VII SA/Wa 136/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę na własną decyzję w trybie autokontroli (art. 54 § 3 PPSA), może wydać decyzję kasacyjną, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, czy też powinien wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę na własną decyzję w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, nie może wydać decyzji kasacyjnej cofającej sprawę do pierwszej instancji. Może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję (ewentualnie wraz z decyzją organu pierwszej instancji) i orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie. Wydanie decyzji kasacyjnej w tym trybie stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Kultury, która uchyliła własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji (Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji nakazał przywrócenie do stanu poprzedniego zabytkowego terenu poprzez rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżący (D. P. oraz B. i R. B.) nie zgodzili się z Ministrem Kultury, twierdząc, że stan faktyczny został należycie ustalony i Minister powinien wydać decyzję merytoryczną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Kultury z dnia [...] października 2004 r. i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skarg D. P. oraz B. i R. B. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Minister Kultury na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nakazał E. M.i J.S. przywrócenie do stanu poprzedniego zabytkowego terenu, poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego bez przewidzianych prawem zezwoleń na działce przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania decyzji.
Minister Kultury, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2004 r., przedłużając termin rozbiórki do dnia [...] 09.2004 r.
Następnie w uwzględnieniu skargi, złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. M. i J. S., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Minister Kultury podzielił argumentację skarżących, iż organ I instancji w niedostatecznym stopniu ustalił stan faktyczny sprawy. W szczególności nie ustalono jakie prace zostały wykonane przez inwestorów przy budynku gospodarczym.
Powoduje to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli D. P. oraz B. i R. B.
Nie zgodzili się ze stanowiskiem Ministra Kultury, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy. Organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, dokonano oględzin wybudowanego samowolnie przez inwestorów obiektu, wszystkie strony postępowania wypowiedziały się w sprawie.
Zdaniem skarżących, w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego w związku z czym Minister Kultury powinien wydać decyzję merytoryczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przytoczoną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie Sąd z urzędu wziął pod uwagę okoliczności, które kwalifikują zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Stosownie do brzmienia art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Oznacza to, że aby organ mógł uznać skargę za zasadną i uwzględnić ją w całości, musi stwierdzić naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji. W/w przepis wprowadza szczególną pozainstancyjną możliwość rozstrzygania o bycie zaskarżonej decyzji. Organ, który w ramach tego postępowania i niejako w zastępstwie sądu administracyjnego uwzględnia skargę nie może dokonywać oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o inne kryteria niż sąd administracyjny. W związku z tym rozstrzygnięcie oparte na tym przepisie może zawierać jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji. Natomiast decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oznaczałoby otwarcie nowego toku instancji w sprawie. W ten sposób strona skarżąca do sądu ostateczną decyzję organu odwoławczego otrzymuje decyzję kasacyjną, cofającą sprawę do I instancji, zamiast orzeczenia sądu, powołanego do kontroli legalności decyzji administracyjnych.
W toku postępowania autokontrolnego nie może, na skutek decyzji kasacyjnej, zostać uruchomiony nowy tok postępowania administracyjnego w sprawie, która już taki tok przeszła i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
Na tle uregulowań art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zachowało swoją aktualność dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe na tle stosowania art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela (por. wyrok NSA z dnia 15.11.2002 r. sygn. akt IV SA 74/01, wyrok NSA z dnia 10.11.2000 r. sygn. akt IV SA 1713/98, wyrok NSA z dnia 7.07.1999 r. sygn. akt IV SA 313/99).
Dlatego też uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło