II SA/Ol 501/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 25 stycznia 2005r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. działając z upoważnienia Burmistrz Miasta O. przyznał B. N. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na syna D. N. w okresie od l stycznia 2005r. do 30 marca 2005r. w kwocie 144 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazano, iż po przeanalizowaniu złożonej wraz z wnioskiem dokumentacji ustalono, iż wnioskodawczyni kwalifikuje się do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego. Od decyzji tej odwołała się B. N., kwestionując datę początkową od której przyznano świadczenie. Podała, iż wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna złożyła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. w dniu 29 marca 2004r., zaś w dniu 18 maja 2004r. otrzymała przedmiotowe orzeczenie. Z uwagi jednak na jego niekompletność wniosła odwołanie. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się dopiero wyrokiem sądu z dnia 20 grudnia 2004r., na podstawie którego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E. zmienił wcześniejsze orzeczenie. Zatem przyczyną zwłoki w złożeniu wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego był fakt, iż w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności były nieprawidłowe zapisy. W związku z tym w ocenie strony nie powinna ona ponosić odpowiedzialności za błędy orzeczników wypełniających dokumentację, a okres odwoławczy winien być wliczony do okresu, za który przysługuje jej zasiłek pielęgnacyjny. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu końcowego, do którego został przyznany zasiłek pielęgnacyjny i w tym zakresie orzekło co do istoty, przyznając to świadczenie do dnia 31 marca 2005r. W uzasadnieniu podano, iż brak jest podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty pierwszego orzeczenia o niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do tych świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Taki wniosek strona złożyła zaś w dniu 24 stycznia 2005r. Wskazano, iż powołana ustawa nie daje możliwości przyznania świadczenia od daty pierwszego orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeżeli postępowanie w przedmiocie ustalenia niepełnsprawności jest przewlekłe. Wskazano jednocześnie, iż inaczej wyglądałaby sytuacja, gdyby strona już wcześniej pobierała przedmiotowe świadczenie, gdyż wtedy organ musiałby rozważyć kwestię tzw. kontynuacji tego samego świadczenia. Podniesiono przy tym, iż l wnioskodawczyni mogła się ubiegać o zasiłek pielęgnacyjny już od daty otrzymania pierwszego przeczenia z dnia 29 marca 2004r., gdyż już to orzeczenie stwierdzało niepełnosprawność dziecka, zaś późniejsze orzeczenia dotyczyły jedynie przedłużenia okresu niepełnosprawności oraz wskazywały jej przyczynę. Ponadto wskazano, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych datą końcową, do której przyznano zasiłek jest dzień 31 marca 2005r. i dlatego w tym zakresie Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło co do istoty. Na tę decyzję skargę wniosła B. N. Podniosła, iż w zaskarżonej decyzji Kolegium pominięto najistotniejszą sprawę, o którą skarżąca zwracała się w odwołaniu, a mianowicie kwestię zaliczenia do okresu, za który powinna dostać zasiłek, okresu od 29 marca 2004r. do 31 grudnia 2004r. Podniosła iż świadoma błędów zawartych w orzeczeniach o niepełnosprawności nie mogła wcześniej złożyć dokumentów do ośrodka pomocy społecznej. Podała, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nie mógł jej przyznać świadczenia od miesiąca, w którym zostało wydane pierwsze, błędne orzeczenie. Zarzuciła także, iż pouczenie o możliwości ubiegania się o zasiłek od dnia otrzymania pierwszego orzeczenia zostało zawarte dopiero w decyzji wydanej w dniu 18 kwietnia 2005r., a zatem już po 12-miesięcznym okresie jej starań o prawidłowość dokumentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż skarżąca nie podała żadnych nowych argumentów, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz po wołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podnieść należy, iż zgodnie z zasadą określoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie kontroli decyzji pierwszej instancji, lecz obowiązany jest na nowo rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną. W związku z tym uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części oraz orzekając w tym zakresie, organ musi podjąć rozstrzygnięcie także co do pozostałej części zaskarżonej decyzji (np. poprzez utrzymanie w tym zakresie zaskarżonej decyzji w mocy). Jak wskazano bowiem w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996r. (Sygn. akt SA/Wr 1996/95, opublik. ONSA z 1997r. Nr l poz. 35) istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygała o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego dla D. N. w okresie od l stycznia 2005r. do 30 marca 2005r. w kwocie 144 zł miesięcznie. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję jedynie w części dotyczącej terminu końcowego i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, zmieniając tę datę na dzień 31 marca 2005r. Zaskarżona decyzja nie zawiera jednak rozstrzygnięcia odnośnie pozostałej części orzeczenia organu pierwszej instancji. Wprawdzie w uzasadnieniu wskazano powody dla których organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania, lecz w sentencji decyzji organu brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie, a treści tego rozstrzygnięcia nie można domniemywać. Skoro zatem w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy nie orzekł o mocy prawnej całej decyzji będącej przedmiotem odwołania, to tym samym naruszył fundamentalną zasadę Kodeku postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę dwuinstancyjności, co musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.