IV SA/Wa 957/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-29
Skład orzekający: sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie wydania kserokopii akt sprawy przez stronę postępowania administracyjnego powinno być rozpatrywane w świetle art. 73 § 2 k.p.a. (uwierzytelnione odpisy), czy też mieści się w uprawnieniu do sporządzania odpisów z akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie wydania kserokopii akt sprawy przez stronę postępowania administracyjnego mieści się w uprawnieniu do sporządzania odpisów z akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a., a nie w art. 73 § 2 k.p.a. dotyczącego uwierzytelnionych odpisów. Organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały żądanie skarżącego, oceniając je w oparciu o niewłaściwy przepis, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta odmawiające W. M. wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczącej jego wymeldowania. Organy uznały, że żądanie W. M. o wydanie uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy nie jest uzasadnione ważnym interesem strony i nie mieści się w art. 73 § 2 k.p.a. W. M. wniósł skargę, podnosząc, że nie żądał uwierzytelnionych odpisów, lecz jedynie kserokopii akt za odpłatnością.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od Wojewody na rzecz W. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiające wydania W. M. uwierzytelnionych odpisów akt sprawy w przedmiocie jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że 30 grudnia 2004 r. została wydana przez Prezydenta [...] decyzja w przedmiocie wymeldowania W. M. z miejsca pobytu stałego. W toku prowadzonego postępowania W.M. osobiście brał udział w postępowaniu i składał wyjaśnienia, jednakże odmawiał zapoznania się z materiałem dowodowym. Po wydaniu decyzji również nie zapoznał się z materiałem dowodowym zwrócił się natomiast z prośbą o wydanie uwierzytelnionych odpisów całości akt celem zapoznania się z nimi ewentualnie przedstawienia ustanowionemu pełnomocnikowi.
Powołując się na treść art. 73§1 kpa organ odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Zgodnie z treścią tego art. w każdym stadium postępowania organ administracji obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Stosownie zaś do §2 tego przepisu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów oraz wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile jest to uzasadnione ważnym interes strony. Organ podniósł, że żądanie W. M. sprowadza się do osiągnięcia celów wyrażonych w art. 73 §1 kpa za pomocą środków przewidzianych w art. 73§2 kpa. Zdaniem organu -taka konstrukcja jest prawnie niedopuszczalna. Odwołujący się wnosi, bowiem aby zapoznanie się a aktami sprawy nie polegało na ich przeglądaniu w siedzibie organu, lecz na stworzenia warunków do korzystania z tego uprawnienia w siedzibie ewentualnie ustanowionego pełnomocnika.
Organ podniósł także, że udostępnienie akt sprawy w znaczeniu art. 73 §1 kpa obejmuje potencjalnie całość akt. Natomiast w art. 73§2 kpa czynności tej nadano inne przeznaczenie tj. określenie, w jaki sposób strona może uzyskać z akt informację w randze dokumentu a nie alternatywny sposób zapoznawania się z aktami sprawy. Uwierzytelnienie służy do utrwalania w formie dokumentu informacji wynikających z akt sprawy.. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że przepis ten dopuszcza możliwość wydawania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy a nie odpisów z akt sprawy w całości. W tej sytuacji organ przyjął, że niezasadne jest żądanie W. M. wydania uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy.
W. M. wniósł skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. podnosząc, iż nie żądał od organu wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy lecz jedynie xerokopii tych akt za odpłatnością.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie był art. 73§2 kpa., zgodnie z którym strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Tymczasem – w ocenie Sądu organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały żądanie skarżącego. Zarówno we wniosku z dnia 6 stycznia 2005 r. jak i zażaleniu na postanowienie Prezydenta [...] W. M. wskazał, że żąda wydania mu xerokopii akt sprawy a nie ich uwierzytelnionych odpisów. W konsekwencji zatem organy orzekające w tym przedmiocie nieprawidłowo zinterpretowały treść wniosku skarżącego i oceniły jego zasadność w oparciu o art. 73§2 kpa.
Art. 73 §1 kpa wskazuje, że w każdym stadium postępowania organ administracji obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 15 września 2004 r. ( III CZP 43/04 OSN 2005/9/150) , z którego wynika, że kserokopia jest mechanicznym wykonywanym za pomocą urządzenia elektronicznego powieleniem dokumentu ale sama dokumentem nie jest. Z natury rzeczy spełnia jedynie funkcję informacyjną, pozwala bowiem czerpać wiedzę o treści dokumentu bez potrzeby posługiwania się nim. Stanowi zatem materiał pomocniczy na użytek śledzenia podejmowanych w sprawie czynności i kontroli ich prawidłowości, ułatwiając tym samym stronie lub jej pełnomocnikowi podejmowanie zamierzonych działań.
W konsekwencji powyższego należało uznać, że wniosek strony- skarżącego o wydanie xerokopii akt sprawy należało ocenić jako wniosek mieszczący się w uprawnieniu strony do sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy (art. 73§1 kpa). Sporządzanie odpisów służyć ma bowiem doraźnym celom a wykonanie xerokopii stanowi jedynie wykorzystanie odpowiedniej techniki biurowej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak też poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu prawa – art. 73§2 kpa poprzez niewłaściwe jego zastosowanie a uchybienie to nie tylko mogło ale i miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn orzeczenia te podlegały uchyleniu – jako naruszające prawo.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 135 oraz 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270)-orzekł jak w sentencji. Rozstrzygniecie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło