I SA/Wa 1407/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) NSA Anna Łukaszewska – Macioch Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi A. W., A. W., T. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. W., A. W., T. W. i J. W. łącznie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej miasta L. z dnia [...] listopada 1966 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] róg ul. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury powołał się na argumentację przedstawioną przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wskazując, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, natomiast w niniejszej sprawie celem wywłaszczenia było pozyskanie nieruchomości na urządzenie przejścia dla ruchu pieszego, a więc cel wywłaszczenia realizujący użyteczność publiczną jest zgodny z art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Minister Infrastruktury wskazał również, że prawidłowo organ pierwszej instancji jako niewłaściwy do ustanawiania praw rzeczowych takich jak służebność, mógł jedynie wywłaszczyć lub ograniczyć istniejące prawa rzeczowe, co też uczynił ograniczając przejęte prawo własności do podcieni znajdujących się na parterze budynku, które mają służyć za przejście dla pieszych. Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnieśli A. W., J. W., A. W., T. W., reprezentowani przez adwokata M. B., zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10 poz. 64 ze zm.) polegającą na przyjęciu, iż w przypadku nieruchomości zabudowanej czterokondygnacyjnym budynkiem przedmiotem wywłaszczenia może być tylko parter tego budynku oraz art. 47 § 1, 140, 143 kodeksu cywilnego polegającą na przyjęciu, iż społeczno – gospodarcze przeznaczenie prawa własności może ograniczać przestrzenne granice wywłaszczonej nieruchomości wyłącznie do fragmentu parteru budynku mimo, iż fragment ten nie był i nie jest odrębnym przedmiotem własności, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podano, że zgodnie z ww. ustawą o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przedmiotem wywłaszczenia może być nieruchomość, zaś samo wywłaszczenie polegać może na całkowitym odjęciu lub ograniczeniu prawa własności. Ustawa ta nie wprowadzała natomiast samoistnej definicji nieruchomości, wobec czego przy wykładni tego pojęcia należy posługiwać się definicją zawartą w art. 46 § 1 kc, zgodnie z którą przez nieruchomości należy rozumieć części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności, jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawy do wznowienia postępowania. Organy administracji obydwóch instancji nie ustaliły wszystkich następców prawnych byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, choć postępowanie powinno objąć wszystkie osoby, których interesów prawnych dotyczyło. Należy zauważyć, że postępowanie nadzorcze zainicjował wniosek pełnomocnika A. W., E. W., A. W. i J. W. Osoby te są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy skróconego odpisu z księgi wieczystej wystawionego na dzień [...] marca 2003 r. Fakt ten umknął uwadze organu pierwszej instancji, który wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1966 r. z wniosku A. W., A. W. i J. W. pomijając z naruszeniem art.10 § 1 i 28 kpa, osobę E. W. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury także nie dopuścił do udziału w sprawie z naruszeniem wspomnianych wyżej przepisów E W. Powyższe naruszenie prawa, jako dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi przesłankę, o której mówi art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Nadto organy obu instancji dopuściły do udziału w sprawie wdowę po byłym właścicielu T. W., choć w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałby jej interes prawny do wzruszenia decyzji wywłaszczeniowej. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny ustalić krąg następców prawnych byłego właściciela E. W., którzy posiadają legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego i rozpoznać sprawę z udziałem wszystkich stron, którym powinny zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania /art.10 kpa /, jak również poinformować o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego /art.9 kpa /. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.