VI SA/Wa 488/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Zbigniew Rudnicki Sędziowie : Asesor Małgorzata Grzelak WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "D." z siedzibą w K. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2004 r. na drodze krajowej nr [...] w m. K. zatrzymany został do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika o nr rej [...] oraz naczepy o nr rej [...] stanowiący własność skarżącego, którym przewożone były śmieci. Pojazdem kierował kierowca M. F. W wyniku pomiarów dokonanych stacjonarną wagą do pomiarów dynamicznych stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na 2 osi pojazdu o 35,28 kN, na 3 osi pojazdu o 1,91 kN, na 4 osi pojazdu o 10,15 kN, na 5 osi pojazdu o 8,19 kN oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 7,31 tony. W protokole kontroli wskazany został numer fabryczny oraz świadectwo legalizacji wagi, którą dokonano pomiaru. Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych uwag. Pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. skarżący został poinformowany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w czasie kontroli oraz pouczony o treści art. 10 § 1 i art. 61 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 10 440 zł za przejazd w dniu [...] kwietnia 2004 r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu podniósł, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożone były odpady komunalne, a więc kierowca miał utrudnione zadanie aby ocenić ciężar całkowity ładunku, gdyż odpady komunalne mają zróżnicowany ciężar i pojemność gabarytową. Kierowca oceniał masę całkowitą ładunku w sposób szacunkowy, a rozbieżność wagowa odpadów komunalnych na tej samej naczepie, o tej samej objętości wynosi nieraz kilka ton. Skarżący stwierdził ponadto, że nałożona kara pieniężna jest bardzo wysoka i nie jest w stanie jej uiścić z uwagi na swoją sytuację rodzinną oraz trudną sytuację finansową swojej firmy. Zwrócił się w związku z tym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o umorzenie nałożonej kary pieniężnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym stwierdził, że przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych może odbywać się tylko na podstawie zezwolenia, natomiast przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, zgodnie z art. 13 g i art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Wysokość kar pieniężnych określa precyzyjnie załącznik do ustawy o drogach publicznych i inspektorzy transportu drogowego nie mają swobody w zakresie ustalania wysokości nakładanych kar. W zaistniałym stanie faktycznym kara pieniężna za przekroczenie nacisków na poszczególne osie pojazdu oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu została nałożona na skarżącego w wysokości zgodnej z załącznikiem do ustawy o drogach publicznych, a okoliczności podniesione przez skarżącego w odwołaniu nie mogą skutkować uchyleniem nałożonej kary pieniężnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował jednocześnie skarżącego, że do rozpoznania ewentualnego wniosku o rozłożenie na raty lub umorzenie nałożonej kary pieniężnej właściwy jest organ I instancji, czyli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13 g i art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z ustaleniem stanu faktycznego. Skarżący wniósł w związku z tym o uchylenie nałożonych kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na poszczególne osie pojazdu i wymierzenie jedynie kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz umorzenie postępowania w pozostałym zakresie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że jest faktem bezspornym, iż kontrolowany pojazd miał przekroczoną dopuszczalną masę całkowitą o 7,31 tony, nie można jednak w sposób precyzyjny i jednoznaczny stwierdzić, że przekroczenia dopuszczalnych nacisków na poszczególne osie pojazdu ujawnione w czasie ważenia były takie same jak podczas jazdy, gdyż w czasie jazdy odpady komunalne przemieszczały się w sposób dowolny w skrzyni ładownej. Skarżący nie miał natomiast możliwości podczas załadunku i przejazdu prawidłowego umieszczenia towaru i kontroli jego przemieszczania, gdyż załadunkiem zajmował się inny podmiot, który nie posiadał podczas tej czynności żadnego urządzenia wagowego. Skarżący powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. stwierdził, że przepisy prawa nie mogą nakładać na obywateli obowiązków, których nie mogą oni w żaden sposób spełnić. Ponadto podniósł, że nie był obecny w czasie kontroli, a więc nie miał możliwości skontrolowania prawidłowości dokonanego pomiaru. Podpisanie protokołu nie jest jednoznaczne z tym, że się go nie kwestionuje, a w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających legalizację wagi oraz prawidłowość dokonanych pomiarów. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga wniesiona przez A. K. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz 515 z późn. zm.) - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz dopuszczalne naciski na osie pojazdu określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.). Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi. Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi jest dopuszczalny tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art.64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13 g ustawy o drogach publicznych, wymierza się natomiast karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do tej ustawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2004 r. zespołu składającego się z ciągnika i naczepy, stanowiącego własność skarżącego, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków na 2, 3, 4 i 5 osi pojazdu. Z treści protokołu kontroli wynika, że kierowca miał możliwość zapoznania się ze świadectwem legalizacji wagi, którą dokonano pomiaru oraz został zapoznany z zasadami przeprowadzania pomiarów przy użyciu wag samochodowych. Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych uwag, ani zastrzeżeń. W skardze wniesionej do Sądu skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych zarzutów odnośnie sposobu przeprowadzenia pomiarów w trakcie kontroli oraz wyników tych pomiarów. Skarżący uznał za fakt bezsporny, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu była przekroczona. Pojazdem w czasie kontroli przewożone były odpady komunalne. Rodzaj przewożonego ładunku, w świetle obowiązujących przepisów, nie miał jednak znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Podnoszony przez skarżącego fakt, że przewożony ładunek przemieszczał się w skrzyni ładownej w czasie jazdy, powodując zmianę nacisków na poszczególne osie pojazdu, nie jest okolicznością świadczącą na korzyść skarżącego i nie może być podstawą do wyłączenia jego odpowiedzialności za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Art. 61 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nakłada bowiem obowiązek takiego umieszczenia ładunku na pojeździe, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz był zabezpieczony przed zmianami położenia. W świetle obowiązujących przepisów odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drogach publicznych ponosi korzystający z drogi i nie ma podstaw do obciążenia karą pieniężną z tego tytułu podmiotu dokonującego załadunku pojazdu. Powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. nie ma w tej sprawie zastosowania, gdyż kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu została wymierzona skarżącemu na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a nie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych. Wysokość kary pieniężnej została ustalona w sposób prawidłowy, zgodny z załącznikiem do ustawy o drogach publicznych. Organ administracji nie mógł odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na sytuację finansową firmy skarżącego oraz jego sytuację rodzinną. Okoliczności te mogą być natomiast podstawą do wystąpienia przez skarżącego z ewentualnym wnioskiem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o rozłożenie na raty lub umorzenie nałożonej kary pieniężnej. W ocenie Sądu organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.