V SA/Wa 2696/04

WyrokWSA w Warszawie2005-08-04

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Irena Kudiura, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokument typu 'Packing list' wystawiony przed datą wejścia w życie decyzji o ustanowieniu ostatecznego środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej, może być uznany za dokument przewozowy wyłączający obowiązek uiszczenia tej opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne obu instancji nie oceniły zebranego materiału dowodowego w sposób prawidłowy, arbitralnie odrzucając dokument 'Packing list' jako niebędący dokumentem przewozowym w rozumieniu przepisów. Sąd stwierdził, że brak jest przeszkód prawnych, aby taki dokument mógł być uznany za dokument przewozowy, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego. Niemniej jednak, sąd nie uznał, że skarżąca wykazała spełnienie wymogów zwolnienia od opłaty celnej dodatkowej, wskazując na liczne sprzeczności w przedłożonych dokumentach dotyczące warunków dostawy i dat ich wystawienia, co wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie naliczenia opłaty celnej dodatkowej od żelazek pochodzących z Chin. Skarżąca Spółka V. kwestionowała zasadność naliczenia tej opłaty, argumentując, że przedstawiła dokumenty przewozowe (w tym 'Packing list') wystawione przed datą wejścia w życie decyzji o ustanowieniu opłaty. Organy celne uznały przedstawione dokumenty za niewystarczające do wyłączenia obowiązku uiszczenia opłaty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...].11.2003r., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Aneta Kosieradzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...]czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia ostatecznego środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...].11.2003r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz V. Spółki z o. o. w W. kwotę 5515 ( pięć tysięcy pięćset piętnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...].12.2000r. wg SAD [...] Agencja Celna "K." działająca w imieniu "V." Sp. z o.o. w W. zgłosiła w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci żelazek z nawilżaczem, pochodzących z Chin. Do zgłoszenia celnego importer załączył m. in. fakturę nr [...] z dnia [...].10.2000r. na kwotę 16.400,00 USD, certyfikat pochodzenia, packing list, dokumenty przewozowe oraz deklarację wartości celnej. Na podstawie ww. dokumentów ustalono wartość celną towaru i dokonano wymiaru długu celnego. Następnie w wyniku kontroli postimportowej dokumentów, dokonanej przez funkcjonariuszy Wydziału Kontroli Wewnętrznej Izby Celnej w W. stwierdzono, że w zgłoszeniu celnym nr [...]z dnia [...].12.2000r. nie została pobrana dodatkowa opłata celna ustanowiona decyzją Ministra Gospodarki, opublikowaną w Monitorze Polskim Nr 32, poz. 666 z 2000r. w sprawie ustanowienia ostatecznego środka ochronnego w postaci dodatkowej opłaty celnej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny elektrycznych żelazek do prasowania pochodzących z C. R. L.. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...].06.2002r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. na podstawie art. 165 § 1,2 i 4 Ordynacji podatkowej wszczął postępowanie celem ustalenia prawidłowej wartości celnej i kwoty długu celnego. Następnie decyzją z dnia [...].11.2003r. nr [...] uznał zgłoszenie celne zawarte w SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, należności celnych i podatkowych. Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] .06.2004r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie wymiaru należności celnych, uchylił zaś odnośnie należności podatkowych i w tym zakresie przekazał sprawę do rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność naliczenia przez organy celne opłaty celnej dodatkowej ustanowionej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2000r. w sprawie ustanowienia ostatecznego środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny elektrycznych żelazek do prasowania pochodzących C. R. L.. (M.P. Nr 32, poz. 666) . Zgodnie z ww. decyzją do dnia [...].09.2004r. wprowadzono ostateczny środek ochronny w formie opłaty celnej dodatkowej na przywóz elektrycznych żelazek do prasowania, klasyfikowanych według kodu PCN 851640, w podziale na żelazka z nawilżaczem klasyfikowane według kodu PCN 8516 40 10 0 i pozostałe klasyfikowane według kodu PCN 8516 40 90 0 pochodzących z C. R. L. Stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 11 grudnia 1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. nr 157, poz.1027) ostateczny środek ochronny stosuje się do towaru dopuszczonego do obrotu na polskim obszarze celnym od dnia wejścia w życie decyzji o ustanowieniu ostatecznego środka ochronnego, ochronnego , z zastrzeżeniem postanowień art. 24 zgodnie z którym ostatecznego środka ochronnego niestosuje w odniesieniu do towaru objętego: - kontraktami zawartymi przed dniem wejścia w życie decyzji, o której mowa w art.23 ust.1 - pod warunkiem, że dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem wejście w życie decyzji oraz - towar został przywieziony na polski obszar celny nie później niż 3 miesiące od dnia wejścia w życie tej decyzji . Dyrektor Izby wskazał, iż zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek tym dniu obowiązujących.. Pod pojęciem stanu towaru należy rozumieć nie tylko właściwości fizykochemiczne towaru, ale również obowiązujące przepisy prawne rozumiane jako ogół norm prawnych regulujących daną gałąź prawa. Zdaniem Dyrektora importer nie wykazał, że w sposób łączny spełnił przesłanki wyłączające obowiązek uiszczenia opłaty celnej dodatkowej określone w art.. 24 ustawy z 11.12.1997r. , gdyż nie przedstawił dokumentów przewozowych wystawionych przed dniem wejścia w życie decyzji Ministra Gospodarki. Organ odwoławczy stwierdził, że do zgłoszenia celnego i w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego zostały dołączone następujące dokumenty przewozowe : 1 . Bill of Lading - Konosament wystawiony w S. w dniu [...].11.2000r. , w który wskazano sposób przyjęcia towaru "shipped on board". 2. Volet nr 2 karta 6 CARNETU TIR nr [...] na transport drogowy, wystawiony [...].12.2000r. na trasie H. -W. 3. INTERNATIONALER FRACHTBRIEF (międzynarodowy list przewozowy) z datą [...].12.2000r. Zdanie Dyrektora Izby żaden z przedstawionych przez Sp. z o.o. V. dokumentów przewozowych nie został wystawiony przed [...] października 2000r., czyli przed dniem w wejścia w życie decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2000r. w sprawie ustanowienia ostatecznego środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny elektrycznych żelazek do prasowania pochodzących z C.R. L. Dyrektor uznał za nie mające znaczenia dla sprawy wyjaśnienia V. , iż żelazka zostały nabyte bezpośrednio u producenta na zasadzie zakupu ex-works i że przedstawiciel importera odebrał od producenta towar w dniu [...].10.2000r. , albowiem w jego ocenie warunkiem określonym w ustawie do niestosowania ostatecznego środka ochronnego nie jest data rozpoczęcia transportu, ale data wystawienia dokumentów przewozowych. Strona w prowadzonym postępowaniu dowodowym nie przedstawiła organom celnym, dokumentów przewozowych wystawionych przed 18 października 2000r. Organ II instancji, po [...] z dnia [...].11.2003r. w całości odnośnie należności podatkowych i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ postanowieniem z dnia [...].06.2002r. organ celny wszczął z urzędu postępowanie tylko w zakresie klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz wymiaru cła. Postępowanie w zakresie wymiaru należności podatkowych nie zostało wszczęte. Zatem brak było podstaw do orzekania w zaskarżonej decyzji o wymiarze podatku od towarów i usług oraz o odsetkach za zwłokę od zaległości podatkowych. Od powyższego rozstrzygnięcia V. Spółka z o.o. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...].11.2003r. , P. w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w w/w części oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła : 1. rażące naruszenie art. 24 Ustawy z dnia 11.12.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na obszar celny (Dz.U. z 1997 roku, Nr 157, poz. 1027) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 2. rażące naruszenie prawa poprzez zastosowanie wstecz § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 155, poz. 1515 ), a więc działanie bezpodstawny prawnej, 3. naruszenie art. 120 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn.zm )- poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa; 4. naruszenie art. 122 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym; 5. naruszenie art. 187 § l Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - jego niewłaściwe zastosowanie poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 6. naruszenie art. 191 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - jego niewłaściwe zastosowanie poprzez pominięcie dowodów uniemożliwiających uznanie określonych faktów i okoliczności za udowodnione; 7. naruszenie art. 229 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - jego niewłaściwe zastosowanie poprzez nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie oraz nie zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję . W uzasadnieniu skargi oraz późniejszego pisma procesowego skarżąca wywodziła, iż w trakcie postępowania przedstawione zostały m.in. : list przewozowy "Packing list" wystawiony [...] października 2000 roku przez [...] Co. LTD, dokument nr [...] z dnia [...] października 2000 roku, który określa i zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa do uznania go za dokument przewozowy.. Oba powyższe dokumenty określają m.in.:- towar ( żelazka [...],[...]), miejsce załadunku ( C. w C. ), miejsce docelowe (W. w Polsce ), rodzaj opakowania (kartony ), łączną masę przesyłki ( 5.755 kg ), objętość (31,67 m3 ). Tym samym, w ocenie V. ,dokumenty te zawierają wszelkie elementy, które umożliwiają uznanie ich za dokumenty przewozowe, o których mowa w art. 24 Ustawy w związku z art. 779 oraz w związku z art. 780 § l Kodeksu Cywilnego. Przepis art. 779 w zw. z art. 780 Kodeksu cywilnego określa co dokument przewozowy musi zawierać aby za taki mógł być uznany. Są to : adres odbiorcy i nadawcy, miejsce przeznaczenia, oznaczenie przesyłki według rodzaju, ilości i sposobu opakowania. Skoro więc powołane dokumenty noszące datę [...] października 2000 r. te wszystkie elementy zawierają muszą być one uznane za dokumenty przewozowe spełniające warunki z art. 24 Ustawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podnosząc ponadto, iż do dokumentów przewozowych zalicza się , w zależności od rodzaju transportu : przy transporcie kolejowym list przewozowy CIM, list kolejowy SMGS, przy transporcie drogowym Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy CMR, przy transporcie lotniczym lotniczy list przewozowy AWB, przy transporcie morskim manifest morski lub konosament. Zdaniem Dyrektora powołane w skardze przepisy art., 779 i 780 Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd uznał że, zarzuty podniesione przez Spółkę są zasadne. Należy w pierwszym rzędzie podzielić zarzuty skarżącej, że organy zarówno I-szej jak i II-ej instancji nie oceniły zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznając arbitralnie, że przedstawiony przez stronę Packing list z [...].10.2000r. nie jest dokumentem przewozowym w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 11.12.1997r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny. Organy celne nie przedstawiły żadnych argumentów na poparcie swojego stanowiska, tym bardziej że - jak słusznie zauważa skarżąca - przewóz do portu w S. nie miał charakteru międzynarodowego, zaczął się i skończył na terenie C. W swych twierdzeniach organy celne w szczególności nie mogły oprzeć się na wymogach , jakie powinno spełniać zgłoszenie celne przy stosowaniu procedury dopuszczenia do obrotu, gdyż § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10.11.1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( Dz.U. Nr 104 poz. 1285 ze zm. ) nie precyzuje wymagań co do tego jakie dokumenty przewozowe należy dołączyć do dokumentu SAD. Dlatego też stanowisko strony, iż do wykładni pojęcia "dokument przewozowy" należy odwołać się do treści art. 779 i 780 kodeksu cywilnego należy uznać za trafny. Stąd też, w ocenie Sądu, brak jest przeszkód prawnych aby dokument taki jak Packing list mógł być uznany za dokument przewozowy. Powyższe nie oznacza jednak, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka V. wykazała, że spełniła wymogi zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty celnej dodatkowej. Wątpliwości może budzić bowiem rzetelność i prawdziwość przedłożonego dokumentu Packing list oraz umowy z [...].07.2000r. zawartej [...] Co. LTD. Organy celne obu instancji nie dokonały jednak praktycznie żadnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie zauważyły sprzeczności pomiędzy przedłożonymi przez stronę dokumentami. Podstawowe sprzeczności to : - wynikające z SAD , deklaracji wartości celnej, faktury pro forma z [...].08.2000r. warunki dostawy FOB , a nie jak zadeklarowano w umowie z [...].07.2000r. oraz Packing List ex-works, - z faktury firmy transportowej R. wynika, iż skarżąca została obciążona tylko kosztami od załadunku na statek w S., koszty nie obejmowały transportu z fabryki do portu, a jak wynika z telefaksu ( k 10,46 akt adm. ) to firma R. miała odebrać towar z fabryki w dniu [...].10.2000r. - Certificate of origin ( k 12 akt. adm.) został wystawiony w dniu 7.11.2000r. , podczas gdy z przedłożonego przez stronę faksu [...] , który nosi datę 15.10.2000r. wynika, że już istniał , bo był wysłany stronie, - w aktach administracyjnych znajdują się dwie faktury wystawione przez [...] - datowana 31.10.2000r. zawiera informację o warunkach dostawy FOB S., zaś z daty 15.0.2000r. o warunkach dostawy ex-works. - faktury te m.in. co do warunków płatności stoją w sprzeczności z fakturami wystawionymi przez chińską fabrykę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor winien rozważyć te sprzeczności mając także na uwadze fakt, iż [...] jest 100% udziałowcem V., a więc obie spółki są powiązane w najściślejszy możliwy sposób. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, iż w sprawie niniejszej organy celne dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu celnego w P. z [...].11.2003r. Z mocy art. 152 powołanego prawa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a art. 200 stanowi podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło