I SA/Wa 1191/04
WyrokWSA w Warszawie2005-08-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, asesor WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną może zostać wydana bez należytego wyjaśnienia okoliczności dotyczących władania nieruchomością i bez zapewnienia stronie udziału w postępowaniu dowodowym, w tym w wizji lokalnej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) i pogłębionego zaufania do organów Państwa (art. 8 Kpa), a także art. 77 § 1 Kpa i art. 79 Kpa, poprzez niewystarczające wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących władania nieruchomością, oraz poprzez przeprowadzenie wizji lokalnej z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa i art. 79 Kpa, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę U. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Wojewoda odmówił, uznając działki za drogi wewnętrzne. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody, wskazując, że choć ulice stanowią drogi publiczne, Gmina U. nie władała nimi w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa i pwurap, wskazując m.in. na wybudowane w ulicach linie wysokiego napięcia i korzystanie z nich przez właścicieli posesji. Sąd uchylił obie decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Ministra Infrastruktury na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Krystyna Kleiber asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr[...]; 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz M. K. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę U. na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; dalej powoływana jako pwurap), nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. M. K. wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę U. przedmiotowej działki jako zajętej pod drogę publiczną.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] odmówił potwierdzenia przejścia własności na rzecz Gminy U. stwierdzając, że omawiane działki stanowią drogi wewnętrzne, a zatem brak jest podstaw do wydania decyzji w trybie art. 73 ust.1-3 pwurap.
Od powyższej decyzji Wojewody [...] M. K. wniósł odwołanie wskazując, że organ wojewódzki bezpodstawnie oparł swoje rozstrzygnięcie, że przedmiotowe działki stanowią drogi wewnętrzne na piśmie Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. z dnia [...] stycznia 2004 r., ponieważ nie tylko Gmina U. mogła być inwestorem i wykonawcą robót drogowych w pasie drogi publicznej.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ul. [...] i [...] stanowią drogi publiczne, co wynika wprost z załącznika do uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych ma terenie Miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (ogłoszone w Dzienniku Urzędowy Województwa [...] nr [...] poz. [...]), Jednak zdaniem Ministra Infrastruktury nie została spełniona druga z przesłanek określonych w art. 73 pwurap, ponieważ Gmina U. nie władała przedmiotowymi działkami w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ drugiej instancji przyjął tą okoliczność na podstawie protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2004 r. stwierdzającego ze ulice "nie są wybudowane i urządzone, nie mają pasa chodnikowych. Służą jako dojazd do istniejących zabudowań".
Na powołaną decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. K. zarzucając jej naruszenie art. 73 pwurap oraz art. 7 i 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący wskazał, że wystarczającym dowodem na zajęcie i władanie było już samo zaliczenie drogi do kategorii drogi publicznej.
W dalszej części skargi M. K. podniósł, że ulice [...] i [...] powstały w wyniku podziału w 1973 r. i wydzielenie drogi było wówczas koniecznym warunkiem podziału. W ulicy [...] i [...] wybudowane zostały linie kablowe wysokiego napięcia, ponadto z drogi tej korzysta szereg właścicieli sąsiednich posesji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi.
Przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Będący podstawą rozstrzygnięcia Wojewody art. 73 ust. 1 pwurap stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.
W niniejszej sprawie zarówno Minister Infrastruktury jak i Wojewoda [...] naruszyli podstawowe zasady postępowania administracyjnego jakimi są zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 Kpa oraz zasada pogłębionego zaufania do organów Państwa, określona w art. 8 Kpa. Sprawa nie została bowiem wyjaśniona w sposób pozwalający na jej zakończenie. Zasadnie również skarga zarzuca naruszenie przez organ art. 77 § 1 Kpa. Dodatkowo uznać należy, iż nastąpiło naruszenie art. 79 Kpa.
Jak wynika jednoznacznie z akt sprawy, zaskarżona decyzja została wydana bez uprzedniego szczegółowego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności związanych z ustaleniem podmiotu władającego przedmiotową nieruchomością. Organy obu instancji całość postępowania dowodowego sprowadzają do treści pisma Urzędu Miasta W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy U. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] z (karta [...] akt administracyjnych) oraz protokołu z wizji lokalnej w dniu [...] lutego 2004 r. (karta [...] akt administracyjnych). Organy pominęły jednak całkowicie podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż w ul. [...] i [...] zostały wybudowane urządzenia taki jak linie wysokiego napięcia, oraz korzystanie z przedmiotowej drogi jako ogólnodostępnej przez szereg właścicieli posesji położonych przy obu ulicach, uznając sprawę za wszechstronnie wyjaśnioną, mimo że dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy organ winien był zweryfikować te okoliczności.
Niesporne jest ponadto, iż wizja lokalna, której wynik miał podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie, została przeprowadzona z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa oraz art. 79 Kpa. Przepisy te wymagają zapewnienia udziału stronie w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 Kpa), a w tym, w przeprowadzanym dowodzie (art. 79 § 1 Kpa). O terminie wizji lokalnej każda ze stron musi być powiadomiona co najmniej na siedem dni przed terminem w celu umożliwienia jej wzięcia udziału w tej czynności oraz przygotowania się do niej. W toku przeprowadzania wizji strona ma prawo zadawać pytania świadkom, biegłym i innym stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 Kpa). W niniejszej sprawie natomiast skarżący w ogóle nie został powiadomiony o terminie wizji lokalnej, co wynika w sposób oczywisty ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału.
Powyższe uchybienia powodują, iż Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak
i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa oraz art. 10 § 1 i art. 79 Kpa mogącymi mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę wniosku M. K. organy winny wyjaśnić wskazane wyżej wątpliwości oraz przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z powołanymi wyżej przepisami postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b, lit.c, art.152, art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło