VII SA/Wa 129/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia J. A. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], znak: [...] w sprawie ustalenia J. A. opłaty legalizacyjnej w wysokości 135.00 zł (słownie: sto trzydzieści pięć tysięcy złotych) z tytułu wykonanych bez pozwolenia robót budowlanych przy budowie stawu o powierzchni 0,733ha, położonego na działce nr [...] we wsi [...] gm. [...] , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że inwestor J. A. wybudował w 2000 r. zbiorniki wodne, w tym staw o powierzchni 0,733ha we wsi [...] gm. [...]. Według oświadczenia inwestora wystąpił on z wnioskiem o pozwolenie na budowę zbiorników do Starostwa Powiatowego, następnie wniosek cofnął, a organ umorzył postępowanie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie stawów, nałożył obowiązek przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] , projektu budowlanego z uzgodnieniami i opiniami oraz pozwolenia wodno-prawnego. Inwestor J. A. spełnił obowiązek nałożony w/w postanowieniem. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, 59f ust. 1 i 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ustalił J. A. opłatę legalizacyjną w wysokości 135000zł z tytułu wykazanych bez pozwolenia wykonanych bez pozwolenia robót budowlanych przy budowie stawu o powierzchni 0,733ha. Organ wezwał do uiszczenia wpłaty w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia i pouczył o możliwości ściągnięcia jej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po rozpoznaniu zażalenia J. A. na w/w postanowienie zapadło, zaskarżone w niniejszej sprawie, postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2004 r. wyżej opisane. Zdaniem organu stopnia wojewódzkiego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Prawidłowo, w świetle przepisu art. 103 Prawa budowlanego zastosował przepisy znowelizowanej ustawy. Zdaniem organu, skoro inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę – działał w warunkach samowoli budowlanej. Zatem wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu w sprawie można zastosować art. 49b ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik J. A. r. pr. M. W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia NT [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. znak: [...] i poprzedzającego go postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2004 r. znak: [...] w całości – jako niezgodnych z prawem, w szczególności przepisami art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 kpa oraz naruszających uzasadniony interes prawny strony i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że opłata legalizacyjna została ustalona bez podstawy prawnej, bowiem stawy zostały wybudowane w 2000 r. Wówczas kiedy stawy były budowane Prawo budowlane nie nakładało obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej w dacie realizacji inwestycji). Zdaniem skarżącego w jego przypadku nie mają zastosowanie przepisy znowelizowane Prawa budowlanego, bowiem postępowanie administracyjne nie było wszczęte. Nie może dotyczyć go tryb z art. 49 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 59g znowelizowanej ustawy Prawo budowlane, bowiem w 2000 r. wymagane było tylko zgłoszenie, a ustawa nie przewidywała opłat za jego brak. Skarżący podniósł, że proponował w swoim zażaleniu ustalenie opłaty legalizacyjnej, zgodnie z brzmieniem art. 49b ust. 2 w zw. z ust. 4 i ust. 5 pkt 1, obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Zdaniem skarżącego organ stopnia wojewódzkiego nie zbadał całokształtu sprawy. Błędnie zastosował przepis art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie uwzględnił, że inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę i nie został poinformowany o dalszych krokach skoro pozwolenie nie było wymagane. Tymczasem złożenie w dniu [...] lipca 2000 r. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, merytorycznie rozpatrzonego w dniu [...] września 2000 r. – choć zakończonego umorzeniem postępowania, powinno zostać potraktowane jako dokonanie skutecznego zgłoszenia. Organ powinien uznać, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru budowy stawów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że nie było podstaw, w świetle art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uwzględnienia zgłoszonego w dniu rozprawy wniosku pełnomocnika skarżącego o jej odroczenie. Pełnomocnik uzasadnił swój wniosek z dnia [...] września 2005 r. ważnymi sprawami rodzinnymi, których nie mógł przewidzieć. Zgodnie z art. 109 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnymi wydarzeniami lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z w/w przepisu art. 109 wynika, że do oceny sądu należy czy uzna podane przez pełnomocnika we wniosku o odroczenie rozprawy okoliczności za odpowiadające którejkolwiek z przesłanek wyniesionych w tym przepisie. Sąd poddał wniosek o odroczenie rozprawy ocenie dokonanej przy założeniu, że wnoszący o odroczenie rozprawy, w szczególności profesjonalny pełnomocnik, ma obowiązek dołożenia szczególnej staranności przy składaniu wniosków procesowych. I tak, zdaniem Sądu, pełnomocnik nie wykazał w sposób jasny i przekonywujący, że jego nieobecność jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Do nadzwyczajnych wydarzeń można zaliczyć w szczególności kataklizmy (powódź, zamieć), śmierć osoby bliskiej, blokadę dróg dojazdowych do siedziby Sądu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...].08.1999 r., sygn. akt [...],[...]), natomiast nie dającą się przezwyciężyć przeszkodą może być np. choroba wykazana zaświadczeniem lejkarskim o niemożliwości stawienia się w Sądzie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.11.1997 r. I CKU 175/97 Prok. I Pr. 1998 nr 5poz. 36). Dodatkowo należy wskazać, że nawet choroba pełnomocnika tylko wówczas jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, jeżeli pełnomocnika ten ze względu na chorobę nie miał możliwości skutecznego ustanowienia swojego substytuta procesowego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6.10.1995 r. I CRN 150/95, Lex nr 50551, z dnia 8.10.1998 r. II CKN 757/97 Lex nr 50739 oraz z 19.09.2002 r. I PKN 400/01 OSNPUS 2004 nr 9 poz. 152). Nie może budzić wątpliwości, że na pełnomocniku, będącym radcą prawnym, spoczywa obowiązek wykazania, iż okoliczność, na którą się powołuje, jest taką przeszkodą, której faktycznie i to ze względów obiektywnych nie można przezwyciężyć. Zdaniem Sądu we wniosku o odroczenie rozprawy brak jest wykazania rzetelnego podejścia przez pełnomocnika do postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a zwłaszcza przedstawienia przyczyny dla której sprawy osobiste mogą mieć pierwszeństwo przed wzięciem udziału w postępowaniu przed sądem. W niniejszej sprawie Sąd przeprowadził rozprawę poprzedzającą wydanie niniejszego wyroku uznając, że wniosek o odroczenie rozprawy w świetle powyższej argumentacji nie zasługuje na uwzględnienie i nie ma innych formalnych przeszkód do jej przeprowadzenia. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu, prawidłowo organy administracji przyjęły, że inwestor działał przy budowie stawów w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu, chybiony jest pogląd skarżącego zawarty w skardze, że powinno się uznać, iż inwestor dokonał zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zgłoszenia budowy stawów. Inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, cofnął wniosek, postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone. Obecnie skarżący na tej podstawie nie może wywodzić, że de facto dokonał zgłoszenia przedmiotowej inwestycji. Przeciwnie inwestor w oczywisty sposób rozpoczął niniejszą inwestycję w warunkach samowoli budowlanej. Wskazać należy jednak, że organ w zaskarżonej decyzji błędnie kwalifikował wymóg pozwolenia na budowę na podstawie obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. W sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, którą oceniamy w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej popełnienia i która podlega legalizacji zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego. I tak zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego stosownie do jego brzmienia w 2000 r., pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na "wykonaniu i remoncie urządzeń melioracji szczegółowych poza obszarami parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin". Stosownie zaś do przepisu art. 91 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 4 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. nr 38, poz. 230) do urządzeń melioracji wodnych szczególnych zalicza się: "groble na obszarach nawadnianych, drenowanie, deszczczowanie wraz z pompami przenośnymi, stawy rybne oraz inne podobne urządzenia". Można by więc uznać, że staw jest urządzeniem melioracji szczegółowych i na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z w/w art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego z okresu realizacji inwestycji i zamiar jego budowy polega na zgłoszeniu. Zważyć jednak trzeba na art. 90 w/w ustawy Prawo wodne zgodnie, z którym przepisów o urządzeniach melioracji wodnych nie stosuje się do urządzeń służących do odwodniania gruntów w innych celach niż regulacja stosunków wodnych i polepszenie produkcyjności gleby. W przepisie oba cele wykonania odwodnienia terenu połączone są spójnikiem "i" co oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie można zatem uznać, ze budowa stawów rybnych stanowi urządzenie melioracji szczegółowych. Trudno bowiem uznać, że celem wykonania zbiornika w przedmiotowej sprawie była poprawa produkcyjności gleby. W ocenie Sądu, w świetle powyższej argumentacji przyjąć należy, że w 2000 r. przedmiotowa budowa podlegała nie zgłoszeniu ale pozwoleniu na budowę. Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo przyjął zaś, że przepisy aktualnie obowiązujące stosuje się dla legalizacji samowoli i obowiązujący restrykcyjny przepis art. 48 Prawa budowlanego w wersji z daty zakończenia inwestycji nie ma tu zastosowania. W znowelizowanym, ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane orz o zmianie niektórych ustaw (dz. U. nr 80, poz. 718), art. 48 ust. 1 utrzymano obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednakże przepis ten można zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w ust. 2 i ust. 3, zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], wyżej opisanym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na inwestora obowiązki, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Zobowiązany wykonał te obowiązki. W tych okolicznościach organ prawidłowo orzekł w trybie art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1 i art. 59g Prawa budowlanego. Właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego w drodze postanowienia ustala bowiem wysokość opłaty legalizacyjnej. W kontrolowanym przez Sąd postanowieniu wysokość opłaty została prawidłowo ustalona i wyliczona na podstawie wyżej wymienionych przepisów prawa. Sąd oddalił skargę w świetle powyższych rozważań uznając, że rozstrzygnięcia zawarte w kontrolowanej i poprzedzającej ją decyzji odpowiadają przepisom prawa, zaś uchybienia w prawnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie miały wpływu na wynik sprawy. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).