II OZ 264/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt 3 II SA/Łd 1547/02 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Ż. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 września 2002 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a oddalić zażalenie . Pismem z dnia 16 września 2004 r. P. Ż., w związku z zapowiadaną kasacją J. Ż.-Ż. od wyroku z dnia 8 czerwca 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Łd 1547/02, uwzględniającego skargę P. Ż. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 września 2002 r. (nr DO.III.5110/184/5709/02) o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy twierdząc, że nie jest w stanie bronić sam swoich praw, a jego sytuacja materialna jest dramatyczna, nie ma pieniędzy na lekarstwa i zabiegi rehabilitacyjne, a tym bardziej na opłacenie adwokata. Z załączonego formularza wniosku wynika, że P. Ż. posiada stały dochód z tytułu emerytury w wysokości 1257 zł. netto. We wniosku tym skarżący podał, że emerytura nie wystarcza na wszystkie lekarstwa, które powinien przyjmować. Postanowieniem z dnia 18 października 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Łd 1547/02, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu P. Ż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy i postanowieniem z dnia 13 stycznia 2005 r. oddalił powyższy wniosek. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na obecnym etapie postępowania przyznanie prawa pomocy nie jest potrzebne, zapadł bowiem wyrok uwzględniający skargę P. Ż. i nie zachodzi potrzeba sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd stwierdził, że gdyby skarżący chciał w postępowaniu skorzystać z pomocy pełnomocnika, to jest w stanie samodzielnie ponieść związane z tym koszty ze stosunkowo wysokiej emerytury. Na powyższe postanowienie, którego odpis doręczono skarżącemu w dniu 26 stycznia 2005 r., wniósł on pismem z dnia 31 stycznia 2005 r. zażalenie. P. Ż. podniósł w nim, że odmowa przyznania prawa pomocy pozbawia go Sygn. akt II OZ 264/05 możliwości obrony jego konstytucyjnych praw. W zażaleniu skarżący podał, że miesięcznie na leczenie wydaje ok. 750 zł., ponad 600 zł. na mieszkanie i wyżywienie, w związku z czym jest zmuszony zaciągać pożyczki u rodziny. W odpowiedzi na zażalenie, wniesionej w dniu 21 marca 2005 r., J. Ż. Ż. podniosła, że oświadczenie P. Ż. zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest zgodne z prawdą. Podała, że jest on zdrowy, posiada dwa samochody i łódź motorową, a oprócz otrzymywanej emerytury korzysta ze znacznej pomocy finansowej swojej siostry. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 p.p.s.a.). Prawo pomocy, jako wyjątek od tej zasady, jest instytucją o szczególnym zastosowaniu wobec osób, które znajdują się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej i osobistej i z tego powodu nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Skarżący może się o nie ubiegać dopiero wtedy, gdy mimo oszczędności w wydatkach, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący natomiast uiścił wpis od wniesionej skargi, który obejmuje całość dotychczasowych kosztów postępowania. Ponadto skarga P. Ż. została uwzględniona przez Sygn. akt II OZ 264/05 Sąd pierwszej instancji i nie zachodzi konieczność wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej. Nie ma zatem potrzeby ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej a skarżący nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Na obecnym etapie postępowania brak jest kosztów, do których pokrycia byłby zobowiązany skarżący i dlatego nie ma podstaw do przyznania P. Ż. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto skarżący nie wykazał we wniosku, ani następnie w zażaleniu wydatków koniecznych (związanych ze słabym stanem zdrowia), które uniemożliwiałyby mu pokrycie kosztów ewentualnej pomocy prawnej z posiadanego dochodu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.