I SA/Wa 1271/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skarg D. C. i F. C. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie przekazania skargi do rozpatrzenia przez właściwy organ postanawia odrzucić skargi Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku D. C. i F. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] przekazującego według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. skargę D. C. oraz F. C. z dnia [...] maja 2004 r. dotyczącą działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Minister podał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. skargę D. C. oraz F. C. z dnia [...] maja 2004 r. dotyczącą działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., w której zainteresowani sygnalizowali nienależyte wykonywanie zadań (w tym nieprawidłowości związane z prowadzeniem dokumentacji, skutkujące niemożnością zapoznania się z aktami prowadzonych spraw) oraz przewlekłe załatwianie spraw przez przywołany organ. Pismem z dnia [...] maja 2004 r. D. C. i F. C. skierowali do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc m.in.: kwestię niezgodności z prawem przekazania przedmiotowej korespondencji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., z uwagi iż "w myśl art. 37 §1 Kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przysługuje do organu wyższego stopnia." Rozpatrując powyższy wniosek Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że pismami z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...] oraz znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. udzieliło już skarżącym odpowiedzi na skierowaną w dniu [...] maja 2004 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę dotyczącą działalności tego organu, jednocześnie wyjaśniając tryb postępowania w ukształtowanych w systemie prawa administracyjnego instytucjach tj. wznowieniu postępowania oraz stwierdzeniu nieważności decyzji. Minister wyjaśnił, że przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej przez organy administracji publicznej jest ich podstawowym obowiązkiem wynikającym nie tylko z przepisów art. 19 i art. 20 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale też z ukształtowanego systemu zasad porządku prawnego. Zatem przed podjęciem działań merytorycznych w związku z otrzymaną korespondencją organ administracji publicznej obowiązany jest przez prawo - w pierwszej kolejności - do sprawdzenia, czy posiada stosowne kompetencje do rozpatrzenia danej sprawy. Rozpatrując skargę z dnia [...] maja 2004 r. Minister badając swoją właściwość w przedmiotowej sprawie stwierdził, iż nie posiada on kompetencji do rozpatrywania zarówno skarg, jak i zażaleń na działalność samorządowych kolegiów odwoławczych z uwagi, iż nie jest on organem wyższego stopnia ani "organem nadrzędnym" nad samorządowymi kolegiami odwoławczymi. Nadto Minister, powołując się na art. 234 pkt. 1 w związku z art. 236 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwrócił uwagę, że z analizy akt sprawy wynika, iż złożona skarga pozostaje w związku z toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T. postępowaniem administracyjnym, a tym samym, stosownie do przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega ona rozpatrzeniu w toku postępowania, zaś organem właściwym do jej rozpatrzenia jest organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie indywidualnej. Biorąc powyższe pod uwagę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. Skargi na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnieśli D. C. i F. C. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wyłączenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. od załatwiania sprawy. W uzasadnieniu złożonych skarg skarżący powołując się na treść art. 37 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzili, że ich skarga na działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. nie powinna być z powrotem przekazana temu organowi, Minister zaś powinien był wyznaczyć inne samorządowe kolegium odwoławcze do załatwienia sprawy. Skarżący przedstawili także swoje obawy dotyczące domniemanych powiązań organizacyjnych i personalnych pomiędzy Ośrodkiem Pomocy Społecznej w G., Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T. i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w [...]. W odpowiedzi na skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że o wyłączenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. od załatwienia sprawy oraz przekazanie sprawy do załatwienia innemu samorządowemu kolegium odwoławczemu skarżący wnieśli dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, rozszerzając tym samym jej przedmiot o kwestie, których dotychczas nie podnosili i które stanowią materię odrębną od rozpatrywanych dotychczas w postępowaniu zagadnień dotyczących skierowania według właściwości - do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. - skargi na działalność danego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Tryb składania i rozpatrywania skarg uregulowany został w przepisach działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy, a przede wszystkim z treści pisma skarżących z dnia [...] maja 2004 r. wynika, że D. C. i F. C. złożyli skargę do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 221 kpa. Niezależnie od przywołania przez skarżących takiej właśnie podstawy prawnej, z samej treści tego pisma wynika, że jego przedmiotem była skarga na niewłaściwe działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., które jak twierdzili skarżący, m.in. nieterminowo załatwia sprawy, nie udziela odpowiedzi na ich pisma, źle datuje decyzje, uniemożliwia skarżącym zapoznanie się z aktami administracyjnymi ich spraw. Na podstawie przepisów art. 222 i 227 kpa pismo tej treści powinno być potraktowane jako skarga, niezależnie od jego formy. Minister badając swoją właściwość w przedmiotowej sprawie stwierdził, iż nie posiada on kompetencji do rozpatrywania zarówno skarg, jak i zażaleń na działalność samorządowych kolegiów odwoławczych i przekazał pismo skarżących organowi właściwemu. Art. 231 kpa, odnoszący się do tzw. trybu skargowego, stanowi, że w przypadku kiedy organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Przepis ten nie przewiduje możliwości wydania przez organ jakiegokolwiek aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Również żaden inny przepis działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje takiej możliwości. Oznacza to, że w sprawach dotyczących trybu skargowego, w tym także w sprawie przekazania skargi według właściwości, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII kpa nie są bowiem aktami lub czynnościami o których mowa w art. 3 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro zatem przedmiotowe skargi nie podlegają rozpoznaniu przez sąd administracyjny, to skargi te jako niedopuszczalne należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.