II OSK 1339/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2005r., sygn. akt II SA/Kr 844/05 w sprawie ze skargi E. K. i I. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2. zasądza na rzecz Wojewody Małopolskiego od I. K. A. K. , M. K. , J. K. i J. K. solidarnie kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2005 r. po rozpoznaniu skargi E. i I. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję I instancji udzielającą A. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na nieruchomości, położonej w L. - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wynikający z atr. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) obowiązek wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje także wykazanie, że do nieruchomości zapewniony jest dojazd i dojście od drogi publicznej, przy czym - zdaniem Sądu I instancji, "nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi być to prawnie zapewniony dostęp, i to dostęp stały, a nie czasowo ograniczony. Tymczasem inwestorzy legitymują się prawem dojścia i dojazdu do swojej działki wynikającym z ustanowionej służebności na czas określony, co nie czyni zadość wymogowi z pow. art 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego". Z tych względów decyzję o pozwoleniu na budowę uchylono działając w powołaniu na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydaną z naruszeniem wskazanego art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda Małopolski, reprezentowany przez radcę prawnego zarzucając, ze zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że organ orzekający bezpodstawnie przyjął, iż inwestor wykazał prawo do dysponowania, nieruchomością na cele budowlane, W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że inwestycja, której dotyczy omawiana decyzja zlokalizowana jest na czterech działkach, z czego trzy (Nr 32684, 32685 i 32664) stanowią własność inwestora, na dowód czego inwestor przedłożył akty notarialne - umowę kupna i umowę darowizny tych działek, jedna zaś - (Nr 32683) stanowiąca własność I. i S. I. umową użyczenia a dnia 23 czerwca 2000 r. została oddana małż. D. w bezpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony ze wskazaniem możliwości wykorzystania tej działki na cele budowlane. Inwestor przedłożył także oświadczenie właścicieli działki 32663, że wyrażają zgodę na wykonanie przez małż. D. przyłącza nn ze słupa Nr 32 znajdującego się na ich działce. Oświadczenie to zostało poświadczone przez Wójta oraz sekretarza gminy. Przedłożył także akt notarialny z dnia 16 maja 2000 r. - umowę ustanowienia służebności drogi na rzecz małż. D. W § 2 tej umowy ustalono, że służebność drogi ustanowiona zostaje do czasu zakończenia scalania gruntów. W świetle tych dokumentów nie może budzić wątpliwości, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność, że służebność drogi jest czasowo ograniczona nie uzasadnia przyjęcia, że inwestor nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd i instancji błędnie bowiem przyjął, że dojazd do nieruchomości przewidzianej do zabudowy jest terenem, do którego inwestor obowiązany jest wykazać tytuł prawny przesądzający o prawie do dysponowania tą nieruchomością, nieograniczony w czasie, a tym samym, że służebność dojścia i dojazdu do działki inwestora ustanowiona na czas ograniczony (do chwili zakończenia procesu scalania gruntów) nie odpowiada tym wymogom i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przy tak wykazanym prawie dojścia i dojazdu narusza przepis art 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126). Przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 pow. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji zastrzega wprawdzie, że warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednakże art. 3 pkt 11 tej ustawy wyjaśnia, że przez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnieniem do wykonywania robót budowlanych. Obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością o którym mowa w pow. art. 32 ust. 4 pkt 2 dotyczy więc terenu budowy, tj. przestrzeni, w której prowadzone są roboty budowlane wraz przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy (art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego). Dojście i dojazd do nieruchomości przewidzianej pod zabudowę nie jest ani nieruchomością na której ma być wykonywany zamierzony obiekt budowlany lub jakiekolwiek roboty, związane z infrastrukturą, ani terenem budowy. Bezpodstawne więc jest i nie znajduje oparcia w przepisach prawa budowlanego uzależnianie wydania pozwolenia na budowę od Sygn. akt S! OSK 1339/05 posiadania przez inwestora prawa do nieograniczonej w czasie możliwości dojazdu do miejsca planowanej inwestycji. Wymogu takiego nie zawiera także powołany w uzasadnieniu wyroku § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz 140). Pomijając już nawet fakt, iż wprowadzenie takiego wymogu w akcie wykonawczym do ustawy byłoby regulacją dokonaną z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, to przede wszystkim przepis ten stanowi, że do działki budowlanej oraz budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, bez zastrzegania, że dojście i dojazd ma mieć charakter nieograniczony w czasie. W każdym czasie mogą bowiem nastąpić takie zmiany, które wymuszać będą np. wystąpienie do Sądu powszechnego o ustanowienie drogi koniecznej. Nie są to jednak kwestie, które mogłyby być rozważane przez organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na nieruchomości, do której dojazd - na dzień wydania tej decyzji jest zapewniony posiadaną przez inwestora umową o ustanowieniu służebności drogi polegającej na prawie przejazdu, przegonu i przechodu. Na marginesie jedynie należy zwrócić uwagę (co trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej), że zawarte w umowie o ustanowieniu służebności ustalenie, że służebność ta ustanowiona jest do czasu zakończenia prowadzonego procesu scalania gruntów nie może być traktowane jako wskazujące na możliwość utraty tego prawa, skoro warunkiem i celem takiego scalenia jest właśnie m.in zapewnienie dojazdu do każdej działki ewidencyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30sierpnia2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270ze zm.) narusza prawo w stopniu istotnym dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 185 § 1 pow. ustawy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 pow. ustawy.