I SA/Wr 1691/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-27
Skład orzekający: Halina Betta, Ludmiła Jajkiewicz, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez spółkę prowadzącą zakład pracy chronionej, przeznaczona do sprzedaży, może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości dla prowadzącego zakład pracy chronionej ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Oznacza to, że aby skorzystać ze zwolnienia, nieruchomość musi nie tylko należeć do prowadzącego zakład, ale także wchodzić w skład tego zakładu i być wykorzystywana do jego działalności. Nieruchomość przeznaczona do sprzedaży nie spełnia warunku przedmiotowego, a zatem nie może korzystać ze zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej została opodatkowana podatkiem od nieruchomości za 2002 rok od posiadanej nieruchomości. Spółka odwołała się, twierdząc, że nieruchomość powinna być zwolniona z podatku na podstawie ustawy o rehabilitacji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nieruchomość nie spełnia warunków do zwolnienia, ponieważ jest przeznaczona do sprzedaży i nie wchodzi w skład zakładu pracy chronionej. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Halina Betta Sędziowie : Sędzia WSA – Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA – Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Sławomir Szołucha Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi: A Sp. z o. o. Zakład Pracy Chronionej we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002 r. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...]Burmistrz Miasta P. Z. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia A Sp. z o. o. we W. Zakład Pracy Chronionej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002r.
Po jego przeprowadzeniu określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł. Opodatkowaniem objęto, stanowiące od [...] własność strony, grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy wymiarze podatku organ I instancji zastosował stawki podatkowe określone Uchwałą Rady Miejskiej w P. Z. Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2002r.
Powyższe znalazło swoje odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...]. Nr [...].
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła, że stanowisko organu I instancji jest sprzeczne z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Uzasadniając naruszenie tego przepisu wskazała, że:
- całkowicie błędny jest pogląd organu podatkowego wiążący prawo do zwolnienia podatkowego tylko tych nieruchomości, które wymienione są w decyzji nadające status zakładu pracy chronionej,
* brak jest podstaw prawnych do ograniczenia zakresu zwolnienia z podatku od
nieruchomości bez uprzedniego pozbawienia podatnika statusu zakładu pracy
chronionej,
* istnieje oczywisty związek pomiędzy przedmiotem opodatkowania a działalnością Spółki. Na potwierdzenie słuszności podniesionych argumentów strona przywołała Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2001 r. Sygn. akt FPS 7/01.
Dodatkowo strona podniosła, że sporna nieruchomość nie nadaje się do użytkowania ze względu na zużycie przekraczające 60%, co potwierdza dołączona do odwołania kserokopia opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego P. W.
W odwołaniu strona nie kwestionowała powierzchni objętych podatkiem, momentu powstania obowiązku podatkowego ani też przyjętych stawek podatkowych.
Rozstrzygając powyższy spór Kolegium podzieliło stanowisko oraz argumentację Burmistrza P. Z.. Podkreśliło, że zgodnie z § 3 umowy sprzedaży z dnia [...] (akt notarialny Repertorium [...] ) strona nabyła sporną nieruchomość z przeznaczeniem na bazę rehabilitacyjno-wypoczynkową dla pracowników kupującej Spółki. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art.31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu, z zastrzeżeniem ust. 2, z podatków. Analiza powyższego przepisu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, zdaniem Samorządowego Kolegium, pozwala stwierdzić, że zastosowanie określonego w w/w przepisie zwolnienia podatkowego wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków:
a) podmiotowego - nieruchomość musi być własnością lub znajdować się w
posiadaniu (zarządzie) prowadzącego zakład pracy chronionej,
b) przedmiotowego - nieruchomość musi wchodzić w skład zakładu i być
wykorzystywana do prowadzenia działalności tego zakładu.
W ocenie Kolegium w spornej sprawie nie został spełniony warunek przedmiotowy. Jak sama bowiem Spółka przyznała sporna nieruchomość jest towarem przeznaczonym do sprzedaży. Dla oceny wystąpienia tej przesłanki nie ma znaczenia, że jednym z przedmiotów jej działalności jest obrót nieruchomościami.
Organ II instancji podkreślił, że dokonując oceny prawnej prawa podatnika będącego zakładem pracy chronionej do korzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania statusu zakładu pracy chronionej, jego zakresu czy też zmiany. Nie mogą więc na tę okoliczność prowadzić samodzielnego postępowania dowodowego czy to z zapisów rejestru handlowego czy też innych dowodów. W tym zakresie organy podatkowe związane są treścią decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Sprawdzają one jedynie, czy przedmiot opodatkowania wymieniony jest w decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej.
Kolegium zwrócił także uwagę, że Spółka powołując się na tezę uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2001 r. nr FPS 7/01 przeoczyła, że w uchwale przyjęto, że podatnik prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony z podatku na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej tylko w stosunku do przedmiotu opodatkowania wchodzącego w skład tego zakładu zgodnie z decyzją uprawnionego organu o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej. W uzasadnieniu Sąd wyraźnie wskazał, że niedopuszczalne jest objęcie bezwarunkowym zwolnieniem od podatku od nieruchomości wszystkich budynków, budowli i gruntów wymienionych w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, będących w posiadaniu przedsiębiorcy, który prowadzi zakład pracy chronionej. Z decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...]. Nr [...] o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej nie wynika natomiast, by sporna nieruchomość wchodziła w skład zakładu pracy chronionej. Należy zatem uznać, zdaniem organu odwoławczego uznać, że nieruchomość ta nie spełniała warunków, o których mowa w art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, a tym samym nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do przedstawionej przez stronę opinii rzeczoznawcy majątkowego Kolegium wyjaśniło, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, jakie nakłady należy ponieść, aby utrzymać ją w stanie zdatnym do użytku (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 1992r. Sygn. akt SA/1200/93). Stan techniczny budynku nie odgrywa żadnej roli przy jego opodatkowaniu. Wymiar podatku od nieruchomości uzależniony jest natomiast od powierzchni, sposobu użytkowania oraz rokrocznie określanych przez radę gminy stawek podatkowych. Kolegium podkreśliło, że stan techniczny nieruchomości ma zasadniczy wpływ na sposób jej opodatkowania u przedsiębiorcy dopiero po wejściu w życie art. la ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. dopiero od 1 stycznia 2003r.
Spółka w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia art.31 ust.1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r., Nr 123, poz.776 ze zm.). Zdaniem skarżącej decyzja o przyznaniu podmiotowi gospodarczemu statusu zakładu pracy chronionej nadaje ten status określonemu podmiotowi a nie
poszczególnym nieruchomością wchodzącym w jego skład. Strona podniosła, że zajmuje się obrotem nieruchomościami i temu celowi służą nieruchomości położone w różnych częściach Polski, w tym nieruchomość położona w P. Z. przy ul. G. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentacje zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Oceniając pod tym kątem decyzję będącą przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy. Spór jaki wiodą strony dotyczy zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości nabytej przez stronę skarżącą w 2002 roku nieruchomości położonej w P. przy ul. G. nr [...] . Według twierdzeń podatnika nieruchomość ta jest zwolniona z podatku od nieruchomości na podstawie art. 31 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji oraz zatrudnianiu niepełnosprawnych. Natomiast w ocenie organów podatkowych strona nie spełnia przesłanek do nabycia zwolnienia w stosunku do przedmiotowej nieruchomości w oparciu o wskazaną wyżej podstawę prawną, albowiem nie wchodzi ona w skład zakładu pracy chronionej. Stanowisko zaprezentowane przez organy orzekające w sprawie zasługuje na aprobatę Sądu. W punkcie wyjścia rozważań nad zasadnością skargi istotne znaczenie ma ustalenie podatnika podatku od nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 84 z 2002 r.) podatnikiem jest właściciel , posiadacz, trwały zarządca nieruchomości i obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, które służą prowadzeniu zakładu pracy chronionej. Podatnikiem nie jest więc zakład pracy chronionej, ale osoba fizyczna, osoba prawna, lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, która prowadzi zakład oraz ma tytuł prawny do nieruchomości. Zakład pracy chronionej, jako jednostka organizacyjna tym podmiotem nie jest, a więc zwolnienie tego zakładu od podatku od nieruchomości nie ma charakteru podmiotowego. Zwolnienie od podatku od nieruchomości ma charakter podmiotowo – przedmiotowy, co uzasadnia stwierdzenie, że z omawianego zwolnienia mogą korzystać jedynie budynki, budowle i grunty wchodzące w skład zakładu pracy chronionej, jeśli prowadzący zakład jest podatnikiem podatku od nieruchomości (por. L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe – Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2005r., str. 308). Taką wykładnię analizowanego przepisu uzasadnia również brzmienie przepisu art. 31 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wedle którego ze zwolnienia korzysta prowadzący zakład pracy chronionej, którym może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Jednakże zwolnienie to nie dotyczy wszystkich nieruchomości, których właścicielem jest prowadzący zakład pracy chronionej, a jedynie tych, które służą prowadzeniu tego zakładu. Wskazuje na to druga część przywołanego wyżej przepisu, zgodnie z którą prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu z podatków. Uprawnione w związku z powyższym jest stwierdzenie, że zastosowanie zwolnienia od podatku od nieruchomości wymaga łącznego spełnienia warunku podmiotowego - nieruchomość musi być własnością lub znajdować się w posiadaniu prowadzącego zakład pracy chronionej- oraz przedmiotowego - nieruchomość wchodzi w skład zakładu i jest wykorzystywana do prowadzenia działalności tegoż zakładu (por. uchwała NSA z dnia 11.05.2001 r. sygn. akt FPS/7/01, ONSA 2002/2/56). Niespełnienie jednego z powyższych warunków skutkuje niemożnością zastosowania zwolnienia, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozważanej sprawie. Pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie, iż strona skarżąca mająca w 1994 roku siedzibę przy ul. S. [...] we W. i prowadząca w tym czasie Zakład Produkcyjny przy u. N. [...] we W. spełniała warunki określone dla zakładu pracy chronionej w art.19 ust.1 ustawy o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej niepełnosprawnych , co wynika z decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób niepełnosprawnych Nr [...]z dnia [...].. Z materiałów sprawy wynika, iż przedmiotową nieruchomość położoną w P. Z. przy ul. G. [...] spółka z o.o. A nabyła w dniu [...]. i stanowi ona towar, jest bowiem przeznaczona - jak strona przyznała w odwołaniu - do sprzedaży . Trafnie zatem organy obu instancji wywiodły , iż nieruchomość ta nie wchodzi w skład zakładu pracy chronionej, co również wynika wprost z treści powołanej wyżej decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób niepełnosprawnych (analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.06.2005 r. sygn. akt FPS 1882/04).
Ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu należało w oparciu o art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło