VII SA/Wa 399/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-24

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Mariola Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane (waga samochodowa, budynek wagowy, utwardzenie placu) wybudowane w różnym czasie, ale stanowiące całość techniczno-użytkową, podlegają nakazowi rozbiórki, jeśli zostały wybudowane samowolnie i nie są zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest istotne, czy wybudowane obiekty stanowią całość techniczno-użytkową, czy też należy je traktować jako odrębne obiekty. Na budowę każdego z tych obiektów, nawet gdyby nie stanowiły całości, inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę lub zgłosić zamiar budowy. W przypadku braku takiego pozwolenia lub zgłoszenia, obiekty są traktowane jako wybudowane samowolnie, co uzasadnia wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, zwłaszcza w sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej S. R. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wagi samochodowej wraz z budynkiem wagowym oraz utwardzenia placu betonową płytą. Obiekty te zostały wybudowane w latach 2001-2002. Organ I instancji uznał, że obiekty te nie podlegają legalizacji, ponieważ zostały wybudowane na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową, a plan ten stracił moc. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że ustawa o odpadach nie wyłącza kompetencji organów nadzoru budowlanego. S. R. w skardze podniósł, że obiekty budowane w różnym czasie nie mogą stanowić jednej całości i samodzielnie nie wymagały pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Mariola Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki Skargę oddala. Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy samowolnego wybudowania wagi samochodowej wraz z budynkiem wagowym oraz wykonania utwardzenia powierzchni gruntu płytą betonową na działce [...] położonej we wsi [...] gm. [...], nakazał właścicielowi nieruchomości S. R. rozbiórkę ww. obiektów stanowiących całość techniczno - użytkową związaną z istniejącym na działce zakładem pracy. W uzasadnieniu organ wskazał, że z informacji uzyskanej z Urzędu Gminy w [...], wynika że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc z dniem [...] grudnia 2003 r., a w sprawie nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dot. działki nr [...] we wsi [...]. Organ ustalił również, że utwardzająca teren płyta betonowa została wybudowana w 2001 r., natomiast waga samochodowa i budynek wagowy postawione zostały w lipcu 2002 r. Z uwagi na to, że wybudowane obiekty stanowią całość techniczno - użytkową związaną z funkcjonującym na działce zakładem pracy i zostały zrealizowane na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania terenu, obowiązującym w dacie wybudowania obiektów, pod zabudowę jednorodzinną, skupioną, mieszkaniową z komunikacją i zielenią osiedlową, parkingami, ciągami pieszymi, terenami zabaw dzieci - nie podlegają legalizacji na podstawie art. 48 pkt 2, 3 i 5 Prawa budowlanego. Z tego względu organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowych obiektów. Odwołanie od tej decyzji złożył S. R. Podniósł, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2001 r. Nr 62 poz. 628 ze zm.) miejsce prowadzenia działalności polegającej na zbieraniu, transporcie i magazynowaniu odpadów nie wymaga wyznaczenia w trybie przepisów o planowaniu przestrzennym (art. 63). Ponadto dodał, że uznanie budynku wagowego i wagi za jedną całość jest mylne. Budynek wagowy jest to drewniany kontener obity blachą ustawiony na betonowych blokach i służy jako schronienie dla dwóch pracowników przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Natomiast waga samochodowa służy do ważenia złomu i płodów rolnych. Zaznaczył również, że D. J. - osoba składająca wniosek o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie - nie jest stroną w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że organy administracji państwowej mają prawo działać z urzędu i mogą inicjować swoje działania na podstawie informacji o prawdopodobnym naruszeniu prawa zgłoszonym przez obywateli, którzy często w dalszym toku postępowania nie są stroną w sprawie. Organ odwoławczy nie uznał D. J. za stronę w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ podniósł również, że wprawdzie ustawa o odpadach nie wymaga by miejsce prowadzenia działalności polegającej na zbieraniu, transporcie i magazynowaniu odpadów było wyznaczone w trybie przepisów o planowaniu przestrzennym, to jednak ustawa ta nie wyłącza kompetencji organów nadzoru budowlanego do podejmowania działań zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że wybudowanie obiektów, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę powinno być poprzedzone dopełnieniem tego obowiązku, a jego brak oznacza wszczęcie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył S. R. Podniósł, że waga i kontener oraz betonowy plac zostały postawione w różnym czasie, dlatego nie mogą stanowić jednej całości funkcjonalnej w rozumieniu Prawa budowlanego. Skarżący wyciągnął z tego wniosek, że każdy postawiony obiekt samodzielnie nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Z tego względu postępowanie organów administracji jest błędne i narusza przepis art. 3 pkt 3 i art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił także organom naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą dokonanie rozbiórki wagi samochodowej wraz z budynkiem wagowym oraz utwardzonego płytą betonową części placu na działce nr [...] we wsi [...]. Zgodnie z art. 48 pkt 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Legalizacja obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia może nastąpić w ściśle określonych przypadkach (art. 48 pkt 2 Prawa budowlanego). Podstawowym warunkiem jest, by budowa była zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej (w dniu wszczęcia postępowania) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli brak jest odnośnie danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie pozwala organom ocenić legalności danych obiektów budowlanych. Sytuacja taka przesądza o wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową obiektów budowlanych - wagi samochodowej wraz z budynkiem wagowym oraz utwardzonego płytą betonową części placu. Obiekty te jak wynika z oświadczeń inwestora zostały wybudowane w latach 2001 (betonowy plac) i 2002 (waga samochodowa i budynek wagowy). Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Wbrew zarzutom skargi zauważyć należy, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest istotnym, czy wybudowane obiekty stanowią techniczno - użytkową całość, czy też należałoby je traktować jako odrębne obiekty. Na budowę każdego z tych obiektów, nawet wówczas gdyby nie stanowiły całości inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę lub, z uwagi na charakter działki, zgłosić zamiar budowy właściwemu organowi (w oparciu o przepis art. 30 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Skarżący nie wykazał, iż uzyskał takie pozwolenie na budowę lub zgłosił zamiar budowy. Trafnie zatem organy nadzoru budowlanego uznały przedmiotowe obiekty za wybudowane samowolnie. Z akt sprawy wynika ponadto, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru inwestycji przestał obowiązywać z dniem [...] grudnia 2005 r. Plan ten przewidywał dla terenu objętego inwestycją zabudowę jednorodzinną, skupioną, mieszkaniową z komunikacją i zielenią osiedlową, parkingami, ciągami pieszymi, terenami zabaw dzieci. Zatem zupełnie inną niż zrealizowana inwestycja. Plan ten w dacie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę już nie obowiązywał. Wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego oraz ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy nie była możliwa legalizacja obiektu. Z tego względu organy obowiązane były wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy podnieść, że nie jest trafny zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał jaki stan faktyczny sprawy został ustalony oraz podał podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło