I SA/Wa 1327/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Joanna Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] odmawiającą przyznania E. K. zasiłku rodzinnego na syna A. K. oraz dodatków: z tytułu samotnego wychowywania dziecka, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że po rozpatrzeniu wniosku E. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu, że dochód rodziny przyjęty do ustalenia uprawnień do świadczenia z 2002 r. wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi [...] zł. Natomiast zgodnie z obowiązującymi przepisami prawo do zasiłku przysługuje wtedy, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504 zł. Od powyższej decyzji odwołała się E. K. podnosząc, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca, gdyż w skład dochodu z 2002 r. weszło wyrównanie renty przyznanej sądownie od 27 marca 2000 r. Wobec tego zdaniem skarżącej dochód ten powinien być podzielony przez 3 lata. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając odwołanie wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) zasiłek rodzinny przysługuje jednemu z rodziców, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, albo przekroczenie to nie jest wyższe o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego. Natomiast zgodnie z art. 47 ust. 2 cyt. powołanej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002 r. Z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2004 r. wynika, że dochód E. K. w 2002 r. wyniósł [...] zł., co w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę [...] zł miesięcznie. Dokumentu tego organ nie może korygować, wobec czego nie jest możliwe ustalenie innego dochodu rodziny wnioskodawczyni w 2002 r. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. K. Skarżąca zarzuciła niewłaściwe wyliczenie dochodu przypadający na osobę w roku 2002 r., gdyż wprawdzie dochód ten został określony na kwotę [...] zł, jednakże w przeliczeniu na członka rodzinny wyniósł [...] zł miesięcznie. W 2002 r. we wspólnym gospodarstwie domowym oprócz syna A. pozostawał syn R., który zginął tragicznie w dniu [...] października 2003 r. Wyrównanie renty w 2002 r. jest dla skarżącej dochodem utraconym, więc dla porównania zażądano od niej dochodu za rok 2003, jednakże nikt tego nie brał pod uwagę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że E. K. przy składaniu wniosku nie wspomniała o tym, że jej dochód w 2002 r., był liczony na 3 osoby. Jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie, albowiem przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego (w okresie od 1.05.2004 r. do 31.08.2005 r.) bierze się pod uwagę tylko dochód z 2002 r., natomiast sytuację rodzinną (ilość członków rodziny) z daty złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu pierwszej instancji lecz organ odwoławczy jest obowiązany ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz do zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Przedmiotem postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie było poddanie kontroli decyzji odmawiającej przyznania świadczeń rodzinnych oraz wydania orzeczenia zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a prawo do zasiłku i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom lub opiekunom prawnym dziecka. Jedną z przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczeń jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, który nie powinien przekraczać kwoty 504 zł lub też, gdy dochód ten przekracza podaną kwotę, jednakże o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust.1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Drugą przesłanką uprawniającą do świadczeń, określoną w art. 6 ust. 1 i 1a powołanej ustawy, jest ustalona górna granica wieku dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając odwołanie E. K. powinno w oparciu o obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy ww. ustawy w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Organ przyjął, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu rodziny uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002 r. W świetle powyższego nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej, dotyczący niewłaściwego ustalenia wysokości dochodu uzyskanego przez jej rodzinę w roku 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie podniosło, że nie jest możliwe dokonywanie korekty wysokości tego dochodu skoro z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2004 r. jednoznacznie wynika, że dochód wnioskodawcy za rok 2002 r. wyniósł [...] zł. Dla ustalenia jego wysokości nie ma znaczenia z jakiego źródła i tytułu dochód ten został uzyskany w danym roku kalendarzowy, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 a) ustawy o świadczeniach rodzinny dochodem są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z wniosku skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, jak i załączonych do wniosku dokumentów wynikało, że w roku 2002 w gospodarstwie domowym wraz z E. K. przebywali jej dwaj synowie A. i R., zmarły w dniu [...] października 2003r. Żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie określa precyzyjnie w jaki sposób należy ustalić dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Jednakże z literalnego brzmienie przepisu art. 47 ust. 2 powołanej ustawy, tj. "... prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002" należy wywnioskować, że na dochód rodziny składają się dochody poszczególnych jej członków, o ile takowe były przez nich uzyskiwane. Zatem aby ustalić dochód w rodzinie w przeliczeniu na osobę w roku 2002 należało przyjąć ilość osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w tym okresie. Natomiast organ pierwszej i drugiej instancji przy ustaleniu dochodu na osobę w rodzinie za wyżej wskazany okres błędnie przyjął ilość członków w rodzinie z daty złożenia wniosku (z pominięciem R. K.), co nie znajduje oparcia w przepisach powołanej ustawy i wpływa na prawidłowość ustalenia uprawnień do wnioskowanych świadczeń. Powyższe pozwala uznać, iż przy wydawaniu decyzji został naruszony przepis prawa materialnego - art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z podanych powodów skarga podlega uwzględnieniu, skutkującemu uchyleniem obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pozostałym zakresie orzeczono w oparciu o art. 152 tej ustawy.