VII SA/Wa 1686/04
WyrokWSA w Warszawie2005-08-09
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Izabela Ostrowska, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji umorzył postępowanie odwoławcze?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy k.p.a., w tym art. 7, 28, 77 i 127 § 1, nie dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie legitymacji skarżącego jako strony postępowania. Stwierdzenie braku przymiotu strony powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co wymaga uprzedniej weryfikacji interesu prawnego odwołującego się.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie użytkowania budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy tę decyzję, uznając skarżącego D. C. za osobę niebędącą stroną postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując ustalenia faktyczne i swoje stanowisko jako strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej użytkowania budynku "Zespół [...]" na terenie posesji przy ul. G. [...] i ul. W. [...] w W., umarzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku kontroli utrzymania budynku przeprowadzonych w dniu [...].05.2004 r. ustalono, iż budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
Stwierdzono, iż dwa niezależne systemy sygnalizacji pożaru oraz znajdujący się w garażu system wykrywania stężenia tlenku węgla Co działają sprawnie, a wydajność wentylacji mechanicznej wyciągowo nawiewnej jest zgodna z projektem i sprawna na wszystkich poziomach parkowania.
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej po przeprowadzeniu czynności kontrolnych wydała inwestorowi zaświadczenie z dnia [...].10.2001 r., że budynek spełnia wymagania przeciwpożarowe i nie wnosi sprzeciwu do jego użytkowania.
Podczas kontroli przedstawiciele organu zapoznali się z protokołami z przeprowadzonych okresowych kontroli stanu technicznego elementów budynku i instalacji oraz książką obiektu, do których nie wniesiono żadnych zastrzeżeń.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania D. C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji podkreślił, iż w sprawie brak jest podstaw prawnych do wydania jakichkolwiek nakazów i zakazów, a co za tym idzie dalsze postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe, co z kolei wyczerpuje dyspozycję art. 105 § 1 kpa.
Skargę na powyższą decyzję organu II instancji wniósł D. C. zarzucając organowi przy jej wydawaniu naruszenie art. 7, 9 i 107 kpa oraz art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Skarżący podniósł, iż ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji są nieprawidłowe bądź niepełne a stanowisko, iż nie jest on stroną postępowania pozbawione podstaw prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna choć nie z przyczyn przywołanych w jej uzasadnieniu, które jednak Sąd bierze pod uwagę z urzędu w toku rozpoznawania sprawy.
Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest wykazanie, iż zostało złożone przez osobę mającą przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa oraz zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia.
W postępowaniu odwoławczym wyróżnić należy tzw. fazę wstępną, w której zadaniem organu odwoławczego jest dokonanie oceny czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w ustawowym terminie.
W tym miejscu należy podnieść, iż jedną z przyczyn warunkujących niedopuszczalność odwołania jest wniesienie go przez podmiot nie mający przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż pojęcie strony o którym mowa w art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku, przy czym interes prawny strony może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1995 r., sygn. akt I SA 1326/93).
Przy czym jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. (sygn. akt OPS 16/98) "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa". U podstaw takiego stwierdzenia leży stanowisko Sądu administracyjnego, iż odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, winno podlegać weryfikacji w oparciu o zasady przewidziane dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się.
Organ odwoławczy z naruszeniem art. 7, 77, 28 kpa oraz art. 127 § 1, oceny takiej nie dokonał.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w budynku przy ul. G. [...] w W. działa Wspólnota Mieszkaniowa Zespołu [...] reprezentowana przez Zarząd "R." Sp. Z o.o. w W. Tak określony podmiot został uznany za stronę postępowania przez organ I instancji zarówno poprzez zawiadomienie o wszczęciu postępowania w ramach nadzoru budowlanego w dniu [...].06.2004 r., jak i doręczenie decyzji organu I instancji do wiadomości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawiając w dniu [...].07.2004 r., zgodnie z dyspozycją art. 133 kpa, odwołanie D. C. podkreślił, iż pochodzi ono od osoby nie będącej stroną w niniejszym postępowaniu.
Zasada, iż za członków Wspólnoty Mieszkaniowej – także w postępowaniu administracyjnym, działa wyłącznie Wspólnota, a w szczególności jej zarząd, doznaje wyjątku jedynie w sytuacji w której członek Wspólnoty wykaże swój własny zindywidualizowany interes prawny wypływający z przepisów prawa materialnego.
Akta postępowania administracyjnego nie dają podstaw do przyjęcia, iż skarżący tak właśnie pojętym interesem prawnym się legitymuje, a organ odwoławczy żadnych ustaleń w tym zakresie nie poczynił.
Nie przesądzając oczywiście wyniku postępowania odwoławczego, stwierdzić należy, iż ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien w/w zakresie poczynić stosowne ustalenia i rozważania.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż sprawa nie został rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co z uwagi na naruszenie wymagań określonych w przepisach art. 7, 28, 77 i 127 § 1 kpa, obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Rozstrzygniecie w pkt II oparto na treści art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło