V SA/Wa 468/04

WyrokWSA w Warszawie2004-09-20

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Jolanta Bożek, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba skazana na karę aresztu w 1961 r. za przestępstwo z art. 215 § 2 kk, spełnia przesłanki do nadania uprawnień kombatanckich z tytułu represji okresu powojennego, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, który definiuje represje okresu powojennego jako okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne, albo w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Skarżący został skazany w 1961 r., co wykracza poza wskazany w ustawie okres 1944-1956, a zatem nie spełnia przesłanek do nadania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
K. J. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu represji politycznych, wskazując na pobyt w więzieniu w 1961 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania uprawnień, argumentując, że skazanie miało miejsce po 1956 r., co wyklucza je z definicji represji w rozumieniu ustawy. Skarżący zaskarżył decyzję, domagając się orzeczenia o jego statusie osoby represjonowanej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędziowie: WSA - Jolanta Bożek WSA - Dorota Mydłowska Protokolant - Joanna Pietraś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2004 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień kombatanckich - oddala skargę - K. J. złożył w dniu 29 listopada 2002 r. do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu doznanych represji wskazując, że w 1961 r. przebywał w więzieniu z przyczyn politycznych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art.4 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek K. J. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2002 r., Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. J. nie wykazał faktu podlegania represjom określonym w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy kombatanckiej. Zgodnie z tym przepisem przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-56, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-56 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Strona ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w areszcie z przyczyn politycznych przez okres 1 miesiąca w 1961 r. Pismo Sądu Rejonowego w G. z dnia [...].02.2003 r. potwierdza, że K. J. był skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w G. z dnia [...].08.1961 r. z art. 215 § 2 kk na karę 1 miesiąca aresztu. Prezes Sądu Okręgowego w [...] w skierowanym do strony piśmie z 10.03.2003 r. odmówił potwierdzenia danych o skazaniu na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy takiemu potwierdzeniu podlegają jedynie skazania, które miały miejsce w latach 1944 do 1956. W konkluzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że strona nie podlegała represjom , o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach i decyzja o odmowie przyznania uprawnień z tego tytułu jest prawidłowa. Powyższą decyzję K. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o orzeczenie, że jest osobą represjonowaną. Skarżący zgłosił szereg zarzutów dotyczących działalności Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zarzucił, że jest osobą poszkodowaną przez PRL na skutek represji politycznych. Na rozprawie w dniu 20.09.2004 r. podniósł ponadto, że spełnia wymogi określone w Preambule do ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i w związku z tym należą mu się uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wojewódzki sąd administracyjny powołany jest do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, tzn. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana, stąd zgłoszony w skardze wniosek o przyznanie przez Sąd uprawnień kombatanckich wykracza poza uprawnienia Sądu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [ t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ] w art. 21 ust. 1 stanowi, że uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom. O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju represji. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom okresu powojennego. Represjami w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-56, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-56 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Uprawnienia kombatanckie mogą być zatem przyznane jedynie osobom, które wykażą fakt podlegania represjom określonym szczegółowo w art. 4 ustawy i w terminach tam wskazanych, a nie każdej osobie, która czuje się represjonowana za działalność polityczną. Stosownie do przepisu art. 8 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy ( w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 1997 r.) – na wniosek osoby zainteresowanej - Prezes Sądu Wojewódzkiego lub w przypadku przebywania w więzieniu bez wyroku Szef Urzędu Ochrony Państwa potwierdzają okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach. Niezbędną przesłanką wydania decyzji potwierdzającej jest ustalenie przez w/w organy faktu zaistnienia okoliczności o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy. Okres przebywania w więzieniu polskim na mocy skazania w latach 1944-56, bez związku z działalnością polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, nie może być uznany za okres represji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy. Skarżący nie wykazał, a nawet nie twierdził, że przebywał w więzieniu z przyczyn politycznych we wskazanym wyżej okresie od 1944 do 1956 roku. Skarżący został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w G. z dnia [...] sierpnia 1961 r. na karę 1 miesiąca aresztu za przestępstwo z art. 215 § 2 kk. Zatem, w tym stanie faktycznym sprawy organ administracji zasadnie przyjął, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o kombatantach czego konsekwencją była odmowa przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu.. Decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia zawarte w nich oceny i rozstrzygnięcia Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło