I SA/Gl 1144/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-08-22

Skład orzekający: Ewa Madej, Eugeniusz Christ, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od nieruchomości, opierając się na rocznym terminie do złożenia wniosku, mimo wątpliwości co do ostateczności tej decyzji i prawidłowości jej doręczenia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Wskazał, że organ odwoławczy błędnie zastosował przepis o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, nie ustalając prawidłowo ostateczności decyzji pierwszej instancji oraz nie badając, czy pismo podatnika z dnia [...] 2000 r. nie stanowiło odwołania. Ponadto, stwierdzono naruszenie przepisów o wyłączeniu członka organu od orzekania, gdyż w składzie orzekającym w drugiej instancji brały udział osoby, które uczestniczyły w wydaniu decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący M. F. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. dotyczącej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2000. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, wadliwe doręczenie decyzji pierwszej instancji oraz rażące naruszenie przepisów prawa przy wydaniu decyzji pierwotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, opierając się na rocznym terminie do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M. F. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Madej Sędziowie NSA Eugeniusz Christ (spr.) Asesor WSA Teresa Randak Protokolant Olga Stiefel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego M. F. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę [...] ([...] ) złotych. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ) po rozpatrzeniu odwołania pana M. F. od decyzji [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2000 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję [...] z dnia [...] r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie działając jako organ drugiej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2000. Wskazała, że we wniesionym dnia [...] 2004 r. odwołaniu pan M.F. wniósł ponownie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanego nakazu płatniczego oraz stwierdzenie, że przedmiotowy nakaz wydany został z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego (Dz. U. Nr 105, poz. 1200 ), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn.zm.), art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zauważyło, że z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2000 zaadresowana została przez organ podatkowy na: F. M. "A", adres : [...], B. i na taki adres została doręczona – dowód doręczenia z dnia [...] 2000 r. Wskazany w decyzji adres był ówczesnym miejscem zamieszkania pana M. F., a decyzję odebrała pani B. F. – matka adresata. Decyzja ta została zatem wprowadzona do obrotu prawnego i – w skutek braku odwołania – z dniem [...] 2000 r. stała się ostateczna. Powołując się na treść art. 128 Ordynacji podatkowej organ wskazał, iż każda decyzja ostateczna korzysta z domniemania prawidłowości, a jej uchylenie lub zmiana może nastąpić tylko w przypadkach prawem przewidzianych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji ostatecznej wyklucza zaistnienie przesłanki negatywnej wymienionej w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. Zgodnie z powołanym artykułem organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia i od zasady tej ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. Organ odwoławczy stwierdził, że doręczenie stronie przedmiotowego nakazu płatniczego nastąpiło zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji natomiast niedoręczenie decyzji drugiemu ze współwłaścicieli nieruchomości nie jest tożsame z niedoręczeniem decyzji w ogóle i z przyjęciem, że nie została ona wprowadzona do obrotu prawnego. Wskazał ponadto, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek dzierżawcy tartaku zajmującego przedmiotową nieruchomość o zwolnienie go z podatku od nieruchomości orzekł, że osoba ta nie była stroną w sprawie, a w rozpoznawanej sprawie żądanie stwierdzenia nieważności złożyła osoba, której decyzję doręczono i w stosunku do której upływał roczny termin do złożenia tego wniosku. Dlatego też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2002 r. sygn. akt III RN 198/01 na który powoływał się podatnik nie dotyczy stanu rozstrzyganej sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący pan M.F. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. i orzeczenie o nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r. jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego oraz art. 210 § 1 pkt 3,4 i 6 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że "obie zaskarżone decyzje SKO wydane zostały w następstwie błędnego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę ich wydania, polegającego na przyjęciu, jakoby wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r." zgłoszony został po upływie roku od dnia z prawidłowego rzekomo jej doręczenia. Zauważył, że przedmiotowy nakaz skierowany został nieprawidłowo, gdyż nie został doręczony obojgu rzeczywistym współwłaścicielom i wieczystym użytkownikom nieruchomości lecz doręczony został wyłącznie "przedsiębiorcy" "A" na adres [...].. Wskazał, że w rejestrach Urzędu Gminy P. i w ewidencji gruntów jako posiadane nieruchomości bezspornie figuruje nie tylko on ale i druga osoba. Dlatego doręczenie nakazu tylko skarżącemu na jego adres obarczony był wadą nieważności bowiem nie został skierowany ani doręczony drugiemu ze współużytkowników wieczystych i współwłaścicieli nieruchomości Pani M. F., która w ten sposób została pozbawiona czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Skarżący ponownie jak w odwołaniu podniósł, iż zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego ( Sygn. akt III RN 198/01 ) wynika per analogium, że nie doręczenie prawidłowo decyzji osobom na których ciąży obowiązek podatkowy powoduje, że nie rozpoczyna bieg roczny termin żądania stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej ). Wskazał na fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2001 r. sygn. akt I SA/Kr 1487/2000 z którego wynika, że łączne zobowiązanie pieniężne musi obejmować co najmniej dwa podatki, przy czym jednym musi być zawsze podatek rolny. Skoro obok podatku od nieruchomości nie występował podatek rolny to przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego nie mogły być zastosowane a wydanie w tych okolicznościach nakazu płatniczego stanowiło rażące naruszenie prawa. Skarżący wyraził pogląd, że stanowi to wystarczające przesłanki do stwierdzenia na podstawie art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nieważności wydanego przez Wójta Gminy P. nakazu płatniczego łącznego zobowiązania pieniężnego. Wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji stanowiło nie tylko oczywiste nadużycie prawa w rozumieniu art. 54 k.c. , ale także było sprzeczne ze standardami praworządności gwarantowanymi art. 2 i art. 7 konstytucji RP. Zdaniem skarżącego "SKO działając z należytą starannością powinno było już w roku 2000, w ramach nadzoru, na podstawie art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej, wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności" nakazu z dnia 24 stycznia 2000 r. Wówczas bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z postępowaniem odwoławczym od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r. niewątpliwie musiała podjąć wiadomość, że przedmiotowy nakaz płatniczy został wydany z rażącym naruszeniem prawa. "Skoro ograniczyło się tylko do samego postępowania odwoławczego i wydania w tym zakresie decyzji" z dnia [...] r. "aprobując" zarazem pozostawienie w obiegu prawnym nakazu z dnia [...] 2000 r. pomimo jego wydania przez organ podatkowy z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] 2005 r. skarżący uzupełnił skargę wskazując na naruszenie art. 84 konstytucji RP, a także art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Skarżący podkreślił, że czym innym jest skuteczne doręczenie decyzji a czym innym jest błędne określenie nazwy podatnika, prawidłowe wskazanie jego adresu i doręczenie decyzji jeszcze na całkowicie inny adres. Pismem z tej samej daty pani M. F. zgłosiła swój udział w sprawie w charakterze uczestnika postępowania wskazując, że wynik postępowania dotyczy także jej interesu prawnego, podnosząc zarzut bezzasadnego pominięcia jej w decyzji wymiarowej i bezprawne pozbawienie przez organ podatkowy uczestnictwa w każdym stadium postępowania podatkowego. W piśmie z dnia [...] 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko zajęte w sprawie oraz stwierdziło, że zarzuty uczestniczki pozostają bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna głównie z przyczyn w niej niewskazanych. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości. Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienia uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku ( art. 152 ustawy p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala ( art. 151 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że granice rozpoznania Sądu administracyjnego wyznaczone zostały przez granice sprawy administracyjnej czy podatkowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Cytowany wyżej przepis ustanowił obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji zasadę niezwiązania sądu granicami skargi. O ile wiec w sprawie, której dotyczy skarga, doszło do naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd może, a nawet powinien swoim rozstrzygnięciem ( zakresem orzekania ) objąć również te naruszenia, przyczyny czy uchybienia, które nie zostały wskazane w skardze, a których stwierdzenie rodzi konieczność uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie w tym uchylenie w całości lub w części zaskarżonej decyzji lub postanowienia organu administracyjnego czy podatkowego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż uwzględniając przepisy regulujące postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję zawarte w ustawie Ordynacja podatkowa w przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z treścią art. 130 § 1, pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. "członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od załatwienia spraw dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z kolei przepis art. 240 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowił, że wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 – 132 ( Ordynacji podatkowej).Stwierdzenie powyższej przesłanki rodziło skutek opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. Okolicznością bezsporną w sprawie było to, że żądanie stwierdzenia nieważności dotyczyło decyzji, która zdaniem organu odwoławczego – stała się ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ) co z mocy art. 24 § 1 tej ustawy powodowało, iż podlegało ono "rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach" określonych w ustawie Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy zmieniającej Ordynację podatkową, a więc przed dniem 1 stycznia 2003 r. Sprawa była zatem rozstrzygana przez organ podatkowy przy uwzględnieniu przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2002 r., a badaniu podlegały terminy przedawnienia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w ich brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z treścią art. 249 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. "organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Odmowa rozpatrzenia żądania, o którym mowa w 41, następuje w formie decyzji". Przepis ten mógł być stosowany tylko wówczas , gdy organ podatkowy wcześniej ustalił, że żądanie wszczęcia postępowania w tej sprawie dotyczyło decyzji ostatecznej, a więc takiej co do której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym ( art. 128 Ordynacji podatkowej ), oraz że żądanie to zostało wniesione po upływie roku od doręczenia decyzji i to tylko takiej, która stała się ostateczna przed dniem złożenia żądania. W tym przypadku organ podatkowy był zobowiązany odmówić rozpatrzenia żądania, gdyż upływ rocznego terminu wskazanego w powstałym przepisie stanowił negatywną przesłankę do orzekania w sprawie takiego żądania. W przypadku natomiast, gdy złożone żądanie nie dotyczyło sytuacji opisanej w art. 249 Ordynacji podatkowej organ podatkowy we wstępnej fazie postępowania badał żądanie stwierdzenia nieważności decyzji w celu stwierdzenia czy nie zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie a wobec ustalenia iż podstawy takie zachodzą w oparciu o przepis art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej odmawiał wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji co następowało w formie decyzji. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że ustawodawca wyróżnił co najmniej dwie sytuacje powodujące odmienne skutki procesowe odnośnie złożonego żądania "stwierdzenia" nieważności decyzji. Pierwsza, która dotyczyła jedynie decyzji ostatecznych, w sytuacji gdy żądanie zostało złożone po upływie roku od jej doręczenia skutkująca odmową rozpatrzenia żądania. Druga, dotycząca każdej decyzji w tym nieostatecznej, co do której, choćby z tego powodu, należało odmówić wszczęcia postępowania "w sprawie" nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie odmowne opisane w art. 248 § 3 i 249 § 3 Ordynacji podatkowej odnosiły się więc do różnych spraw "odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji" i "odmowy rozpatrzenia żądania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej". Zaistnienie określonego stanu faktycznego i prawnego opisanego w powołanych wyżej przepisach determinowało treść możliwego rozstrzygnięcia organu podatkowego. Jak wynika z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymanej w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze "odmówiło wszczęcia" postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2000 na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. który wyraźnie mówi o "odmowie rozpatrzenia" żądania w tej sprawie. Treść rozstrzygnięcia była więc sprzeczna z powołaną w decyzji podstawą prawną i jej uzasadnieniem. Należy również zauważyć, że uzasadniając zaskarżoną decyzję organ podatkowy wskazał jako okoliczność nie budzącą wątpliwości, że decyzja, której żądanie dotyczyło stała się ostateczna wobec ustalenia, że jej doręczenie było skuteczne bowiem nastąpiło zgodnie z treścią art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast niedoręcznie decyzji drugiemu ze współwłaścicieli nie było tożsame z niedoręczeniem decyzji w ogóle i z przyjęciem, że nie została ona wprowadzona do obrotu prawnego. Nie odnosząc się do zasadności powyższego poglądu trzeba przypomnieć, że fakt doręczenia podmiotowej decyzji nie oznacza, iż z tą datą decyzja ta stała się ostateczna, skoro ustawodawca dopuścił możliwość zaskarżenia decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji poprzez przyznanie podatnikowi prawa do złożenie odwołania ( art. 220 cytowanej ustawy ) oraz wprowadzając zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego ( art. 127 Ordynacji podatkowej ). O ostateczności decyzji decyduje wyłącznie przepis art. 128 Ordynacji podatkowej który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji staje się ostateczna m.in. wówczas, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia odwołania. Upływ terminu do wniesienia odwołania skutkuje "ostatecznością" decyzji pierwszoinstancyjnej. Natomiast złożenie takiego odwołania w przewidzianym prawem terminie oznacza, że decyzja organu pierwszej instancji od której odwołanie wniesiono nie uzyskuje cechy trwałości, gdyż nie staje się ostateczna, w rozumieniu art. 128 Ordynacji podatkowej, do czasu rozpoznania wniesionego odwołania. Organ podatkowy stwierdził, iż decyzja podatkowa organu pierwszej instancji stała się ostateczna z dniem [...] r. wobec jej doręczenia z dniem [...] 2000 r. bez badania czy od decyzji tej podatnik wniósł odwołanie i w jakim terminie. Z akt sprawy wynika bowiem, że w piśmie z dnia [...] 2000 r. ( data prezentaty Urzędu Gminy P. ) skierowanym do Wójta Gminy P. podatnik nie tylko przyznał fakt doręczenia mu decyzji z dnia [...] r. w dniu [...] r. lecz również zawiadomił, że płatnikiem podatku od nieruchomości jest inna osoba podając powody tego twierdzenia i wskazał fakty świadczące o braku obowiązku podatkowego co do jego osoby tym samym nie zgodził się z rozstrzygnięciem zawartym w doręczonej mu decyzji kwestionując jej poprawność co do osoby zobowiązanego z tytułu podatku od przedmiotowych nieruchomości. Mimo, iż pismo to zostało wniesione do organu podatkowego który wydał decyzję, a nie do właściwego organu odwoławczego za pośrednikiem tego organu to jednak obowiązkiem organów podatkowych było prawidłowe ustalenie żądania zawartym w tym piśmie, a w przypadku uznania, że stanowi ono odwołanie od decyzji oznaczonej w tym piśmie konieczne było zastosowanie odpowiedniego trybu przepisanego dla tego rodzaju pism przepisami Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do tych okoliczności. Nie badał czy wskazane pismo stanowiło odwołanie, ani nie odniósł się do sposobu jego załatwienia bądź braku odpowiednio działań organu podatkowego pierwszej instancji. Nie ustalił więc w sposób nie budzący wątpliwości czy decyzja organu podatkowego doręczona podatnikowi w dniu [...] 2000 r. wobec treści pisma podatnika złożonego w dniu [...] 2000 r. a więc w terminie otwartym do wniesienia odwołania była ostateczna czy też nie miała i nie ma takiego przymiotu. Ustalenie powyższej okoliczności ma niewątpliwy wpływ na wynik rozstrzyganej sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji skoro jej ostateczność ma decydujące znaczenie nie tylko na sposób załatwienia sprawy ale i procedurę jej rozstrzygnięcia. Na koniec należy stwierdzić, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawie do wznowienia postępowania podatkowego ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 145 § 2 ustawy p.p.s.a.), gdyż w składzie organu który wydał zaskarżoną decyzję jako organ drugiej instancji orzekały te same ( dwie ) osoby, członkowie samorządowego kolegium odwoławczego, które brały udział w wydaniu następnie zaskarżonej odwołaniem decyzji pierwszoinstancyjnej odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]r. Tym samym naruszone zostały cytowane na wstępie przepisy art. 130 § 1 pkt 5 ( obecnie pkt 6 ) oraz art. 240 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. Fakt, że obowiązujące uregulowania prawne upoważniają samorządowe kolegium odwoławcze do rozstrzygania odwołania od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji, nie oznacza, że w stosunku do członków tego organu nie mają zastosowania wyłączenia z art. 130 Ordynacji podatkowej. Nie może bowiem w rozpoznaniu odwołania brać udział osoba, która wcześniej uczestniczyła w wydaniu zaskarżonej decyzji. Byłoby to wbrew zasadzie dwuinstancyjnego rozstrzygania sprawy i prawa strony do rzetelnego procesu ( postępowania ). Wobec stwierdzonych wyżej naruszeń prawa o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję nie rozstrzygając co do jej wykonalności skoro z uwagi na charakter i przedmiot decyzji nie podlegała ona wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z treścią art. 200 ustawy p.p.s.a. Poza zakresem orzekania Sądu pozostały zarzuty skargi i wnioski uczestniczki postępowania wskazujące na istnienie przesłanek opisanych w art. 240 i 247 Ordynacji podatkowej, a to ze względu na wynik sprawy oraz konieczność ponownego jej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło