III SA/Po 434/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi Gminy C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] W przedmiocie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych o d d a l a s k a r g ę. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. Geremek W dniu [...]marca 2005r. Rada Gminy C. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia Strategii Integracji i Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy C. na lata 2005-2010 oraz Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2005r. na obszarze Gminy C.. Uchwała ta podjęta została z powołaniem się na art. 18 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późń. zm.), art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2004r. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz art. 4 1 ust. 2 ustawy z 26 października 1992r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. z 2002r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.). § 1 uchwały zawiera 2 punkty o następującym brzmieniu: 1. uchwala się strategię integracji i rozwiązywania problemów społecznych Gminy C. na lata 2005-2010 w brzmieniu załącznika do niniejszej uchwały 2. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie C. na 2005r. stanowi część Strategii, o której mowa w § 1. Zgodnie z § 2 "Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy C." a w myśl § 3 "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] kwietnia 2005r. nr [...], wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) Wojewoda orzekł o nieważności opisanej wyżej uchwały Rady Gminy C. z [...] marca 2005r.- ze względu na istotne naruszenie prawa. Dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej uchwały organ nadzoru przytoczył treść art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) stanowiącego, że do zadań własnych gminy należy opracowywanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka .W ocenie Wojewody powyższym zapisem ustawodawca nie upoważnił rady do podejmowania uchwały w tym zakresie a jedynie wskazał zadanie, które gmina winna obowiązkowo realizować. W myśl art. 4 1 ust. 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.) realizacje zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu jest prowadzona w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych uchwalanego corocznie przez radę gminy, stanowiącego część strategii rozwiązywania problemów społecznych. Przytoczony przepis nie stanowi, w ocenie organu nadzoru podstawy do podjęcia przedmiotowej uchwały a jedynie do uchwalenia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Rada Gminy C. podejmując taką uchwałę rażąco naruszyła prawo co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Gmina C. wniosła o jego uchylenie i zarzuciła, że wydane ono zostało z naruszeniem art. 17 ust. 1 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 4 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W ocenie skarżącej art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowiący o obowiązku opracowania i realizacji gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych prowadzi do wydania aktu normatywnego, który winien stanowić podstawę do realizacji trwałych wzorców interwencji społecznych w celu minimalizacji problemów społecznych istniejących w danej miejscowości. Skarżąca powołała się też na publikacje, z których wynika, że strategia winna być przyjęta w formie uchwały rady gminy oraz na analogiczną uchwałę Rady Gminy B., która została zaakceptowana przez organ nadzoru. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jako podstawa prawna uchwały zakwestionowanej przez organ nadzoru wskazany został przepis art. 18 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowiący, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, " o ile ustawy nie stanowią inaczej". Z treści wskazanego przepisu nie wynika wprost upoważnienie do podjęcia przedmiotowej uchwały. Z treści pozostałych przepisów wskazanych jako jej podstawa prawna, a przytoczonych wyżej, jedynie art. 4 1 ust. 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz., 1231 ze zm.) stanowi, że realizacja zadań, o których mowa w ust. 1 tj. działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych, jest prowadzona w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, stanowiącego część strategii rozwiązywania problemów społecznych uchwalanego corocznie przez radę gminy. Zasadne jest zatem stanowisko Wojewody że przepis powyższy stanowi jedynie podstawę do uchwalenia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, który realizowany jest przez ośrodek pomocy społecznej lub inną jednostkę wskazaną w programie. Zasadny jest więc też pogląd, ze przepis powyższy nie stanowi podstawy do podjęcia zaskarżonej uchwały dotyczącej strategii rozwiązywania problemów społecznych. Argumentacja strony skarżącej, że powstały w drodze uchwały " akt normatywny winien stanowić podstawę do realizacji trwałych wzorców interwencji społecznych w celu minimalizacji problemów społecznych istniejących w danej miejscowości" nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Orzecznictwo NSA jednoznacznie bowiem wypowiada się co do tego, ze gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych nie jest aktem prawa miejscowego. Aktem takim nie jest więc też strategia rozwiązywania problemów społecznych wymieniona w art. 17 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej oraz art. 4 1 ust. 2 cyt. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skoro więc zarzuty skargi nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia, a brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek