I OSK 153/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska, Sędziowie NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.), Zbigniew Rausz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marka S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 273/04 w sprawie ze skargi Marka S. na decyzję Wojewody M. z dnia 10 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną. Sygn. akt I OSK 153 / 05 UZASADNIENIE. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Marka S. na decyzję Wojewody M. z dnia 10 grudnia 2003 r. wydaną na mocy art. 2, art. 6 pkt 6 lit. "b", art. 6 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymującą w mocy decyzję Starosty R. z dnia 22.10.2003 r. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że w wyniku wznowienia postępowania Starosta R. uchylił decyzje ostateczne: - z dnia 16.04.2002 r. i z dnia 23.10.2002 r. o uznaniu za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, - z dnia 24.05.2002 r., 5.06.2002 r., 3.07.2002 r., 5.08.2002 r., 4.09.2002 r. i 19.09.2002 r., 3.12.2002 r. oraz 6.01.2003 r. o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych za okresy od dnia 24.04.2002 r. do dnia 15.09.2002 r. i od dnia 24.10.2002 r. do dnia 31.12.2002 r., - z dnia 19.09.2002 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie w decyzji tej organ odmówił uznania Marka S. za osobę bezrobotną. Sąd I instancji stwierdził, iż Marek S. został zarejestrowany w dniu 16.04.2002 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, który pobierał od 15.09.2002 r. Z uwagi na podjęcie zatrudnienia został wyrejestrowany z dniem 16.09.2002 r. Ponowne zarejestrowanie Marka S. jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku nastąpiło w dniu 23.10.2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie bezsporny jest fakt, iż skarżący w dniu 18.06.1995 r. uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej podano datę 1.08.1995 r. Faktyczne rozpoczęcie działalności nastąpiło od dnia 1.07.1996 r., z tym że sam skarżący potwierdził wykonanie w 1996 r. jednej pracy. Działalność gospodarcza nie została z ewidencji wykreślona. W ocenie Sądu I instancji przedstawione wyżej okoliczności wskazują na to, iż Marek S. nie spełnia przesłanek zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem wykazanie przez osobę, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, iż nie podjęła działalności gospodarczej, jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący nie wykazał zaistnienia wskazanych wyżej przesłanek koniecznych dla uzyskania przez Marka S. statusu bezrobotnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Marek S. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./, poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę, iż Marek S. od chwili zarejestrowania w ewidencji osób bezrobotnych nie prowadził działalności pozarolniczej. W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej stwierdzono, iż Marek S. od dnia 1.01.1997 r. nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, a to że nie dokonał wykreślenia z ewidencji działalności jest z pewnością jego zaniedbaniem. Istotnym jednak w ocenie strony skarżącej jest to, że działalność nie była prowadzona. Skarga kasacyjna zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy na wstępie wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej jest związany jej granicami. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania trzeba stwierdzić, iż strona skarżąca żadnego przepisu postępowania, którego naruszenie zarzuca nie wskazała. Brak wskazania konkretnego przepisu prawa w tym zakresie uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego uznać trzeba za chybiony. Oceniając zaskarżoną decyzję na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął trafną definicję osoby bezrobotnej i brak było podstaw do odmiennej interpretacji przepisu będącego podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przyjęte przez Sąd I instancji ustalenia, wynikające z akt sprawy nie są co do faktów kwestionowane przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną. Poza sporem pozostaje, bowiem fakt, iż skarżący po 1997 r. nie podjął działalności zgłoszonej do ewidencji oraz fakt, że skarżący działalności tej z ewidencji nie wyrejestrował. Przedstawiana przez stronę skarżącą interpretacja definicji osoby bezrobotnej, która nie podjęła pozarolniczej działalności oparta jest na wymogach zawartych w ustawie z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./, bowiem przepisy tej ustawy dopuszczały uzyskanie statusu bezrobotnego nie przez sam fakt wpisania do ewidencji, lecz fakt prowadzenia /lub nieprowadzenia/ działalności gospodarczej. Ustawa z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./ za bezrobotnego uznawała osobę pozostającą bez pracy i zarejestrowaną we właściwym organie zatrudnienia, zdolną do pracy i gotową do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, jeżeli: nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu /art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. "a-c"/. Tak więc pod rządami tej ustawy warunkiem uzyskania statusu bezrobotnego było nieprowadzenie działalności gospodarczej lub niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Ustawodawca nie wiązał uzyskania statusu bezrobotnego ani z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, ani z terminem przewidywanego jej podjęcia, lecz uzależnił jedynie uzyskanie statusu bezrobotnego od nieprowadzenia działalności gospodarczej. Tak więc nie sam fakt wpisania do ewidencji, lecz fakt prowadzenia /lub nieprowadzenia/ działalności gospodarczej stanowił samodzielną przesłankę ustalaną przez rejonowe biuro pracy. Kolejna ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ znacznie rozbudowała definicję osoby bezrobotnej /art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "a-f"/. Uzależniła możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od spełnienia innych jeszcze wymagań, zwężając tym samym zakres pojęcia osoby bezrobotnej. Zawarty w art. 2 ust. 1 pkt 9 lit. "e" tej ustawy warunek uzależniał uzyskanie statusu bezrobotnego od nieprowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności /z zastrzeżeniem lit. "d"/. Stanowiąca podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w niniejszej sprawie obowiązująca od dnia 1 stycznia 1995 r. ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1996 nr 47 poz. 211 ze zm./, wprowadziła - w porównaniu ze stanem prawnym obowiązującym pod rządami ustaw poprzednich, istotne zmiany, których tendencje i kierunki są jednoznaczne. Kierunki tych zmian potwierdza także uchwalona w dniu 22 grudnia 1995 r. ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 1996 nr 5 poz. 34/. Ustawodawca zaostrzył wymagania związane z uzyskaniem statusu bezrobotnego i rozszerzył możliwości orzekania o jego utracie. Zawarta w przepisie przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. definicja osoby ubiegającej się o status bezrobotnego została doprecyzowana i wbrew zawartym w skardze kasacyjnej wywodom orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego tą zmianę definicji bezrobotnego uwzględnia, tak jak i tą zmianę uwzględnił Sąd I instancji w wywodach zaskarżonego wyroku. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. bezrobotnym może być osoba, która - oprócz spełnienia innych wymagań określonych przez ustawę - nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. Nie ulega wątpliwości, iż istotą definicji bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, iż osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 16.12.1996 r. /OPS 5/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 47 stwierdzający, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Zważywszy na stan prawny stanowiący podstawę orzekania w niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, iż skarżący nie spełnia wymogów zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Przepis ten wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Z przytoczonych wyżej względów skargę kasacyjną należało oddalić na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.