania, wyrażona w art. 15 K.p.a., zgodnie z którą sprawa winna być nie tylko rozstrzygnięta, ale też rozpoznana przez organy obu instancji. Zasada ta oznacza, że organ administracyjny każdej instancji samodzielnie dokonuje oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w zakresie swojej właściwości podejmuje samodzielnie rozstrzygnięcie w sprawie. Natomiast w niniejszej sprawie organ odwoławczy po dokonaniu analizy konkretnego stanu faktycznego przedstawionego przez organ pierwszej instancji i szczegółowych kwalifikacji nauczyciela, odpowiadających kwalifikacjom skarżącego, w piśmie z dnia [...] r. wyraził jednoznaczne stanowisko, że nauczyciel ten "powinien uzyskać w dniu [...]r. stopień nauczyciela stażysty". Taka praktyka zasięgania opinii co do oceny prawnej konkretnego stanu faktycznego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego i ingerowanie organu odwoławczego w sposób rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy przez organ pierwszej instancji, nie jest zgodna z zasadą dwuinstancyjnego orzekania przez organy administracyjne. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie miało miejsce jedynie udzielenie pomocy w rozwiązaniu problemu związanego z interpretacja przepisów oświatowych. Należy również zauważyć, że organ pierwszej instancji nie rozważył sytuacji skarżącego, będącego równocześnie nauczycielem akademickim, w świetle art. 9 a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, zgodnie z którym nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej ( ... ) uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego ( ... ). Natomiast organ drugiej instancji pominął w swoich rozważaniach fakt, że nawiązanie ze skarżącym stosunku pracy miało miejsce również w dniu [...]r., a więc w dniu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Nieuzasadniony jest natomiast zarzut skarżącego odnośnie naruszenia przepisów o właściwości, tj. art. 9 h Karty Nauczyciela. W myśl tego przepisu nieważność czynności podejmowanych w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister. Chodzi tu o czynności, nie mające formy decyzji administracyjnej, podejmowane przez podmioty uczestniczące w poszczególnych etapach postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego, tj. czynności dyrektora szkoły, organu prowadzącego szkołę, komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Stwierdzenie nieważności czynności podjętej w trakcie postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego należy odróżnić od stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej – aktu nadania stopnia awansu zawodowego, na podstawie przesłanek wymienionych w art. 156 K.p.a. Stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej – aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego dokonuje organ wyższego stopnia nad dyrektorem szkoły – organ prowadzący szkołę ( art. 9 b ust. 7 pkt 1 Karty Nauczyciela ). Skarżący nie wykazał też, że został potraktowany nierówno wobec prawa w stosunku do innych osób o identycznych kwalifikacjach zawodowych, co naruszałoby art. 32 Konstytucji RP. Należy również zgodzić się ze stanowiskiem organu, że kwalifikacje wymagane od nauczycieli określają przepisy ustawy Karta Nauczyciela i rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli ( ... ), a nie przepisy płacowe przytaczane przez skarżącego. W tej sytuacji zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co orzeczono w pkt I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W związku z powyższym na rzecz skarżącego J. B. zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 240 zł. Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło