IV SA/Wa 762/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-28
Skład orzekający: Anna Szymańska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował sankcje w postaci odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekroczył o ponad 30% obszar ustalony dla grupy upraw lub obszar wyznaczony, a umowa dzierżawy gruntu rolnego nie została udokumentowana na piśmie w momencie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował sankcje przewidziane w przepisach unijnych, odmawiając przyznania płatności bezpośrednich. Uzasadniono to tym, że obszar zadeklarowany we wniosku, po uwzględnieniu korekty dokonanej przez syna skarżącego, przekroczył dopuszczalny próg 30% różnicy w stosunku do ustalonego pola powierzchni. Dodatkowo, kluczowa umowa dzierżawy, która mogłaby uzasadnić posiadanie przez skarżącego spornych gruntów, nie była udokumentowana na piśmie w momencie wydawania decyzji, co uniemożliwiło organowi jednoznaczne przyjęcie istnienia stosunku dzierżawnego.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po otrzymaniu wezwania do wyjaśnień, jego syn dokonał korekty wniosku, rezygnując z części działek, które zostały również zgłoszone przez innych rolników. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na przekroczenie dopuszczalnej różnicy między zadeklarowanym a ustalonym polem powierzchni (ponad 30%) oraz zastosowanie sankcji unijnych. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego podniósł, że dzierżawił część gruntów i zawarł ustną umowę dzierżawy, a korekty dokonał jego syn. Sąd oddalił skargę, wskazując na brak pisemnego udokumentowania umowy dzierżawy w momencie wydawania decyzji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - skargę oddala -
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].02.2005 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...].12.04 r., w której odmówiono S. S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia powołał się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, uprawniający go do wydania na wniosek producenta rolnego decyzji w tym przedmiocie. Jednocześnie zaznaczył, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie owych płatności wyniosła 26,79 ha dla jednolitej płatności obszarowej, a dla płatności uzupełniającej 22,55 ha, przy czym w obu przypadkach zastosowano sankcje wynikające z :
- art. 13 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11.12.2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych systemów pomocy ustanowionych na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92,
- art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16.12.2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji,
- art. 6 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16.12.2003 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący stwierdził, iż jego zdaniem błędnie przyznano mu płatność w wys. 0,00 zł. Jednocześnie zaznaczył, że w sierpniu 2004 r. otrzymał od organu wezwanie do złożenia wyjaśnień, stawił się i wycofał działki, które inny rolnik zgłosił we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Podkreślił także, iż innych błędów nie popełnił w złożonym wniosku.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie wskazał, że wnioskodawca w związku ze skierowanym do niego wezwaniem odnośnie wniosku, który złożył w dniu 8.06.2004 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r., dokonał korekty wniosku dotyczącej działek nr [...] (obręb ewidencyjny R.), [...],[...] (obręb C.), na które to działki wnioski złożyli także inni producenci. W efekcie powierzchnia zadeklarowana wyniosła 26,79 ha, a ustalone pole powierzchni, co do której przysługiwały dopłaty wyniosło 20,50 ha. Stąd różnica między zadeklarowanym, a rzeczywistym polem powierzchni wyniosła 6,29 ha, co stanowi ponad 30 % ustalonego pola powierzchni. Z tego względu w oparciu o art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16.12.2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11.12.2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych systemów pomocy ustanowionych na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 nałożono sankcje, w wyniku czego naliczona kwota płatności wyniosła 0 zł, bowiem z uwagi na te przekroczenia żadna pomoc w danym roku nie mogła być przyznana. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nadmienił, że S. S. wezwany do złożenia wyjaśnień i poinformowany, że część ujętych w jego wniosku nieruchomości została zamieszczona we wnioskach innych rolników wycofał je ze swego wniosku, dokonując stosownej korekty.
W skardze do Sądu Administracyjnego S. S. stwierdził, że od innego rolnika od ponad 2 lat wydzierżawia 4,5 ha gruntów w R., zawarł z nim umowę ustną, a czynsz dzierżawny obejmował uiszczanie wszelkich świadczeń publiczno-prawnych od tej nieruchomości oraz 4-5 kwintali ziemniaków rocznie. Skarżący stwierdził, że korekty zgłoszonej powierzchni upraw dokonał jego syn działający w jego imieniu, błędnie sądząc, że jako dzierżawca ojciec nie ma możliwości objęcia tego obszaru wnioskiem, skoro uczynił to właściciel. Jednocześnie skarżący nadmienił, że wystąpił do Sądu w O. o ustalenie istnienia stosunku dzierżawy między nim a właścicielem owych 4,5 ha, wyrażając przekonanie, że to on powinien uzyskać dopłatę za ten obszar.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie może zostać uwzględniona.
Z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych wynika, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Nie może zatem budzić wątpliwości, że dopłaty te przysługują posiadaczowi gospodarstwa rolnego, a nie tylko jego właścicielowi.
Skarżący wskazał jako łączny obszar powierzchni zadeklarowanej - 26,79 ha, obejmując nim także działki nr [...],[...] (obręb ewidencyjny R.), [...],[...] (obręb C.), na które to działki wnioski takie złożyli także inni producenci rolni. Podczas wyjaśnień udzielanych w tej sprawie przed organem I instancji działający z jego umocowania syn dokonał korekty powierzchni zadeklarowanej, rezygnując z umieszczenia tych nieruchomości we wniosku.
W ocenie Sądu taka decyzja pełnomocnika skarżącego, rezygnującego z umieszczenia tych gruntów we wniosku wiązała organ, zwłaszcza, że fakt rezygnacji z umieszczenia we wniosku działek, na dopłaty do których także inni rolnicy złożyli wnioski, potwierdził skarżący we wniesionym odwołaniu. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że umowa dzierżawy, o której skarżący wspomina dopiero w skardze złożonej do Sądu Administracyjnego, była zawarta ustnie. Przy tym w sytuacji przeciwnego oświadczenia właściciela, który również domagał się dopłaty za ten grunt, organ nie mógł przyjąć jednoznacznie, że stosunek dzierżawny łączy strony, bowiem fakt ten nie był udokumentowany. Z tego względu w przekonaniu składu orzekającego organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11.12.2001 r. oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16.12.2003 r., które sankcje w postaci odmowy udzielenia pomocy w danym roku kalendarzowym przewidują w sytuacji, gdy obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony dla grupy upraw o więcej niż 30 % oraz obszar zadeklarowany przekracza obszar wyznaczony, a więc taki dla którego zostały spełnione wszystkie warunki ustanowione w regułach przyznania pomocy o więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru. Faktem jest, że obszar zadeklarowany przez rolnika wynosił 26,79 ha, a po korekcie wniosku na wezwanie organu wyniósł, jak podkreślił Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - 20,50 ha. Różnica opiewa zatem na 6,29 ha, co stanowiło 30,68 % ustalonego pola powierzchni. Sąd Administracyjny obowiązany jest do oceny legalności decyzji wg stanu prawnego obowiązującego na datę jej wydania. Odnosi się to także do udokumentowania stanu faktycznego istniejącego w chwili jej wydania. Należy mieć na względzie, że w tym czasie skarżący nie posiadał potwierdzonego na piśmie faktu zawarcia umowy dzierżawy z R. G. na 4,5 ha gruntu położonego w R. Natomiast syn działający w imieniu skarżącego, podczas wyjaśnień dokonywanych przed organem I instancji, dokonał korekty pomniejszając obszar zadeklarowany do dopłat o sporne działki, zgłoszone równocześnie przez innych rolników, być może nie przypuszczając, iż fakt ten całkowicie pozbawi ojca dopłat za 2004 r.
Ostatecznie podczas rozprawy toczącej się przed Sądem Administracyjnym skarżący okazał odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. I Wydziału Cywilnego z dnia [...].05.2005 r., w którym ustalono, że S. S. i R. G. łączy od wiosny 2003 r. umowa dzierżawy gruntów rolnych stanowiących własność R. G., położonych w R., o pow. 4,5 ha. Okoliczność ta jednakże, która pojawiła się już po wydaniu zaskarżonej decyzji, mogłaby w przekonaniu Sądu, stanowić jedynie przesłankę do wznowienia przedmiotowego postępowania na wniosek skarżącego, przy zachowaniu ustawowego terminu na jego wniesienie.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło