I SA/Wa 1313/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska NSA Anna Łukaszewska – Macioch Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1313/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że powołaną wyżej decyzją Prezydent W. umorzył wszczęte na wniosek A. W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. postępowania w sprawie przyznania w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość [...], bowiem sprawa odszkodowania za wymienioną nieruchomość została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną – decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r., nr [...] odmawiającą przyznania W. i C. małżonkom W. (poprzednikom prawnym skarżącego) odszkodowania na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. – o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94). Od decyzji tej nie wniesiono odwołania i stała się prawomocna w pierwszej instancji. Od powyższej decyzji A. W. złożył odwołanie, kwestionując zasadność tego rozstrzygnięcia. Rozpatrując odwołanie, w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy Wojewoda [...] ustalił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] została przejęta na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Uznał, że dokonana przez Prezydenta W. ocena materiału dowodowego była prawidłowa, bo skoro kwestia roszczenia byłych właścicieli została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, to ponowna decyzja w tej sprawie byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zdaniem organu sytuacja taka powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego na wniosek A. W. i dlatego organ pierwszej instancji słusznie umorzył postępowanie na mocy art. 105 § 1 kpa. Zaistniał bowiem brak podstawy do merytorycznego badania przesłanek wskazanych w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, gdyż powołany w decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co do samej zasady przyznawania odszkodowania za przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. nieruchomości, odpowiada brzmieniu art. 215 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ podnosi także, że aktualne żądanie strony zawarte w odwołaniu dotyczy ustalenia odszkodowania w oparciu o art. 160 kpa z tytułu stwierdzenia przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] nieważności wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1955 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1955 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmawiające byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] oraz stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...]. Żądania te nie podlegają, zdaniem organu, rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu odwoławczym, a skarżący powinien wystąpić w tych sprawach z odrębnym wnioskiem do odpowiednich organów. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. W. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie przez właściwe organy. W uzasadnieniu podniósł, że wydane w sprawie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], przejętą przez Skarb Państwa z rażącym naruszeniem prawa, co potwierdziła decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 1999 r., uważa za niesłuszne. Decyzja Naczelnika [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r., zdaniem skarżącego, nie odnosiła się do przypadku powyższej nieruchomości, a wszystkie decyzje wydane przed 3 listopada 1999 r. były sprzeczne z prawem. Stwierdził, że wystąpił do Prezydenta W. o odszkodowanie w trybie art. 160, a Prezydent odmawiając przyznania odszkodowania uznał się za organ właściwy do rozpoznania tej sprawy, a jeśli nie był, to był zobowiązany w myśl art. 65 kpa skierować jego wniosek do właściwego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, a organ nie rozpoznał wniosku A. W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. zgodnie z jego treścią w związku z wycofaniem z obiegu prawnego decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1955 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1955 r., nr [...] o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]– poprzez stwierdzenie jej nieważności. Naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na tle materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy, nie można przyjąć, że sprawa odszkodowania została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r., nr [...], zaś ponowne rozpatrzenie sprawy prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Otóż zastosowanie tego przepisu wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W niniejszej sprawie inny jest stan prawny, bowiem treść przepisu art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. – o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94 ze zm.) różni się zasadniczo od aktualnej regulacji prawnej zamieszczonej w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Pierwszy przepis dotyczący odszkodowania, nakazywał stosować jego treść do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Natomiast art. 215 ust. 2 odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów aktualnie obowiązującej ustawy do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel, bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Tak więc rozstrzygnięcie żądania zawartego we wniosku na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wymaga poczynienia innych ustaleń faktycznych, do których odnosi się ten przepis. W prowadzonym pod rządzami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. postępowaniu ustaleń takich nie czyniono, co wymagać będzie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadzenia postępowania dowodowego także w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.