II SA/Bk 233/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji o niestwierdzeniu zakłóceń stosunków wodnych i zobowiązanie do wykonania określonych czynności 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Burmistrz Miasta K., decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku w sprawie zakłócania stosunków wodnych na posesji pana J. M. zam. w K. przy ulicy K. [...] przez p. E. D. zamieszkałego w K. przy ulicy K. [...], orzekł, że nie stwierdza zakłócenia stosunków wodnych. Po rozpoznaniu odwołania p. J. M. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] postanowiło: 1. uchylić w całości oskarżoną decyzję; 2. zobowiązanie Państwo D. do wykonania na posesji położonej w K. przy ulicy K. [...] rynienek, które odbierałyby wodę tak z rynny od strony podwórka, jak też ze strony ulicy K. Rynienka od podwórka powinna być doprowadzona do warzywnika, a rynienka odprowadzająca wody opadowe na ulicę K. powinna być doprowadzona aż do bramy wjazdowej. Rynienki te należy wykonać z trwałego materiału do dnia 30 kwietnia 2005 r. oraz być utrzymywane w należytej sprawności. Burmistrz Miasta K. dopilnuje, aby urządzenia te były wykonane należycie i w terminie." (sentencję decyzji organu przytoczono w brzmieniu oryginalnym) W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło następujący stan sprawy: Przed wydaniem tej ostatecznej decyzji organ pierwszej instancji dwukrotnie (decyzje z dnia [...] listopada 2003 r. oraz z dnia [...] października 2004 r.) umarzał postępowanie w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na posesji p. J. M. Decyzja te były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., które dwukrotnie przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W trzeciej decyzji wydanej przez organ I instancji, organ ten orzekł, iż nie stwierdza zakłócenia stosunków wodnych. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Kolegium zważyło, co następuje: Państwo M. i państwo D. mieszkają obok siebie, ich posesje stykają się z sobą. J. M. w swoim odwołaniu skarży się, iż wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego E. D. spływające dwiema rynnami podtapiają jego posesję, która jest położona niżej niż posesja państwa D. Po zapoznaniu się z całością akt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdza, iż na budynku mieszkalnym państwa D. w roku 2003 został przeprowadzony remont dachu, w wyniku którego z czterech rynien istniejących przed remontem budynku, zostały tylko dwie od strony posesji państwa M. Rynnami tymi spływa woda opadowa, która w części wsiąkała w trawnik znajdujący się przy ogrodzeniu pana J. M., a pozostała niewielka część tej wody mogła wsiąkać pod cokół ogrodzenia, co wywoływało niezadowolenie państwa M. i spowodowało wniesienie pisma do organów I instancji żądającego przywrócenie stosunków wodnych istniejących przed remontem dachu na budynku. W wyniku kilkakrotnych oględzin obu posesji państwo D. postanowili dokonać korekty wód opadowych kierując je na ulicę Krótką – w jednym przypadku i na swój warzywnik – w drugim przypadku. Z rynny od strony podwórka wodę odprowadza się do warzywnika rowkiem, który w znacznej części jest wykonany z ziemi, co przy znacznym spływie wód może go rozmyć. Spływ wody w kierunku ulicy K. obecnie następuje w sposób naturalny po szerokości istniejącego tam przejścia od domu do chodnika na ulicy K. Takie rozwiązanie nie jest wskazane. Dlatego też Kolegium Odwoławcze uznało, iż odwołanie pana J. M. jest zasadne i stąd postanowiło zaskarżoną decyzję uchylić i orzec jak w osnowie swojej decyzji, korzystając z uprawnień wynikających z art. 29 ust 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zmianami). Kolegium Odwoławcze uznało, że przywrócenie stosunków wodnych na posesji pana E. D. do stanu poprzedniego po dokonaniu remontu dachu nie jest możliwe i dlatego też przyjęło w swojej decyzji inne rozwiązanie, które w pełni zabezpieczy posesję pana J. M. Dodatkowym istotnym zabezpieczeniem przed przenikaniem wody na posesję odwołującej się osoby będą stanowić iglaki, które zostały posadzone przez pana E. D. w miesiącu listopadzie 2004 r. wzdłuż ogrodzenia posesji skarżącej się strony. Te wszystkie poczynania dokonane przez pana E. D., jak też te określone w osnowie decyzji powinny zapobiec przenikaniu wody opadowej na posesję pana J. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., pan E. D. domaga się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2005 r., gdyż niezasadnie tą decyzją nałożono na niego obowiązek wykonania rynienek, które odprowadzałyby wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego, tak na warzywnik, jak też na ulicę K. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację. Z treści akt sprawy organ I instancji, jak też z oględzin działki pana E. D. dokonanych przez członków Kolegium w dniu 4 kwietnia 2005 r. przy udziale zainteresowanych stron jasno wynika, iż w przypadku opadów deszczu o większym natężeniu woda spływająca z rynien budynku mieszkalnego zamiast spływać na warzywnik będzie rozlewała się po trawniku położonym przy ogrodzeniu pana J. M. i stamtąd może też przenikać na jego posesję, gdyż w tym kierunku jest spadek 10-15 stopni. Oględziny działki pana E. D. wyraźnie wskazują, iż konieczne jest wykonanie rynienek, aby woda opadowa z dachu spływała wyznaczonymi torami tak na warzywnik jak też na ulicę K. Obecnie spływ taki nie jest możliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, albowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie dotyczy zespołu przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3) regulujących sposób prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Nie do końca jasne ustalenie podstawy faktycznej decyzji prowadzić może do naruszenia prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Według obowiązującej regulacji prawnej rozróżniać należy dwie sytuacje prawne: 1) ciążący na właścicielu gruntu zakaz zmiany stanu wody na gruncie, jeżeli zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie, 2) ciążący na właścicielu budynku obowiązek użytkowania obiektu w sposób zapewniający warunki użytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów. Pierwszy z obowiązków uregulowany jest przepisem art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz. 1229). Jego egzekwowanie należy do kompetencji organu wykonawczego gminy (art. 29 ust. 3), zaś organem odwoławczym w tej sprawie jest samorządowe kolegium odwoławcze. Drugi z obowiązków regulowany jest przepisami art. 61 w zw. z art. 5 ust. 2 lit. "b" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), a jego wyegzekwowanie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego, a zatem organ przyjął, iż w niniejszej sprawie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Z uzasadnienia decyzji wynika wszakże, iż po przeprowadzeniu remontu dachu w budynku mieszkalnym E. D. wody opadowe spływające dwiema rynnami podtapiają posesję państwa M. A więc mamy do czynienia z niewłaściwym odprowadzeniem wód opadowych. A zatem mamy do czynienia z rozbieżnością pomiędzy podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, a zastosowanym przepisem prawa materialnego. Zgodnie z wypowiedziami doktryny na tle poprzednio obowiązującej ustawy (Prawo wodne z 24.10.1974 r.), które – zdaniem Sądu – zachowały swoją aktualność, zmiana stanu wody na gruncie obejmuje bezpośrednie działanie właściciela zmierzające do poprawy stosunków wodnych na swym gruncie (np. przekopanie rowu dla ułatwienia spływu wody na nieruchomość niżej położoną lub podsypanie ziemi dla ochrony przed napływem nadmiaru wody z nieruchomości wyżej położonej itp.) albo działanie pośrednie, którego celem nie jest poprawa stosunków wodnych, lecz gospodarcze wykorzystanie swojej nieruchomości (np. wzniesienie budynku na naturalnym spływie wód, wykonanie ogrodzenia wstrzymującego ten spływ itp. S. Surowiec, W. Tarasiewicz, T. Zwięglińska: Prawo wodne – Komentarz Warszawa 1981, s. 98 i 99). Zmiana stanu wody na gruncie polega zatem na zakłóceniu naturalnego, wynikającego z ukształtowania terenu, spływu czy przepływu wody. Natomiast system odprowadzania wód opadowych z obiektu budowlanego należy do warunków prawidłowego utrzymania i użytkowania obiektu, w rozumieniu art. 61 prawa budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien precyzyjnie ustalić podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, albowiem ma to istotne znaczenie nie tylko do zastosowania właściwej normy prawa materialnego, ale rzutuje także na właściwość rzeczową organów właściwych do załatwienia sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).