I SA/Kr 470/05

WyrokWSA w Krakowie2005-08-10

Skład orzekający: Urszula Zięba, Bogusław Wolas, Anna Znamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest zaliczenie nadpłaty podatku z jednego roku na poczet zaległości podatkowej z innego roku, jeśli zobowiązanie podatkowe z tytułu tej zaległości już wygasło (np. przez zapłatę)?
Ratio decidendi
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych jest czynnością, która powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło wcześniej (np. przez zapłatę), brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet tego już nieistniejącego zobowiązania. W takiej sytuacji nadpłata powinna zostać zwrócona podatnikowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia przez organy podatkowe nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym za 1993 r. Skarżący podnosił, że zaległość za 1993 r. wygasła w wyniku zapłaty ostatniej raty w grudniu 2000 r., a zatem nadpłata powinna zostać mu zwrócona. Organy podatkowe utrzymywały, że zaległość nie uległa przedawnieniu i zaliczyły nadpłatę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 470/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, Asesor WSA Anna Znamiec (spr), Protokolant: Krystyna Mech, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005r., sprawy ze skargi L. G., przy uczestnictwie A. G., na postanowienie Izby Skarbowej, z dnia 13 lipca 2001r. Nr [...], w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym za 1993r. oraz odsetek, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych). Postanowieniem z dnia [...].03.2001 r. Nr [...] Urząd Skarbowy zaliczył A. i L. G. nadpłatę z podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. wraz z oprocentowaniem w łącznej kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku dochodowym za 1993 r. kwotę [...] zł oraz na poczet odsetek za zwłokę [...] zł. W związku z decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].11.2000 r. uchylającą decyzję Urzędu Skarbowego i określającą wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. w innej wysokości powstała nadpłata w kwocie [...] zł. Na dzień dokonania zaliczenia tj. na [...].11.2000 r. należne oprocentowanie nadpłaty wynosi [...] zł. Powstałą nadpłatę wraz z oprocentowaniem w łącznej kwocie [...] zł zaliczono na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. kwotę [...] zł oraz na poczet odsetek za zwłokę kwotę [...] zł. Na niniejsze postanowienie zażalenie złożył L. G. Odwołujący się podnosi, że roszczenie dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. wygasło. Dlatego nadpłata powstała w wyniku decyzji Izby Skarbowej podlega zwrotowi w formie i terminach wyznaczonych przepisami prawa. Odwołujący się wnosi o zwrot nadpłaty. Pismem z dnia [...] maja 2001 r. Urząd Skarbowy odnosząc się do zażalenia podał, że decyzją z dnia [...].08.1997 r. Urząd Skarbowy określił L. i A. G. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. w kwocie [...] zł. W dniu [...].05.2000 r. dokonano zwrotu nadpłaty podatnikowi wraz z oprocentowaniem. Od powyższej decyzji podatnicy wnieśli odwołanie do Izby Skarbowej, która decyzją z dnia [...].02.1998 r. uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i określiła podatnikom podatek dochodowy za 1993 r. w kwocie [...] zł oraz odsetki w kwocie [...] zł. Na decyzję Izby Skarbowej podatnicy złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie OZ w Katowicach. Sąd wyrokiem z dnia 22.11.1999 r. uchylił decyzję Izby Skarbowej. Izba Skarbowa rozpatrując ponownie odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.1997 r. decyzją z dnia [...].10.2000 r. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i określiła podatek dochodowy za 1993 r. w kwocie [...] zł. Zatem powstała zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł. Urząd Skarbowy zaliczył nadpłatę za 1994 r. na podstawie przepisu art. 273 par. 1 pkt 2 i art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. Zobowiązanie podatkowe za 1993 r. w ocenie Urzędu Skarbowego nie uległo przedawnieniu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 30 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 19 .12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - bieg przedawnienia przerywa się m. in. przez rozłożenie zaległości na raty . Po każdym przerwaniu biegnie ono na nowo od terminu płatności ostatniej nie wpłaconej raty. Należność rozłożono na 9 rat w terminach płatności [...].09.1997, [...].10.1997, [...].10.1997, [...].10.1997, [...].11.1997, [...].11.1997, [...].12.1997, [...].12.1997. Raty zostały zapłacone w ww. terminach, a zatem zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. nie uległo przedawnieniu. Równocześnie Urząd Skarbowy podnosi, że zaległość wraz z odsetkami za zwłokę w dniu [...].12.2000 została w całości uregulowana w drodze egzekucji administracyjnej. Podatnik wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Urzędu Skarbowego. Odwołujący się twierdzi, że roszczenie Urzędu Skarbowego dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. na mocy przepisu art. 26 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych wygasło. Dlatego nadpłata podlega zwrotowi. Zgodnie z art. 75 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu. Postanowieniem z dnia 3.07.2001 r. Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego. Izba Skarbowa stwierdziła, że zobowiązanie podatkowe A. i L. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. nie uległo przedawnieniu. Zatem zgodnie z przepisem art. 5 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nadpłata w podatku dochodowym od osób, fizycznych za 1994 r. podlega z urzędu zaliczeniu na zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego skargę wniósł L. G. W ocenie skarżącego postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego przekonywującego o słuszności rozstrzygnięcia w nadpłaty. Zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych została w 1997 r. rozłożona na raty i zapłacona. Sprawa zaległości podatkowej za 1993 r. została rozstrzygnięta inną decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...].11.1997 r. rozkładającą zaległość podatkową na raty. Zobowiązanie podatkowe w myśl przepisu art. 26 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych wygasło przez zapłatę podatku. Wydanie postanowień o zaliczeniu nadpłaty z podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. na poczet zaległości - nadpłaty za 1993 r. stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ zaległość podatkowa przestała istnieć z chwilą zapłaty w dniu [...].12.1997 r. ostatniej raty podatku wynikającej z decyzji Urzędu Skarbowego z [...].11.1997 r. Decyzja Urzędu Skarbowego z [...].08.1997 r. , na podstawie której została wydana decyzja z [...].11.1997 r. , została uchylona w całości decyzją Izby Skarbowej z [...].10.20000 r. Wydana przez Izbę Skarbową decyzja skorygowała wadliwie określone zobowiązanie poprzez zmniejszenie jego wysokości. Zdaniem skarżącego powstała zatem nadpłata w podatku za 1993 r. Skarżący podnosi, że organy podatkowe odmówiły mu w myśl przepisu art. 200 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa prawa do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania. Odmówiono mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa do przeglądania akt. Uzasadnienia zaskarżonych postanowień są wzajemnie sprzeczne. Organy nieprawidłowo zaliczyły nadpłatę za 1994 r. na nadpłatę zobowiązań za 1993 r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko w sprawie oraz wniosła o oddalenie skargi. Izba Skarbowa podnosi, że art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa nie został naruszony, gdyż nie odnosi się do postanowień tylko do decyzji. Strona mogła zgodnie z przepisem art. 178 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa bez przeszkód zapoznać się z aktami sprawy w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie Izba Skarbowa wskazała, że zarzuty zawarte w skardze odnośnie braku zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania odnoszą się do innych rozstrzygnięć, które były przedmiotem odrębnego postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt l S.A./Kr 964/01. Zgodnie z przepisem art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Bezspornym w sprawie jest, że podatnicy posiadali nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł wraz oprocentowaniem nadpłaty na dzień [...].11.2000 r. w wysokości [...] zł. Powstałą nadpłatę organ podatkowy l instancji postanowieniem z dnia [...].03.2001 r. zaliczył na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. Organ podatkowy II instancji postanowieniem z dnia [...].07.2001 r. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego l instancji. Bezspornym jest również, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. wygasła w dniu [...].12.2000 r. poprzez zapłatę. Zgodnie z przepisem art. 51 par. 1 cyt. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także nie zapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek lub ratę podatku. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stanowią że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty podatku, w tym również potrącenia oraz zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych lub bieżących zobowiązań podatkowych, zaniechania poboru podatku, a także umorzenia zaległości podatkowych, pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta, przedawnienia (art. 59 par. 1). Zgodnie z przepisem art. 75 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Na mocy przepisu art. 273 par. 1 pkt 2 lit b cyt. ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. organ podatkowy wydaje postanowienia w sprawach zaliczenia na poczet zaległości podatkowych nadpłaty. Aby zatem zastosować dyspozycję przepisu art. 75 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa musi istnieć zaległość podatkowa i nadpłata. Skoro w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. wygasło poprzez zapłatę w dniu [...].12.2000 r. to brak było podstaw prawnych do wydawania przez organ podatkowy II instancji w dniu [...]07.2001 r. postanowienia w przedmiocie zaliczania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. gdyż w tej dacie zobowiązanie podatkowe już wygasło poprzez zapłatę. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych jest również zdarzeniem powodującym wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Jeżeli zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie wygasło poprzez zapłatę to nie mogło wygasnąć po raz drugi poprzez zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło