I SA/Wa 480/04

PostanowienieWSA w Warszawie2005-08-12

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Joanna Banasiewicz, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego, występując w postępowaniu administracyjnym jako organ, może jednocześnie być stroną tego postępowania i zaskarżyć decyzję organu wyższego stopnia?
Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego, która w postępowaniu administracyjnym występuje w charakterze organu administracji publicznej, nie może jednocześnie być stroną tego postępowania. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego jako osoby prawnej. W związku z tym, skarga złożona przez taki organ jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta L. złożył skargę do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody i Prezydenta Miasta L. w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Prezydent Miasta L. zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że w sprawie powinien wystąpić inny podmiot. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L, na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odrzucić skargę Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy AL. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...],[...] i [...] - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu Minister Infrastruktury podał, że Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej L. przy AL. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...],[...] i [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2000 r. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. T. Z. i M. Z. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 1654/00 uchylił zaskarżoną decyzję. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] sierpnia 2000 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, stwierdzając w uzasadnieniu, że wniosek o zwrot nie pochodzi od wszystkich uprawnionych, ponieważ nie ma oświadczenia w sprawie zwrotu pochodzącego od spadkobiercy po J. Z. - Z. Z.. Po rozpatrzeni u odwołania T. Z. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2003 r. Pismem z dnia 17 września 2003 r. T. Z. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2003 r. Pismem 22 grudnia 2003 r. Prezydent Miasta L. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego sygn. akt III CZP 29/96 i podniósł, że brak zgody wszystkich współwłaścicieli stanowi negatywną przesłankę do rozpatrzenia wniosku o zwrot. Uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. Minister Infrastruktury stwierdził, że stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. osobami uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są byli właściciele lub ich spadkobiercy. Z akt sprawy wynika, że na podstawie postanowień o nabyciu praw do spadku oraz umowy darowizny udziału w spadku, spadkobiercami byłej właścicielki spornej nieruchomości J. Z. są: T. Z., A. C. i P. Z., a zatem przysługuje im roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Ministra Infrastruktury, uchwała Sądu Najwyższego sygn. akt III CZP 29/96 z dnia 18 kwietnia 1996 r., na którą powołał się wnioskodawca, dotyczy możliwości przeniesienia uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości w drodze cesji (przelewu) wierzytelności, podczas gdy w niniejszej sprawie doszło do zawarcia umowy darowizny udziału w spadku. Instytucja prawna zmiany wierzyciela określona w art. 509 - 518 kodeksu cywilnego nie ma związku z przepisami normującymi umowy dotyczące spadków. Uznanie przez organy orzekające w sprawie zwrotu, że Z. Z. jest spadkobiercą J. Z. nie uwzględnia skutków prawnych zawartej w dniu [...] czerwca 1997 r. umowy darowizny udziału w spadku i jak wskazano w kwestionowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., prowadzi do rażącego naruszenia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Minister Infrastruktury stwierdził ponadto, że jeśli wniosek nie czyni zadość wymaganiom określonym w przepisach prawa, to stosownie do art. 64 § 2 kpa organ wzywa do uzupełnienia złożonego wniosku, nie zaś umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe; gdyby Z. Z. należał do spadkobierców po J. Z., to i tak umorzenie postępowania w sprawie zwrotu spornej nieruchomości musiałoby być uznane za rażące naruszenie art. 105 kpa. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa oraz art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), twierdząc w uzasadnieniu, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien wystąpić Z. Z., ponieważ wszczęcie postępowania o zwrot nieruchomości uzależnione jest od złożenia zgodnego wniosku przez właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości lub ich spadkobierców; brak wniosku ze strony Z. Z. skutkuje umorzeniem postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarga jest niedopuszczalna. Dnia [...] lipca 2003 r., z upoważnienia Prezydenta Miasta L. została wydana decyzja umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy AL [...] i ul. [...], oznaczonej na planie nr [...], [...] i [...]; pismem z dnia 22 grudnia 2003 r. Prezydent Miasta L. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., a przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest skarga Prezydenta Miasta L. na kolejną decyzję organu administracji orzekającego w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy Al. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...]. Skład orzekający podziela stanowisko wyrażane już w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, że w świetle obowiązujących przepisów, jednostka samorządu terytorialnego występująca w postępowaniu w charakterze organu administracji publicznej (art. 5 § 2 pkt 3 kpa), nie ma możliwości jednoczesnego występowania w tym postępowaniu jako jego strona. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie można być raz organem wydającym decyzję a innym razem - w tej samej sprawie – stroną postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło