III SA/Łd 214/05
WyrokWSA w Łodzi2005-08-11
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne wpisanie kraju pochodzenia towaru w świadectwie przewozowym EUR.1 przez zagraniczne władze celne, przy jednoczesnym potwierdzeniu faktycznego pochodzenia towaru z innego kraju, może stanowić podstawę do odmowy zastosowania obniżonej stawki celnej, jeśli towar pochodzi z kraju, dla którego nie przewidziano obniżonej stawki celnej?Ratio decidendi
Wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Jeśli weryfikacja wykazała, że towar ma polskie pochodzenie, a polskie prawo celne nie przewiduje obniżonych stawek celnych dla towarów pochodzących z Polski, organy celne zasadnie odmawiają zastosowania obniżonej stawki celnej, nawet jeśli pierwotne świadectwo EUR.1 błędnie wskazywało na pochodzenie z kraju UE.Stan faktyczny
Skarżący W. K. importował samochód ciężarowy z Niemiec, stosując obniżoną stawkę celną na podstawie świadectwa przewozowego EUR.1, które wskazywało na niemieckie pochodzenie towaru. Weryfikacja przez niemieckie władze celne wykazała jednak, że samochód faktycznie pochodzi z Polski, a wpis o niemieckim pochodzeniu był pomyłką. Polskie organy celne uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kraju pochodzenia, stosując stawkę autonomiczną. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że drobne niezgodności nie powinny dyskwalifikować dowodu pochodzenia i powołując się na przepisy dotyczące EOG. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę
III SA/Łd 214/05
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r- Ordynacja podatkowa ( Dz.U z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art.262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 ze zm.), art.13, art.17, art.23 i art.32 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisanymi w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r ( załącznik do Dz.U. z 1997r Nr 104 poz.662), art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. z 2004 r. Nr 68 poz. 623) - po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12.01.2005 r. od decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia 28.04.2003r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem obniżonej stawki celnej samochód ciężarowy m-ki VOLKSWAGEN T4 nr nadwozia: [...], nr silnika: [...],poj.1896 cm3, rok produkcji 1999, kod PCN 870421999, zakupiony według rachunku nr [...] z dnia 24.04.2003r. Jako podstawę zastosowania stawki celnej obniżonej , określonej dla towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej ,organ celny przyjął świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] wystawione przez niemieckie władze celne w dniu 25.04.2003r. i potwierdzające preferencyjne niemieckie pochodzenie towaru. W wyniku kontroli dokumentów po zwolnieniu towarów dokonanej w oparciu o postanowienia art.83 §1 Kodeksu celnego oryginał świadectwa EUR.1 nr [...] z dnia 25.04.2003r. został przekazany do weryfikacji niemieckim władzom celnym za pismem nr [...] z dnia 27.05.2003r. Weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana zgodnie z art.32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w myśl którego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych dokumentów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu nr 4.
Pismem z dnia 12.10.2004r. nr [...] władze celne Niemiec poinformowały, iż kontrola wykazała, że pojazd, o który chodzi jest towarem o pochodzeniu zgodnie z umową zawartą pomiędzy Unią Europejską a Polską. Artykuł 15 Protokołu nr 4 został dotrzymany. Jako kraj pochodzenia pojazdu wpisano pomyłkowo w polu 4 w/w. zaświadczenia o obrocie towarów EUR.1 -Niemcy. Stwierdzono jednakże, że chodzi o towar pochodzący z Polski. W związku z tym jako kraj pochodzenia w polu 4 należało wpisać "Polska" (tłumaczenie przysięgłe). Ponieważ weryfikacja przedmiotowego świadectwa EUR.1 ujawniła stan faktyczny odmienny od zadeklarowanego przez Stronę w zgłoszeniu celnym zgodnie z art.83 §3 Kodeksu celnego - organ celny podjął niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I wszczął postępowanie z urzędu.
W dniu [...] wydana została decyzja nr [...] w której Naczelnik Urzędu Celnego I uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia 28.04.2003r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia towaru oraz kwoty długu celnego. Kwotę długu celnego ustalono z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej.
Od powyższej decyzji Strona odwołała się pismem z dnia 12 stycznia 2005 r. wnosząc o zastosowanie na przedmiotowy samochód stawki celnej preferencyjnej, uznanie decyzji nr [...] z dnia [...] za niezgodną z obowiązującymi przepisami i zwrot uiszczonego długu celnego w kwocie 9 063,60 PLN.
Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Importer nie skorzystał jednak z przysługującego mu prawa i nie przedłożył nowych dowodów.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz argumentami Strony zawartymi w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań importera i uznał , że zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w sposób prawidłowy rozstrzyga o zastosowaniu stawki celnej dla wymiaru długu celnego.
Artykuł 32 Protokołu 4 UE wprowadza możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera wyrywkowo lub gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu lub rzetelności informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Odpowiedź na wniosek weryfikacyjny zawarta w piśmie niemieckich władz celnych nr [...] z dnia 12.10.2004r. jest jednoznaczna i stwierdza, że pojazd, o który chodzi posiada pochodzenie polskie zapis o niemieckim pochodzeniu znalazł się w świadectwie przewozowym EUR 1 nr [...] z dnia 25.04.2003r pomyłkowo dlatego też w polu 4 tego świadectwa należało wpisać POLSKA. Ponieważ polska taryfa celna nie przewiduje obniżonej stawki celnej na towary pochodzące z Polski na przedmiotowy towar należało zastosować stawkę celną autonomiczną w wysokości 35% od wartości celnej pojazdu. Taką też stawkę zastosował na przedmiotowy towar Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. w decyzji nr [...] z dnia 03.01.2005r.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie można zgodzić się z zarzutem Strony iż omyłkowe zapisy w polu 4 świadectwa nie mogą stanowić podstawy prawnej do uznania zgłoszenia celnego SAD nr [...] za nieprawidłowe. Ustalenia poczynione przez niemieckie władze celne ujawniły bowiem stan faktyczny odmienny od zadeklarowanego w zgłoszeniu. Organ celny podejmuje wówczas niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Takie też działania zostały podjęte w rozpatrywanej sprawie.
Potwierdzenie przez niemieckie władze celne polskiego pochodzenia przedmiotowego pojazdu nie może jednak stanowić podstawy do zastosowania na przedmiotowy towar stawki celnej obniżonej. W myśl postanowień art.13 § 3 pkt.4 i § 4 ustawy Kodeks celny - stawki celne obniżone określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów są stosowane na wniosek zgłaszającego o ile te towary do których to się odnosi spełniają warunki do ich zastosowania. Stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania jak również stawki celne obniżone, określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami, określone są w Taryfie celnej ustanowionej w drodze rozporządzenia przez Radę Ministrów. Wykaz krajów do których stosuje się stawki celne obniżone wynikające z Umowy zawartej między Polską a Unią Europejską został podany w wykazie nr IV Części Pierwszej Postanowień Wstępnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.12.2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Nie ma Polski wśród państw wymienionych w wykazie. Dla towarów pochodzących z Polski nie została określona stawka celna obniżona.
W świetle cytowanych przepisów oraz uzyskanego materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. miał podstawy prawne do uznania , że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym SAD nr jw. preferencyjne niemieckie pochodzenie samochodu ciężarowego m-ki Volkswagen T4 nie odpowiada rzeczywistości.
Istotą dalszego postępowania organu celnego pierwszej instancji było ustalenie prawidłowej stawki celnej na towar, który został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem obniżonej stawki celnej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa , status ten mu nie przysługuje.
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie orzekł jak w sentencji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący W. K. podniósł, że pomyłkowy zapis w rubryce 4 świadectwa przewozowego EUR 1 dotyczący polskiego pochodzenia sprowadzonego pojazdu nie pozbawia go preferencyjnego pochodzenia. Dodatkowo skarżący powołując się na decyzję Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku zmieniającą Protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia stwierdza, że akt ten uzasadnia zastosowanie obniżonej stawki celnej na sprowadzony przez niego pojazd o ustalonym polskim pochodzeniu. Dodatkowo skarżący zacytował art. 29 Protokołu Nr 4 , który mówi, że "stwierdzenie drobnych niezgodności między oświadczeniami złożonymi w dowodzie pochodzenia a oświadczeniami złożonymi w dokumentach przedłożonych urzędowi celnemu w celu dopełnienia formalności wymaganych przy przywozie produktów nie czyni dowodu pochodzenia nieważnym, jeżeli zostało należycie ustalone, że dokument ten rzeczywiście odpowiada przedłożonym produktom.
Na zakończenie skarżący postawił zarzut zastosowania nieobowiązujących przepisów prawa wynikających ze starej wersji Protokołu Nr 4, ponieważ cytowane artykuły (15,16) nie odpowiadają treści obowiązującego wtedy Protokołu 4. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o potraktowanie przedmiotowego pojazdu jako produktu pochodzącego, uznanie decyzji Nr [...] Dyrektora Izby Celnej w Ł. za niezgodną z obowiązującymi przepisami, zwrotu uiszczonego długu celnego w kwocie 9063, 60 PLN.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
W kwestii podniesionego w skardze zarzutu nieuwzględnienia art. 29 pkt 1 Protokołu 4 Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że w powołanym przepisie mowa jest o niezgodnościach pomiędzy oświadczeniami złożonymi w dowodzie pochodzenia a oświadczeniami złożonymi w dokumentach importowych, a nie w piśmie władz celnych będącym odpowiedzią na weryfikację.
Za niezasadny Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał również zarzut korzystania ze starej wersji Protokołu Nr 4. Cytowany w treści decyzji wskazywany przez skarżącego art. 16 jest zgodny z treścią tego artykułu opublikowaną w Dz.U. Nr 217 poz. 2126 z dnia 18.12.2003r., natomiast art. 15 podnoszony przez skarżącego dotyczący zakazu zwrotu lub zwolnienia z cła nie był cytowany w zaskarżonej decyzji, ponieważ kwestia sporna nie dotyczyła zagadnienia uregulowanego tym przepisem.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. podkreślił, że prowadzone postępowanie było zgodne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, a wyniki tego postępowania uprawniały organy celne do podjęcia zaskarżonego orzeczenia.
W dniu 27 lipca 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zawierające wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W merytorycznym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł przede wszystkim zarzut nieuwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. W opinii pełnomocnika skarżącego zastosowany w sprawie stan prawny nie uwzględnia treści Protokołu Nr 4 ustalonego Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku, która weszła w życie z dniem 15 marca 2003 roku , a którą stosuje się od dnia 1 lipca 2002 roku.
W ocenie pełnomocnika skarżącego organy celne nie miały prawa do odmowy zastosowania obniżonej stawki celnej na sprowadzony pojazd tylko dlatego, że organy celne państwa eksportera pomyłkowo w polu 4 świadectwa przewozowego EUR 1 wpisały kraj pochodzenia Niemcy, jednocześnie stwierdzając, że towar o który chodzi jest towarem o pochodzeniu zgodnie z umową zawartą pomiędzy UE a Polską.
W stanie faktycznym sprawy organy celne uznając polskie pochodzenie sprowadzonego z Niemiec samochodu mogły zastosować przepisy art. 12 Protokołu Nr 4, który pozwala na uznanie danego towaru za pochodzący również wtedy, gdy towary ponownie przywożone są tymi samymi towarami, które zostały wyeksportowane oraz nie podlegały żadnym operacjom wykraczającym poza czynności konieczne dla utrzymania ich w dobrym stanie w tym kraju lub podczas transportu.
Dodatkowo skarżący nie zakupiłby spornego pojazdu wiedząc lub przypuszczając, że będzie musiał dopłacić kwotę 10 tysięcy złotych. Jeżeli nawet przyjąć, że władze celne Niemiec popełniły błąd to obciążanie skutkami tego błędu skarżącego rażąco narusza zasady współżycia społecznego i jest sprzeczna z podstawową zasadą odpowiedzialności, iż za skutki błędu odpowiada ten, co ten błąd popełnił. W tej sytuacji władze celne Polski winna skierować roszczenia do władz Niemiec, a nie do swojego obywatela, który w dobrej wierze i w zgodzie z przepisami prawa posłużył się dokumentem wystawionym przez władze innego państwa.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. w odpowiedzi na zarzuty zawarte w przedmiotowym piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego wyjaśnił, że skarżący błędnie utożsamia Europejski Obszar Gospodarczy z Unią Europejską. Powoływana Decyzja nr 38/2003 Wspólnego Komitetu EOG dotyczy porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zawartego pomiędzy krajami Wspólnoty (UE) oraz Islandią i Norwegią. W 2003 roku zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w rozpatrywanej sprawie Polska nie była stroną w/w Porozumienia. Aktem prawnym regulującym omawianą problematykę był Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi podpisany 16 grudnia 1991 roku w Brukseli , a w szczególności Decyzja nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia Miedzy Unia Europejską , a Rzecząpospolitą Polska z dnia 25 lutego 2003roku.
Fakt niezastosowania obniżonej stawki celnej na sprowadzony pojazd był wynikiem obowiązujących przepisów prawa, które nie przewidują obniżonych stawek celnych na towary pochodzące z Polski.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. ani powołany przez skarżącego przepis art. 15 ani art. 12 Protokołu Nr 4 nie miały żadnego wpływu na odmowę zastosowania obniżonej stawki celnej. Skarżący nie wyjaśnił jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy miałyby mieć powyższe ustalenia.
W kwestii działania w dobrej wierze i obciążenie konsekwencjami błędnego wystawienia dokumentu władz celnych niemieckich Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w postępowaniu celnym nie mają zastosowania zasady współżycia społecznego, a skutki ponoszone przez skarżącego wynikające z działań dokonanych przez władze innego państwa nie podlegają rozstrzygnięciom, czy nawet ocenie polskiej administracji celnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż nie ma racji skarżący twierdząc, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Decyzji Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego(EOG) nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku zmieniającej Protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. W dacie wydania powoływanej i cytowanej przez skarżącego Decyzji Wspólnego Komitetu EOG jak również w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego Nr [...] Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a akty prawne Wspólnego Komitetu EOG nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Rzeczpospolita Polska była stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, której załącznikiem był Protokół Nr 4 dotyczący definicji pojęcie "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, którego tekst zmieniony zgodnie z art. 38 Protokołu nr 4 opublikowany został w Dzienniku Ustaw z dnia 18 .12.2003 roku Nr 217 poz. 2126. Zgodnie z postanowieniami art. 13 i art. 16 tej wiążącej Polskę umowy międzynarodowej tj. Protokołem Nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Dz.U. Nr 75 poz. 802 ze zm.) obniżone stawki celne stosuje się dla towarów przywożonych na polski obszar celny jeśli:
-towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej
-pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze,
-spełniono warunki bezpośredniego przywozu do Polski.
Niezachowanie choćby jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej.
Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru ciąży na importerze (art. 64 i 65 kodeksu celnego). W przedmiotowej sprawie strona zadeklarowała pochodzenie towaru z Niemiec i przedstawiła świadectwo przewozowe EUR 1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżoną stawkę celną dla sprowadzonego samochodu Volkswagen T4.
W świetle art. 83 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. z 2004 r. Nr 68 poz. 623):
§ 1. Organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego.
§ 2. Po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania.
§ 3. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
Powyższy przepis określa uprawnienia organu celnego do podjęcia kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli został określony w § 2. Przepis § 3 określa skutki prawne jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego,
W świetle art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego istnieje możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera wyrywkowo lub gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Zatem przesłanki dopuszczalności weryfikacji dokumentu EUR 1 są określone bardzo szeroko. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu na wniosek władz celnych kraju importu. Organy te bowiem wystawiły świadectwo przewozowe EUR 1 i one ponoszą odpowiedzialność za sprawdzenie pochodzenia towarów oraz za skontrolowanie spełnienia warunków do wystawienia świadectwa.
Przeprowadzona przez niemieckie władze celne weryfikacja dowodu pochodzenia towaru wykazała, ze opisany w świadectwie pochodzenia Volkswagen T4 nabył status towaru pochodzącego z Polski, co oznaczało, że nie posiadał preferencyjnego unijnego pochodzenia.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA, że wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Zgodnie z powyższym wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera (patrz wyrok NSA z 8 września 1998r. sygn akt I SA/Łd 777/97, Prawo Gospodarcze 1999 Nr 1 str. 40, wyrok NSA z 11 października 2002r. sygn. akt I SA/Łd 1798-1803/01-nie publikowany, wyrok WSA z dnia 14 lipca 2004r. sygn. akt 3I SA/Łd 383/03 – nie publikowany). Z tych względów przyjęcie przez organy celne, że przedłożony przez skarżącego dokument EUR 1 nie potwierdzał niemieckiego pochodzenia pojazdu, znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Odpowiedź niemieckich władz celnych z dnia 12 października 2004 roku jednoznacznie wskazywała, że samochód pochodzi z Polski, a oświadczenie o jego pochodzeniu z Niemiec wpisane w polu 4 świadectwa przewozowego EUR 1 zostało dokonane pomyłkowo. Dodatkowo niemieckie władze celne stwierdziły, że kontrola wykazała, że pojazd o który chodzi jest towarem o pochodzeniu zgodnie z umowa zawartą pomiędzy Unią Europejską a Polską. Jak wykazano wyżej jedyną taką umową regulującą kwestię definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej był Protokół Nr 4 do Układu Europejskiego. Skoro więc uprawnione niemieckie władze celne potwierdziły polskie pochodzenie sprowadzonego pojazdu zasadnie więc polskie organy celne stosując cytowane wyżej przepisy nie mogły zastosować obniżonej stawki celnej zarezerwowanej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Takiego stanowiska nie zmienia fakt, iż w swoim piśmie niemieckie władze celne powołały art. 15 Protokołu Nr 4. Istotą przyznania obniżonych stawek celnych jest bowiem potwierdzenie unijnego pochodzenia towaru przy zachowaniu pozostałych warunków koniecznych dla ich zastosowanie. W przedmiotowej sprawie stanowisko niemiecki władz celnych o polskim pochodzenie sprowadzonego pojazdu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości.
Dla władz celnych kraju importu wynik weryfikacji jest wiążący i ma też decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu co do istoty sprawy, a więc w kwestii pochodzenia towaru i możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej.
Konsekwencją twierdzenia strony , że w sprawie ma zastosowanie stan prawny wynikający z Decyzji Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku zmieniającej Protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia jest zarzut zastosowania przez organy celne nieaktualnej wersji tego Protokołu. Jak wykazano wyżej Sąd nie podziela stanowiska skarżącego w tym przedmiocie, a przepisy cytowane w uzasadnieniach decyzji zarówno organu I instancji jak i II instancji odpowiadają treści obowiązujących zastosowanych przepisów.
Zasadnie również podnosił Dyrektor Izby Celnej w Ł., że strona nie uzasadniła jakie znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącego odmowy zastosowania obniżonej stawki celnej miałby art. 12 Protokołu Nr 4.
Należy podkreślić, że polskie organy celne nie kwestionują , że sprowadzony towar jest towarem pochodzącym, o ustalonym polskim pochodzeniu, jednakże w stanie prawnym obowiązującym w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego polskie pochodzenie towaru nie uprawniało do zastosowania obniżonych stawek celnych bowiem sprzeciwiały się temu przepisy art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego w związku z art. 16 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego.
Niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący zastosowania art. 29 Protokołu Nr 4 (skarżący zacytował tu wprawdzie treść tego artykuły w brzmieniu wynikającym z Decyzji 38/2003 Wspólnego Komitetu EOG jednak w Protokole Nr 4 do UE artykuł ten brzmi bardzo podobnie). Przede wszystkim ustalenie, że towar nie posiada niemieckiego pochodzenia tylko polskie nie jest drobną niezgodnością, a dodatkowo w przepisie tym mówi się o drobnych niezgodnościach pomiędzy oświadczeniami złożonymi w dowodzie pochodzenia, a oświadczeniami podanymi w innych dokumentach przedkładanych władzom celnym celem dopełnienia formalności wymaganych przy imporcie produktów.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego i zasady odpowiedzialności.
Przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd jest władny do badania legalności zaskarżonych decyzji czyli ustalenia czy zaskarżone decyzje w pełni odpowiadają wymaganiom określonym zarówno w przepisach prawa materialnego jak i w przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Tylko uchybienia w stosowaniu tego prawa, mające wpływ na wynik sprawy, mogą stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji, skutkującego ich usunięciem z obrotu prawnego. Sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do badania decyzji pod względem ich słuszności czy też celowości.
Podkreślić wiec należy, że w postępowaniu administracyjnym nie znajdują zastosowania zasady współżycia społecznego, o których pisze skarżący w skardze. Art. 120 Ordynacji podatkowej wyklucza stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym (celnym), tym bardziej, że zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1984 r. sygn. SA/Po 1028/84 wyrok NSA z dnia 8 września 1999r. sygn. I Sa/Wr 1302/97 LEX Nr 40461). Zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego jest zupełnie bezprzedmiotowy w sytuacji, gdy przepisy Ordynacji podatkowej, jak i przepisy Kodeksu celnego nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego. Organy orzekające w sprawach celnych są limitowane wyłącznie kryteriami i warunkami ściśle określonymi w przepisach Kodeksu celnego, umowach międzynarodowych oraz przepisach szczególnych regulujących kwestie obrotu towarowego z zagranicą. Z tych samych względów nie można zgodzić się ze skarżącym w kwestii zarzutu pomięcia jego dobrej wiary przy dokonywaniu importu.
Organy celne zatem czuwają nad przestrzeganiem przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów. Zakres czynności podejmowanych przez organy celne oraz treść i przesłanki podejmowanych przez nie decyzji wynika z obowiązujących przepisów prawa. Kodeks celny reguluje zasady oraz tryb przywozu i wywozu towarów, a także związane z tym prawa i obowiązku osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych (art. 1 Kodeksu celnego). Utrwalony jest już w orzecznictwie sadów administracyjnych pogląd, że za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Rekompensaty poniesionych negatywnych skutków zawartej transakcji importowej skarżący może dochodzić więc w innym trybie i na innych zasadach.
Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło