VII SA/Wa 1804/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Starosty w [...] z dnia [...].02.2004r. Nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono M. D. pozwolenia na budowę fermy hodowlanej lisów przewidzianej do realizacji w miejscowości C. gm. L., na działce nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionej na wstępie decyzji zwrócił się H. K. - współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości nr [...]. Wnioskodawca swoje żądanie uzasadnił bliskim sąsiedztwem zabudowy mieszkaniowej i uciążliwością, jaką dla okolicznych mieszkańców wprowadza funkcjonowanie fermy lisów i wydostający się z niej fetor. Decyzją z dnia [...].08. 2004r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty w [...] z dnia [...].02.2004r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. D. pozwolenia na budowę fermy hodowlanej lisów. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że wydanie pozwolenia na budowę inwestycji nastąpiło bez decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem teren inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy L., zatwierdzonym przez Radę Gminy w L. uchwałą z dnia [...] października 2002 nr [...]. Wojewoda stwierdził ponadto, że wydane pozwolenie na budowę inwestycji, polegającej na budowie fermy hodowlanej lisów w obsadzie 47,84 dużych jednostek przeliczeniowych, prawa nie narusza bowiem według szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka nr [...], obręb C., znajduje się w obszarze jednostki urbanistycznej nr [...] przeznaczonej pod teren istniejącego i projektowanego zainwestowania wiejskiego, usług oraz proj. zabudowy mieszkaniowej położony w południowej części wsi. Plan ustala min. lokalizację obiektów hodowli zwierzęcej z dopuszczeniem towarzyszącej funkcji mieszkaniowej właścicieli na dz nr [...] i w południowej cz. dz. nr [...] pod warunkiem zachowania wymaganych odległości od linii elektroenergetycznych WN; Wojewoda wskazał, że z ustaleń ogólnych planu ustanowionych w rozdziale 2 § 3 ust 3 dot. ustaleń funkcjonalno-przestrzennych dla terenów zainwestowania wiejskiego, plan nie dopuszcza lokalizacji dużych obiektów hodowlanych, produkcyjnych itp. oraz realizacji innych przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko. Przy czym "teren zainwestowania wiejskiego" oznacza tereny, dla których plan ustala lub dopuszcza możliwość realizacji zabudowy kubaturowej lub użytkowania nierolniczego i nieleśnego (rozdz. 1 §2 ust. 3 pkt 7 tekstu planu). Powyższe oznacza, zdaniem Wojewody, że lokalizacja fermy lisów w liczbie 47,84 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) na przedmiotowej nieruchomości nie narusza ustaleń planu. Inwestycja ta nie jest również kwalifikowana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z punktu widzenia obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 27 kwietnia 200 lr. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.). Jak bowiem wynika z dyspozycji § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e oraz § 3 ust. 1 pkt 12 lit. r rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490) - sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać przedsięwzięcia wymienione w tym rozporządzeniu. Deklarowany przez inwestora zakres zamierzenia polegający na budowie fermy lisów w ilości mniejszej niż 50 DJP – miejscowego, zdaniem Wojewody, prawa nie narusza i nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym udziału w przedmiotowym postępowaniu organów ochrony środowiska. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. K., M. K. oraz H. K.. Odwołujące się strony nie podzielają poglądu Wojewody, że decyzja Starosty [...] o lokalizacji fermy lisiej na działce nr [...] nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L.. Ich zdaniem decyzja Starosty narusza ustalenia funkcjonalno-przestrzenne tego planu dla terenów zainwestowania wiejskiego. Zdaniem stron z ustaleń § 3 ust. 2 w związku z § 2 ust. 3 pkt 14 planu szczegółowego wynika, że na terenie zainwestowania wiejskiego oznaczonego jednostką urbanistyczną nr [...], na terenie której znajduje się działka nr [...], dopuszcza się jedynie zabudowę nieuciążliwą produkcyjną, tj. taką, która nie powoduje negatywnego oddziaływania poza granicami swej własności. Strony nie zgadzają się jakoby ferma lisów w ilości do 50 DJP nie wymagała oceny oddziaływania na środowisko. Na fermach hodowlanych lisów, również na fermie D., hoduje się lisy polarne i srebrzyste. Lisy takie nie są zaliczane do fauny krajowej, a w związku z tym w myśl Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.09.2002 r § 3 ust. 1 pkt 8 lit.f, już przy liczbie zwierząt powyżej 20 szt wymagany jest raport. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10. 2004 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniach decyzję organu I instancji. Zdaniem organu II instancji według ustaleń tegoż planu miejscowego, działka nr [...] na której zlokalizowano przedmiotową inwestycję, znajduje się na obszarze jednostki urbanistycznej nr [...] przeznaczonej pod teren istniejącego i projektowanego zainwestowania wiejskiego, usług oraz projektowanej zabudowy mieszkaniowej. Ponadto, zdaniem organu II instancji, plan ustala m.in. lokalizację obiektów hodowli zwierzęcej z dopuszczeniem towarzyszącej funkcji mieszkaniowej właścicieli na dz. nr [...] i nr [...] pod warunkiem zachowania wymaganych odległości od linii elektroenergetycznych WN. Organ wskazuje, że w kwestii sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wypowiedział się Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., który opiniami sanitarnymi z dnia [...] stycznia 2003r., znak: [...] oraz z dnia [...] lutego 2004r.s znak: [...], uzgodnił pozytywnie projekt budowlany z zastrzeżeniem, iż liczba hodowli lisów nie przekroczy w przeliczeniu 47,84 DJP oraz stwierdził, że ferma nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, więc nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko stosownie do regulacji określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002r., nr 179, poz. 1490). Skargę na powyższą decyzję złożył M. K.. Zdaniem skarżącego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w rozdziale 2 § 3, a więc w ustaleniach funkcjonalno-przestrzennych dla terenów zainwestowania wiejskiego w punkcie 2 stwierdza, że jest niedopuszczalna lokalizacja inwestycji uciążliwych. Mpzp również określa w § 2 ust. 3 pkt 14 co to jest zabudowa uciążliwa. Strona podnosi, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował do tego zapisu zabraniającego lokalizacji inwestycji uciążliwej, jaką jest ferma lisów, na terenie zainwestowania wiejskiego. Zdaniem strony skoro na fermie lisiej hodowane są lisy polarne, które nie są zaliczane do fauny krajowej, to w myśl Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.09.2002 r przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę takiej fermy wymagany był raport o oddziaływaniu na środowisko. W odpowiedzi na skargę GINB informuje, że merytoryczne i prawne uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zawarł w zaskarżonej decyzji i wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. W postępowaniu odwoławczym nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 kpa, nakładają na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, mają być ustalone przez organy w taki sposób by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Organ rozpatrujący sprawę powinien więc rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy oraz powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności. Wszelkie niejasności jakie pojawiają się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji ze zgromadzonym materiałem procesowym budzą wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło zgodnie z rzeczywistością. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli w ocenie organu II instancji istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to może on skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawowym aktem prawnym w zakresie lokalizacji inwestycji jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (mpzp) gminy L. zatwierdzony przez Radę Gminy w L. uchwałą z dnia [...].10.2002 r nr [...] i ustaleń wynikających z tego planu żaden organ administracji publicznej nie może dowolnie zmieniać. Jest prawdą, że z zapisów dotyczących jednostki urbanistycznej nr [...] plan ten ustala lokalizację obiektów hodowli zwierzęcej z dopuszczeniem towarzyszącej funkcji mieszkaniowej właścicieli działek nr [...] i [...] oraz na terenie jednostki urbanistycznej nr [...] przez właściciela na działce nr [...] jako bezpośrednio graniczącej z działką nr [...] . Biorąc jednak pod uwagę zapis § 3 ust.2 mpzp, który dotyczy ustaleń funkcjonalno-przestrzennych dla terenów zainwestowania wiejskiego, a który brzmi: "W obrębie terenów zainwestowania wiejskiego dopuszcza się lokalizację zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej i usługowej, nieuciążliwej produkcyjnej, i magazynowo-składowej oraz zainwestowania służącego celom publicznym, w tym związanego z gospodarką komunalną", lokalizować inwestycji uciążliwych produkcyjnych (a taką jest ferma lisia) dopuszcza się jedynie inwestycje nieuciążliwe. Co to jest nieuciążliwa zabudowa precyzuje § 2 ust. 3 pkt 14 mpzp ustalając, że "nieuciążliwa zabudowa - zabudowa lub realizowane funkcje terenu, których działalność lub funkcjonowanie nie powodują negatywnego oddziaływania poza granicami swej własności". Z zapisu § 2 ust.3 pkt 14 " nieuciążliwa zabudowa" wynika, że zabudowa taka nie powinna być uciążliwa dla otoczenia. Ferma hodowlana lisów, jako działalność produkcyjna nie jest prowadzona w pomieszczeniach zamkniętych (jak inne rodzaje produkcji zwierzęcej). Hodowla prowadzona jest na wolnym powietrzu w klatkach, jedynie pod zadaszeniem. Fetor wydzielający się z tej produkcji, bez żadnych przeszkód przenosi się na zewnątrz otoczenia. Z zapisu ze" Słownika współczesnego języka polskiego" wynika również, że uciążliwy tzn " trudny do zniesienia, przykry, dokuczliwy ". Z zapisu §3 ust. 2 mówiącego o dopuszczeniu lokalizacji zabudowy nieuciążliwej produkcyjnej wynika, że nie dopuszcza się lokalizować inwestycji uciążliwych. Organy w swoich uzasadnieniach nie odnoszą się do treści § 3 ust. 2mpzp, który wskazywany jest dobitnie przez strony odwołujące się. Oddzielnym zagadnieniem jest problem, czy w rozpatrywanej sprawie wymagane jest sporządzenie oceny (raportu) oddziaływania na środowisko. W kwestii sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wypowiedział się Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., który opiniami sanitarnymi z dnia [...] stycznia 2003r., znak: [...] oraz z dnia [...] lutego 2004r.s znak: [...], uzgodnił pozytywnie projekt budowlany z zastrzeżeniem, iż liczba hodowli lisów nie przekroczy w przeliczeniu 47,84 DJP oraz stwierdził, że ferma nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, więc nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko stosownie do regulacji określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002r., nr 179, poz. 1490). Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 8 litera f rozporządzenia Rady Ministrów z 24.09.2002r w brzmieniu obowiązującym w dniu zatwierdzania projektu budowlanego i udzielania M. D. pozwolenia na budowę fermy hodowlanej lisów tj w dniu 24.02.2004r. sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mogły wymagać w rolnictwie i leśnictwie - chów lub hodowla zwierząt obcych rodzimej faunie, w liczbie 4 matek lub nie mniej niż 20 sztuk, z wyjątkiem ryb lub skorupiaków. Deklaracja inwestora dot. zakresu zamierzenia nie określała ,że hodowla będzie się ograniczać do fauny miejscowej. Nadmienić należy ,że na fermach hodowlanych lisów na ogół hodowane są lisy polarne i srebrzyste pochodzenia tundrowego i alaskańskiego. Organ odwoławczy nie odniósł się do w/w zarzutów przez co naruszył art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, a decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 kpa i 107 kpa . Zaskarżone decyzje zapadły więc z obrazą przepisu art. 7 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, art. 77 kpa wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i art. 107 kpa gdy zważyć, ze uzasadnienie decyzji nie zawiera właściwej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów prawa. Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.