II SA/Łd 255/05

Dnia 27 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz L. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Łd 255/05 Uzasadnienie Decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w W. z dnia [...] L. S. został zobowiązany, w terminie do dnia 30.04.2004r. do odkopania rowu odwadniającego na odcinku swojej posesji tak, aby zapewniony został swobodny odpływ wody z posesji M.S. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SKO w S. z dnia [...], zaś skarga L. S. została prawomocnie odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19.05.2004r. z uwagi na nieusunięcie braków formalnych. Organ, stwierdzając, iż decyzja powyższa jest ostateczna, pismem z dnia 3.09.2004r. wezwał L.S. do wykonania obowiązku odkopania rowu i powiadomił, że w dniu 30.10.2004r. przedstawiciel organu dokona "oględzin wykonania obowiązku". Termin oględzin został zmieniony na dzień 3.11.2004r. L.S. nie uczestniczył w tej czynności, w aktach brak dowodu powiadomienia go o oględzinach. Komisja stwierdziła, ze obowiązek nie został wykonany. W dniu [...] Burmistrz Gminy i Miasta W. wystawił tytuł wykonawczy. W tytule wykonawczym brak jest informacji o dacie doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta W. , na podstawie art. 20 §1 pkt 2 i art. 119 §1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił nałożyć na L. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500zł, wzywając do jej uiszczenia do dnia 31.12.2004r. oraz wezwał go do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W uzasadnieniu organ I instancji powołał ostateczną decyzję z dnia [...], nakładającą na L.S. obowiązek odkopania rowu melioracyjnego oraz pouczył, iż na powyższe postanowienie może złożyć zażalenie oraz że ma prawo zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. W piśmie procesowym z dnia 14.12.2004r., skierowanym do Burmistrza Gminy i Miasta W., zatytułowanym "odwołanie" L.S., powołując się na złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dokumenty wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wykopania rowu, wskazał też, iż stroną w sprawie jest N. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrując zażalenie na zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ sprawdza, czy zastosowany środek egzekucyjny nie jest zbyt uciążliwy a wymierzona grzywna zbyt wysoka. Organ podkreślił również, że w toku tego postępowania nie jest możliwe ponowne rozpatrywanie sprawy nałożenia obowiązku, bowiem decyzja, z której obowiązek ten wynika jest ostateczna. SKO oceniło, iż zastosowanie grzywny w wysokości 500 zł w celu przymuszenia nie narusza przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nałożona grzywna nie przekracza maksymalnej kwoty, nadto po wykonaniu obowiązku nałożona a nieuiszczona grzywna podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanego. W skardze na powyższe postanowienie L.S. zakwestionował możliwość wykonania obowiązku – odkopania rowu, stwierdzając, iż po wykopaniu rowu jego działka stałaby się zbiornikiem zalewowym dla wód z działek sąsiednich, rów biegłby tuż przy budynkach, co przy nagłych spływach wód opadowych spowodowałby podmycie fundamentów, wykopanie rowu podzieli zabudowania na dwie części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.), rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.). Skarga jest zasadna, choć z zupełnie innych powodów niż wskazane w jej treści. Przesłanki wszczęcia egzekucji administracyjnej, które winny zostać zachowane w sprawie niniejszej, ustawodawca zdefiniował w ustawie z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. Nr 110 poz.968 z 2002r. ze zm.) następująco: Art. 15. § 1. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. § 2. Koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i, z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. § 3. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, koszty upomnienia są pobierane na rzecz komórki organizacyjnej wierzyciela, do której zadań należy prowadzenie egzekucji. W sprawie niniejszej organy nie wskazały w tytule wykonawczym daty doręczenia skarżącemu upomnienia wydanego w trybie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W aktach wprawdzie znajduje się odpis pisma z dnia 3.09.2004r., w którym organ wzywa do wykonania obowiązku i uprzedza o skierowaniu na drogę postępowania egzekucyjnego. Z treści tytułu wykonawczego wynika jednak, że organ tego pisma nie traktował jako upomnienia w trybie art. 15 powołanej ustawy. Wskazuje na to nie tylko fakt nie powołania tego pisma w tytule wykonawczym, niedołączenie go do tytułu wykonawczego, ale i określenie, iż organ nie poniósł kosztów związanych z upomnieniem. Nie można zaś prowadzić postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego skutecznego upomnienia. Również z art. 27 § 3 ww ustawy wynika, że do tytułu wykonawczego należy dołączyć dowód doręczenia upomnienia albo stwierdzić w tytule, że doręczenie upomnienia nie było konieczne z mocy art. 15 tej ustawy, ale wówczas należałoby wskazać przepis, który zwalnia od doręczenia upomnienia. ( wyrok NSA w Lublinie z 26 lutego 1996 roku SA/Lu 481/95 LEX nr 26766). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz.968 z późn. zm.) między innymi brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15 tejże ustawy może być podstawą zaskarżenia. W sprawie niniejszej wymogi powyższych przepisów nie zostały spełnione bowiem w aktach sprawy poza brakiem dowodu doręczenia upomnienia w tytule wykonawczym, brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do treści powołanych art. 15 § 1 i 27 § 3 powołanej ustawy. Ponadto w aktach sprawy znajduje się jedynie odpis tytułu wykonawczego. Zgodnie zaś z orzeczeniem NSA z dnia 14.08.2001r. sygn akt NSA I 794/01 w aktach winien znajdować się oryginał tytułu wykonawczego, odpis nie jest tytułem wykonawczym Niewątpliwie taki stan rzeczy stanowi naruszenie przepisów postępowania które mają wpływ na wynik rozstrzygnięcia Niezależnie od powyższych uchybień procesowych, które skutkują uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1pkt 1c u.p.s.a. wskazać należy na niewyjaśnienie przez organ zarówno I jak i II instancji podstawowej okoliczności, czy pismo zatytułowane przez L.S. odwołaniem jest zażaleniem czy też stanowi zarzuty. Wobec nieprecyzyjnego i lakonicznego odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji, organ ten w pierwszej kolejności winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu sprecyzowania, czy odwołanie to jest zażaleniem, czy też intencją skarżącego było wniesienie zarzutów, na wskazywałyby podnoszone w toku późniejszego postępowania odwoławczego i sądowego argumenty, skierowane przeciwko możliwości wykonania obowiązku. Okoliczność ta jest podstawową przesłanką dla nadania odwołaniu właściwego biegu i ewentualnie rozpoznania zarzutów w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Inny jest bowiem tryb rozpoznania każdego z tych środków odwoławczych. Mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów postępowania odnoszących się do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 ustawy o u.p.s.a. (Dz. U.Nr 153, poz. 1271 z późn.. zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 u.p.s.a.