II SA/Sz 818/04

Dnia 17 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Protokolant Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej z tytułu niezagospodarowania w terminie nieruchomości gruntowej postanowił odrzucić skargę Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 63 i art. 64 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), decyzją z dnia [...] r., nr [...] ustalił [...] - użytkownikom wieczystym - dodatkową opłatę roczną w wysokości [...] zł. na rok [...] z tytułu niezagospodarowania w terminie nieruchomości gruntowej położonej w przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasto [...] [...][...] w Szczecinie zarzucając jej: obrazę art. 63 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającą na błędnej jego wykładni i nieuwzględnieniu, że orzeczenie dodatkowej opłaty rocznej może nastąpić tylko przy niebudzącym wątpliwości ustaleniu, że niedotrzymanie terminu zabudowy spowodowane było okolicznościami leżącymi wyłącznie po stronie użytkownika wieczystego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, ani nie zostało przez organ I instancji wykazane, obrazę art. 63 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającą na niewłaściwym ustaleniu wysokości opłaty rocznej za okres czteroletni, podczas gdy z treści w/w przepisu wynika, że opłata roczna może być naliczana po bezskutecznym terminie jej zagospodarowania, który upływał [...] r., obrazę art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającą na naliczeniu zwiększenia opłaty rocznej o dalsze 10% za każdy rok, tj. od [...] r., podczas gdy decyzją nr [...][...] r. Zarząd Miasta odstąpił od ustalenia dodatkowej opłaty rocznej za okres poprzedzający wydanie decyzji, wobec czego niezasadnym było "rozciąganie" 10% stawki na okres poza datę wymienionej, prawomocnej decyzji z dnia [...] r., gdyż unicestwiałoby to jej skutki. [...] zarzucili także organowi I instancji brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz nieodniesienie się do argumentów podnoszonych przez nich w trakcie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 63 i art. 64 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia [...] r., nr [...] , orzekło o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że wydając decyzję w przedmiocie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej z tytułu niezagospodarowania w terminie nieruchomości, organ I instancji pominął innego współużytkownika wieczystego - Spółkę z o.o. [...]", czym naruszył art. 28 k.p.a. w zw. z art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie ustalenie dodatkowej opłaty rocznej jest czynnością z zakresu uznania administracyjnego, to jednak nie upoważnia organu administracji publicznej do wyboru osoby użytkownika wieczystego na rzecz którego zostaje nałożona ta opłata. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina Miasto,reprezentowana przez radcę prawnego [...] . Powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 62 ust. 2 i 3, art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania. Oprócz polemiki z trafnością stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Gmina Miasto wskazała, że jej interes prawny we wniesieniu skargi przejawia się w tym, że jest ona właścicielem nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym i beneficjentem dodatkowej opłaty rocznej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wyraziło pogląd, według którego, stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Przedmiotem rozstrzygnięcia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, była indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 § 1 k.p.a. Przed zbadaniem zarzutów merytorycznych skargi w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestie formalne, a w tym ocenić, czy Gmina Miasto jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej w dalszej części uzasadnienia skrótem "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Legitymacja do złożenia skargi oparta została na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadminsitracyjnym ugruntowało się jednak stanowisko, zgodnie z którym, organ ustawowo powołany do współdecydowania w określonej sprawie indywidualnej nie korzysta z uprawnień przysługujących w tej sprawie stronom postępowania, w tym do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego (vide: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2001 r., sygn. akt l SA 398/00, pubi. Lex nr 54728, wyrok NSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 1995 r. sygn. akt II SA 1625/94, Wokanda 1995/8/33). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela również pogląd prawny wyrażony w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., OPK 14/00 (ONSA 2001, nr 1, poz. 17) i z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03 (ONSA 2003, nr 4, poz. 115), że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt [...] w którym stwierdził, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony (ani żaden z pozostałych organów danej jednostki) do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania). Reasumując, należało stwierdził, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w tejże sprawie. Mając powyższe na uwadze skargę Gminy Miasto należało odrzucić jako niedopuszczalną, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.