I SA/Wa 1090/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1090/04 UZASADNIENIE [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 78 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1270) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67) i z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 4, poz. 13 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu podano, że Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w C. wskazaną decyzją pierwszoinstancyjną odmówił J. K. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Stwierdzono, że z posiadanych przez organy dokumentów wynika, że żona skarżącego posiada lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu z dnia [...] maja 1992 r. z Zakładem Usług Komunalnych i Mieszkaniowych w C.. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230) strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75 nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, albo w miejscowości pobliskiej. Fakt zatem posiadania lokalu mieszkalnego przez żonę zainteresowanego stanowi negatywną przesłankę do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 67) określają tytuły prawne do lokali mieszkalnych, posiadanie których wyklucza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, niezależnie od wielkości powierzchni mieszkalnej. Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że żona J. K. posiada lokal mieszkalny w C. przy ul. [...]. Przepis art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mówiąc o lokalu mieszkalnym nie wprowadza żadnego rozróżnienia, ani ze względu na tytuł do tego lokalu, ani ze względu na rodzaj posiadanego lokalu. Z treści przepisu wynika, że strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego. "Posiadanie" jest instytucją prawa cywilnego i w tym znaczeniu ustawodawca posługuje się tym pojęciem w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. W zakresie odnoszącym się do wymienionej wyżej instytucji odwołać się należy do odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego można zaspokoić poprzez udzielenie pomocy finansowej na poprawę warunków mieszkaniowych, bowiem zajmowany lokal nie spełnia przysługujących norm powierzchni mieszkalnej. Powyższą decyzję zaskarżył J. K.. Zdaniem skarżącego obydwie wydane w sprawie decyzje nie znajdują oparcia w obowiązującym stanie prawnym. W myśl bowiem art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. strażakowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Skarżący wraz z żoną i córką zajmują lokal o powierzchni mieszkalnej [...] m2, a więc na jednego członka rodziny przypada powierzchnia poniżej [...] m2. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi normami zaludnienia norma przysługująca strażakowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. Organy powinny więc wziąć pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięć, że zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny nie spełnia norm zaludnienia, co w decyzjach pominięto. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że fakt posiadania przez żonę skarżącego lokalu w miejscu pełnienia służby wyklucza – w oparciu o art. 75 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej możliwość przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny, oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei przepis art. 78 ust. 1 omawianej ustawy przyznaje strażakowi mianowanemu na stałe równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, albo w miejscowości pobliskiej. Oba wskazane przepisy zamieszczone są w rozdziale 8 ustawy zatytułowanym "Mieszkania strażaków w służbie państwowej". Rozdział ten kompleksowo reguluje kwestie mieszkaniowe tej grupy zawodowej. Skoro w przepisie przyznającym strażakowi mianowanemu na stałe prawo do lokalu mieszkalnego zaznaczono, iż realizacja tego prawa następuje z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż w zakresie oceny przysługiwania prawa do równoważnika za brak lokalu, o którym mowa w art. 78 ust. 1 ustawy, bez znaczenia jest okoliczność czy lokal posiadany przez strażaka lub członka jego rodziny wskazanego w tym przepisie odpowiada przysługującym normom powierzchni. W dacie rozpatrywania wniosku skarżącego normy te określone były w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 4, poz. 13). Odmowę przyznania równoważnika z powołaniem się na § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu, bez rozważenia wskazanej wcześniej okoliczności uznać należało za przedwczesną. Analogiczne stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA 1205/01. Z podniesionych względów skarga podlegała uwzględnieniu, skutkującemu uchyleniem obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W pozostałym zakresie orzeczono w oparciu o art. 152 tej ustawy. Ponownie rozpatrując wniosek organy winny z uwzględnieniem przedstawionych wcześniej wytycznych ocenić jego zasadność w świetle stanu prawnego uregulowanego w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.