II SA/Kr 984/05
WyrokWSA w Krakowie2005-09-26
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Renata Czeluśniak, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii uchwał, zarządzeń lub postanowień dotyczących użyczenia lub wynajmu lokali gminnych w trybie bezprzetargowym, uzasadniona tym, że informacja ta ma charakter przetworzony i nie jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo materialne, odmawiając udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii dokumentów urzędowych. Wskazał, że prawo do informacji publicznej obejmuje nie tylko wgląd do dokumentów, ale także uzyskanie ich kopii. Czynności takie jak selekcja dokumentów czy analiza ich treści, związane z rozpatrywaniem wniosku, nie stanowią przetwarzania informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a jedynie zwykłe zabiegi techniczne. Odmowa udostępnienia informacji przetworzonej nie może oznaczać odmowy udostępnienia informacji w ogóle.Stan faktyczny
Skarżący P.B. zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o przesłanie kserokopii uchwał, zarządzeń lub postanowień dotyczących użyczenia lub wynajmu lokali gminnych w trybie bezprzetargowym. Organ I instancji początkowo prosił o doprecyzowanie wniosku, a następnie przedłużył termin udostępnienia informacji. Ostatecznie odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i nieistotną dla interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył obie decyzje, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz KPA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IISA/ Kr 984/ 05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P.B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P.B. w dniu 13.01.2005 r. wystosował pismo do Prezydenta Miasta K., w którym powołuje się na ustawę o dostępie do informacji publicznej i prosi o przesłanie mu kserokopii uchwał, zarządzeń lub postanowień dotyczących użyczenia lub wynajmu lokali gminnych w trybie bezprzetargowym.
W dniu 27.01.2005r. Dyrektor Magistratu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. odpisała znak: [...], iż wniosek P.B. jest nieprecyzyjny i konieczne jest jego uszczegółowienie. Zapytała, czy wniosek dotyczy lokali mieszkalnych czy użytkowych; czy chodzi o obowiązujące przepisy gminne, umożliwiające przydzielenie w trybie bezprzetargowym lub użyczenie lokalu z zasobów gminnych lokali użytkowych; czy dotyczy on przekazania kserokopii uchwał, zarządzeń w w/w sprawie ( tj. pkt 2), czy też wszystkich uchwał Rady Miasta, Zarządu Miasta K., zarządzeń Prezydenta Miasta K. dotyczących przyznania lokali w trybie bezprzetargowym oraz związanych z użyczeniem lokali. Zapytała również, czy jeżeli chodzi o wszystkie uchwały i zarządzenia, to jakiego okresu winny one dotyczyć; czy P.B. interesuje informacja na temat określonych obiektów, które były przekazywane, czy podmiotów, które je odbierały - jaki typ dokumentów jest preferowany we wniosku: uchwały Rady Miasta, uchwały Zarządu Miasta, Zarządzenia Prezydenta Miasta K. Pismo kończyło się prośbą o złożenie szczegółowego wniosku w sprawie.
W odpowiedzi na to pismo P.B informuje, że jego wniosek jest precyzyjny i dotyczy wszystkich wymienionych w piśmie z 27.01.2005r. informacji, nie jest ograniczony ramami czasowymi, dotyczy wszystkich obowiązujących teraz i w przeszłości przepisów i dotyczy zarówno podmiotów jak i obiektów.
Uważa, że pismo Dyrektor Magistratu ma charakter wymijający, zawartość odpowiedzi nie wymagała aż 2 tygodni na jej sporządzenie toteż jednocześnie składa do Prezydenta Miasta K. skargę na Dyrektor Magistratu w związku z przekroczeniem o 1 dzień przez nią terminu przekazania mu odpowiedzi na wniosek. Jednocześnie prosi w pierwszej kolejności (osobno) o sporządzenie informacji dotyczącej lokali użytkowych w oparciu o przepisy gminne, przekazywanych zarówno w trybie najmu jak i użyczenia, a w przypadku publikowanych w BIP jak i niepublikowanych Uchwał lub Zarządzeń wnosi o przekazanie także uzasadnień do ich projektów.
Pismem z 3.02.2005r. znak:[...] w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy z 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej poinformowano P.B. o przedłużeniu terminu udostępnienia informacji publicznej do dnia 1.04.2005 r. z uwagi na: konieczność zgromadzenia oraz wyselekcjonowania dokumentów związanych że sprawą, dokonanie ewentualnych wyłączeń jawności, przygotowanie kserokopii. Poinformowano również P.B., że o kosztach i formie udostępnienia informacji zostanie powiadomiony odrębnym pismem.
Decyzją Prezydenta Miasta K. z [...].03.2005r. znak:[...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 3 ust. l pkt l w zw. z art. 16 ust. l ustawy z 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) odmówiono P.B. udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie chodzi o udostępnienie informacji publicznej (w rozumieniu art. l ust. l ustawy o dostępie do informacji publicznej), gdyż działania przyjmujące formę prawną zarządzenia, uchwały czy postanowienia w sprawach użyczenia lub najmu lokali gminnych są bowiem podejmowane przez organy władzy publicznej w celu wykonania powierzonych im przez prawo zadań publicznych (powołano się na art. 7 ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym). Stwierdzono również, że lokale gminne należy zaliczyć do mienia komunalnego, stąd wszelkie informacje na temat działania organów Gminy podejmowane w odniesieniu do tychże lokali i z ich wykorzystaniem prawodawca polski każe traktować jako informacje publiczne (art. 61 ust. l Konstytucji RP). Powołano się ponadto na art. 31 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. l pkt l ustawy z 6.09.2001 r. i stwierdzono, że zarówno ustalenie, że dana sprawa dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, jak i że za udostępnieniem tego rodzaju informacji przemawia szczególny interes publiczny należy do kompetencji Prezydenta Miasta K. jako organu rozpatrującego przedmiotowy wniosek. Ustalenia, o których mowa, zostały dokonane w oparciu o treść wniosków zgłaszanych w sprawie przez P.B. oraz w oparciu o inne elementy stanu faktycznego, składające się na materiał dowodowy sprawy. Przyjęto, że informacja, której udostępnienia P.B. żąda wyczerpuje znamiona informacji przetworzonej (powołano się na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z 5.02.2002 r.), gdyż jest to informacja, która przy przyjęciu określonego we wniosku kryterium (w rozpatrywanej sprawie jest to konkretny rodzaj działalności organów Gminy Miejskiej K.) może być przygotowana jedynie poprzez zebranie lub zsumowanie informacji cząstkowych znajdujących się w różnych dokumentach i zbiorach danych, będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przy zaangażowaniu określonego wkładu pracy intelektualnej jego pracowników. Zdaniem organu oznacza to konieczność podjęcia szeregu czynności, szczególnie że wnioskodawca nie zakreślił ram czasowych. Wymagałoby to przekazania danych na temat działań Prezydenta (wcześniej Zarządu Miasta) oraz Rady Miasta i jednostek organizacyjnych w zakresie użyczenia i wynajmu lokali Gminy, podejmowanych na przestrzeni ponad 15 lat funkcjonowania samorządu gminnego. Ponadto wnioskodawcy chodzi o udostępnienie w/w informacji niezależnie od tego, czy mają charakter archiwalny, czy też nadal są wiążące. Wymagałoby to wyszukania, przeglądnięcia i wyselekcjonowania stosownej dokumentacji (utrwalonej w różnych formach) z okresu przekraczającego ponad 15 lat funkcjonowania samorządu gminnego w K., w tym zdeponowanych w archiwum Urzędu Miasta K., następnie przeprowadzenia ich oceny i analizy ze względu na prawnie chronione tajemnice oraz ochronę danych osobowych i dokonania stosownych zmian w treści w/w dokumentacji ze względu na ustalony zakres wyłączenia jawności informacji. Są to zatem zdaniem organu czynności, które polegają na opracowaniu informacji jednostkowych zawartych w dokumentacji Urzędu (informacje źródłowe), jaka została sporządzona przez cały okres istnienia samorządu terytorialnego i wykreowaniu nowego typu informacji publicznej. Powołano się na wykładnię autentyczną przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, iż prawo do informacji przetworzonej "a więc w postaci -zagregowanej, syntetycznej lub analitycznej przysługuje w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla ogółu obywateli" (Sejm III koalicji, druk sejmowy nr 2094, www.sejm.goiton. Pojęcie interesu publicznego oznacza interes mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego lub - ogólnie -wszystkich mieszkańców kraju (powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16.04.2002 r. (SK 23/01) -OTK-A 2002/3/26; orzeczenie NSA- IV SA 872/99, IV SAB 28/99, U III SA 181/99; orzeczenie SKO 4541/1/02) i przyjęto, iż ta kategoria normatywna, jaką jest niewątpliwie "szczególnie istotny interes publiczny" powinna być oceniana przez pryzmat każdej konkretnej sprawy (wyrok NSA z 20.03.1998 r. I SA/KA 1744/96; wyrok NSA z 16.01.2000r., IIISA 2302/00). Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie interes publiczny będzie się sprowadzał do interesu prawnego wszystkich mieszkańców Gminy Miejskiej K., żyjących w ramach prawnie zorganizowanej wspólnoty samorządowej, gdzie zapewniona jest realizacja prawnie legitymowanych interesów ogółu (poprzez wykonywanie przez organy Gminy zadań publicznych) z poszanowaniem praw i wolności jednostki jako niezbywalnej części składowej dobra publicznego, przy czym realizacja i ochrona tak pojmowanych interesów ogółu jest konieczna celem zapewnienia egzystencji i wspólnego, harmonijnego życia wspólnoty. Przyjęto, iż wnioskodawca żądał informacji publicznej przetworzonej, jednakże sporządzenie i udostępnienie informacji w zakresie wskazanym we wniosku nie służy interesom prawnym mieszkańców Gminy, będących najemcami bądź użytkownikami lokali gminnych (komunalnych), które stanowią elementy składowe szeroko pojmowanego interesu publicznego. Ocena treści wniosku P.B. oraz pozostałych pism złożonych przez wnioskodawcę w tej sprawie prowadzi do przyjęcia stanowiska, że w tym konkretnym przypadku udostępnienie informacji przetworzonej może służyć publicznemu interesowi mieszkańców Gminy w bardzo nikłym stopniu, w żadnym razie w sposób "szczególnie istotny". Jawność działania organów gminy w zakresie gospodarowania zasobem lokalowym nie jest wartością bezwzględną i nie może prowadzić do naruszenia prawnych interesów członków wspólnoty samorządowej będących najemcami, bądź którym przysługuje inny tytuł prawny do wyżej wymienionych lokali. Jawność organów w tym zakresie jest zapewniona w inny sposób, w tym przede wszystkim poprzez publikowanie Zarządzeń Prezydenta Miasta K. i uchwał Rady Miasta K. oraz informacji na temat innych form działania na stronach Biuletynu Informacji Publicznej, także poprzez dostęp do posiedzeń Rady Miasta jak i w drodze wywieszenia bądź wyłożenia informacji w Urzędzie. Konkludując, Prezydent Miasta K. odmowę udzielenia informacji w tym przypadku uzasadnił brakiem po stronie wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] P.B. twierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej. Decyzję odmowną można wydać jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a do nich zdaniem odwołującego się nie można zaliczyć uznania informacji publicznej za możliwą do udostępnienia tylko w wyniku jej uprzedniego przetworzenia. Uważa, że art. 3 ust. l pkt l w zw. z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej daje tylko możliwość organowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej do odmowy (w formie pisma nie decyzji) udostępnienia informacji publicznej w określonej wnioskiem przetworzonej formie. Zapis ten jednak wyklucza możliwość odmowy na tej podstawie udostępnienia w ogólne żądanej informacji publicznej (wniosek taki wyprowadza z analizy treści art. 3 ust. 3 ustawy). Zdaniem odwołującego się Prezydent ma obowiązek udostępnić kopię dokumentów, oświadczeń lub stan wiedzy jego urzędników na temat określony we wniosku, lecz może rozważyć odmowę (gdyby było takie żądanie) np. uporządkowania tych informacji wg żądanego przez wnioskodawcę klucza, ale tylko wtedy, jeśli uzna, że takie przetworzenie tych informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego) w takim przypadku organ zobowiązany powinien w piśmie a nie w decyzji poinformować wnioskującego o tym stanowisku (odwołujący powołał się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 19.12.2002 r. USA 3301/02 jak również na decyzję SKO w K. z dnia 18.11.2004 r. – [...]). W odwołaniu P.B. kwestionuje również drugi akapit strony 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji jako potwierdzający nieprawdę, a nadto uważa, iż błędnie przyjęto, że informacja publiczna o jaką wnioskował jest informacją przetworzoną lub wymagającą przetworzenia. Wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. l pkt 2 ustawy z 6.09.2001 r.) jakimi są miedzy innymi uchwały Rady Miasta K., zarządzenia Prezydenta Miasta K. lub uchwały Zarządu Miasta K., który miał polegać jedynie na przesłaniu mu ich kserokopii nie może stanowić informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. l pkt l tejże ustawy. Uzyskanie wglądu do dokumentów urzędowych nawet jeśli jest poprzedzone wyszukaniem, przeglądnięciem i ich wyselekcjonowaniem nie jest przetworzeniem informacji publicznej. Podobnie dokonanie oceny ze względu na wyłączenie opisane w art. 5 ust. l i 2 ustawy z 6.09.2001 r. nie jest przetworzeniem tych informacji. Należy to bowiem zawsze do obowiązku podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, w przeciwnym bowiem razie nie istniałaby w praktyce informacja publiczna nie wymagająca przetworzenia. Również sporządzenie informacji publicznej w formie wykonania kserokopii dokumentów urzędowych nie jest przetworzeniem informacji publicznej, lecz obowiązkiem wynikającym z art. 12 ust. 2 pkt l ustawy (powołał się w tej kwestii na wspomnianą decyzję SKO i inną z 7.02.2005 r. [...]).
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2005r. znak:[...] wydaną na podstawie art. 16 ust. l i 2 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198) w zw. z art. 17 pkt l oraz art. 138 § l pkt l kpa utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ dokonał analizy przepisów art. 2 ust. l, art. 5 , art. 3 ust. l pkt l, art. 7 ust. l w zw. z art. 10 ust. l, art. 14 ust. l, art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i uznał, że przesłanka "szczególnie istotne dla interesu publicznego" stanowi bardzo szeroki, abstrakcyjnie rozumiany warunek udzielenia owej "informacji przetworzonej" rozumiany jako interes mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego lub - ogólnie -wszystkich mieszkańców kraju. Ciężar ustalenia, czy udostępnienie informacji w zakresie określonym we wniosku jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" spoczywa na podmiocie zobowiązanym, który powinien dokonać oceny wniosku i zakresu, w jakim wnioskodawca chce uzyskać informację publiczną. Możliwa jest więc taka sytuacja, w której wniosek zostanie uznany za uzasadniony, a kwestionowany będzie jedynie zakres informacji. Tak więc nie można wykluczyć, iż zgłoszone pierwotnie żądanie udostępnienia informacji publicznej, której nie można udzielić z uwagi na ograniczenia wskazane w art. 5 ustawy jakkolwiek nieuzasadnione w takiej postaci, możliwe jest do załatwienia w formie udzielenia "informacji przetworzonej", co polegać mogłoby na udzieleniu informacji wymagającej zebrania lub zsumowania informacji znajdujących się (w różnej formie) w posiadaniu podmiotu zobowiązanego.
Rozpatrując więc sprawę zdaniem Kolegium organ I instancji powinien ustalić, czy wnioskodawcy chodzi o informacje mające charakter "informacji przetworzonej" a co za tym idzie ustalenie, czy informacje wymagają od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań w celu ich "przetworzenia" czy też organ dysponuje już być może "stworzoną" dla innych celów tego typu informacją. W sytuacji ewentualnego ustalenia, że informacja o której udostępnienia wnosił wnioskodawca ma charakter informacji przetworzonej, zastosuje szczególne zasady jej udostępnienia, określone w art. 3 ust. l pkt l powołanej ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium wskazało, że udzielenie żądanych przez P.B. informacji, jako "informacji publicznej" wyklucza równocześnie potrzebę sporządzenia przez organ I instancji szczególnych wykazów i zestawień w tym zakresie. Organ I instancji wskazał, iż tego typu sporządzenie informacji przetworzonej nie jest uzasadnione szczególnym interesem publicznym, a to stanowisko w pełni podzieliło Kolegium.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję P.B. zarzuca organom I i II instancji naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie lub błędną wykładnię a to art. l ust. l, art. 3 ust. l pkt l i pkt 2, art. 12 ust. l i 2, oraz art. 14 ust. l i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a decyzji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzuca nadto naruszenie art. 7, 8, 77 § l i 107 § l i § 3 kpa. Żąda więc uchylenia obu decyzji w całości, zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania i nakazania Prezydentowi Miasta K. ponowne rozpatrzenie wniosków z 13.01. i 1.02.2005 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 3 dni. Twierdzi, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ogóle nie odniosło się do podnoszonych w odwołaniu kwestii. Prawo zezwala na wgląd do dokumentów urzędowych a także na przesłanie i kopiowanie informacji publicznej. Nie ustosunkowano się do jego zarzutu dotyczącego drugiego akapitu strony 2 decyzji organu I instancji. Organ ten błędnie przyjął, iż informacja publiczna o jaką skarżący wnioskował jest informacją przetworzoną lub wymagającą przetworzenia. Ani bowiem wgląd do dokumentów (co zdaniem skarżącego miało polegać na przesłaniu mu ich kserokopii) nie stanowi informacji przetworzonej. Uzyskanie takiego wglądu nawet jeśli jest poprzedzone wyszukaniem, przeglądnięciem i ich wyselekcjonowaniem nie jest przetworzeniem informacji publicznej. Podobnie nie ma takiego charakteru dokonanie oceny ze względu na wyłączenie opisane w art. 5 ust. l i 2 ustawy. Podmiot zobowiązany ma bowiem zawsze obowiązek sprawdzenia czy nie zachodzą przesłanki ograniczenia udostępnienia informacji publicznej, a jak takie przesłanki wystąpią podjąć w tej sprawie decyzję administracyjną. Ma także obowiązek wynikający z art. 12 ust. l, którego realizacja zawsze prowadzi do wykonania pewnych czynności technicznych. W przeciwnym bowiem razie przyjmując argumentację Prezydenta Miasta K. nie istniałaby w praktyce informacja publiczna niewymagająca przetworzenia. Zdaniem skarżącego sporządzenie informacji publicznej w formie wykonania kserokopii dokumentów urzędowych nie jest przetwarzaniem informacji publicznej, lecz obowiązkiem wynikającym z art. 12 ust. 2 pkt l ustawy, a obowiązek ich przesłania wynika z pkt 2 tego artykułu. Skarżący zarzuca, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie uznania (oraz jej podstawy), iż wnioski dotyczyły informacji przetworzonej. Nie można za taki uznać przedostatniego akapitu strony 4 uzasadnienia, jest on bowiem w porównaniu z sentencją decyzji niezrozumiały i sprzeczny wewnętrznie. We wnioskach skarżącego nie było mowy o potrzebie sporządzenia "szczególnych wykazów i zestawień", nie ma o czymś takim także mowy w decyzji organu I instancji. A zatem treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej w ogóle, bez podania innej formy jej udzielenia) przeczy wskazanemu przez stronę fragmentowi jej uzasadnienia.
P.B. zarzuca, iż Kolegium naruszyło art. 10 kpa, gdyż uniemożliwiło mu przed wydaniem decyzji zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zajęcie stanowiska. Skarżący uważa, że to uchybienie miało zasadnicze znaczenie wobec faktu nie przeprowadzenia przez organ II instancji postępowania dowodowego zmierzającego do zaprzeczenia stawianym w odwołaniu zarzutom. Skarżący mógł wytknąć ten fakt Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu powodując przeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący zwraca uwagę, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nosi datę o dzień późniejszą niż złożona przez niego skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tej sprawie. Zarówno 20 jak i 21 czerwca brak było na wokandzie informacji o planowanym posiedzeniu składu SKO, nie było także czasu na zajęcie stanowiska w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium dodało, że podejmowało decyzję w oparciu o całość zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów uznając, że stan faktyczny został w pełni wyjaśniony bez potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. (DZ. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy I i II instancji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art., 77 kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że złożony w dniu 13.01.2005 r. przez P.B. wniosek był bardzo ogólny i nieprecyzyjny. Co prawda art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej z 6.09.2001 r. nie precyzuje formy wniosku, jednakże należy zająć stanowisko, że wniosek taki powinien odpowiadać co najmniej wymogom podania (w rozumieniu art. 63 § l - § 3 kpa). W szczególności zgodnie z art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie (...). Nieprecyzyjność w tym przypadku dotyczyła żądania, o czym świadczyć mogą m. in. wyjaśnienia skarżącego uczynione na rozprawie w dniu 26.09.2005 r. Organ w razie stwierdzenia, że podanie nie czyniło zadość innym (poza niewskazaniem adresu) wymaganiom, mógł skorzystać ze środków, o których mowa w art. 64 § 2 kpa. Jednakże, w niniejszej sprawie, jak słusznie podnosi skarżący, organ I instancji postępował wyjątkowo niekonsekwentnie. Najpierw zwrócił się do skarżącego z żądaniem sprecyzowania wniosku (pismo z 27.01.2005 r. - k. 4 akt administracyjnych), a po przesłaniu przez skarżącego wyjaśnienia z 1.02.2005 r. (k. 3 akt administracyjnych) nadał sprawie dalszy bieg, czym przesądził, że uznał wniosek skarżącego za precyzyjny i nadający się do realizacji. Co więcej, zawiadomił pismem z 3.02.2005r. (k. 2 akt administracyjnych) skarżącego, że przedłuża termin udostępnienia informacji publicznej do dnia 1.04.2005 r. z uwagi na konieczność zgromadzenia, wyselekcjonowania dokumentów, dokonania ewentualnych wyłączeń jawności, przygotowanie kserokopii oraz poinformował skarżącego, że o kosztach i formie udostępnienia informacji zostanie powiadomiony odrębnym pismem. Skarżący miał zatem prawo oczekiwać, że (przynajmniej częściowo) jego żądanie zostanie spełnione, a informacja zostanie mu w jakiejkolwiek formie udzielona (organ nie przesądził formy udzielenia informacji, ale w tymże piśmie jest mowa o sporządzeniu kserokopii).
Kolejnym krokiem organu I instancji było wydanie (jeszcze przed upływem wspomnianego terminu) [...].03.2005 r. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ w decyzji tej potwierdził, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną, ale uznał, że ma ona charakter informacji przetworzonej oraz, że uzyskanie tej informacji przez skarżącego nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Doszło wówczas do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. l pkt l ustawy z 6.09.2001 r. Art. 3 ust. l ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz.1198) przewiduje, iż podmiotowe "prawo do informacji publicznej" obejmuje triadę uprawnień:
1) do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej
pochodzących z powszechnych wyborów.
Realizacja konstytucyjnego prawa uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 ust. l Konstytucji RP) obejmuje "dostęp do dokumentów" (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Oznacza to, że art. 3 ust. l ustawy z 6.09.2001 r. nie może być interpretowany zawężająco jedynie jako uprawnienie wglądu do dokumentów urzędowych, ale również jako uprawnienie do otrzymania kopii dokumentu (czyli uzyskania informacji publicznej, art. 3 ust. l pkt l ustawy). W literaturze wyrażono np. pogląd, że "w związku z podmiotową rolą obywatela w Państwie winien on mieć prawo do otrzymania kopii każdego dokumentu". (P. Szkudlarek: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Kraków 2002 s. 6-7). Takie stanowisko wynika również z art. 12 ust. 2 i dalszych przepisów regulujących kwestię postępowania z wnioskiem (art. 13-15 ustawy).
Wobec powyższego, skoro wolą skarżącego było uzyskanie kserokopii uchwał, zarządzeń lub postanowień (pismo z 13.01.2005 r.), a organ nie stwierdził, że wspomniane dokumenty urzędowe nie są informacją publiczną, ani też, że dostęp do nich jest niemożliwy z uwagi na treść art. 5 ustawy, to powinien skarżącemu informację w takiej formie przekazać, co najwyżej ustalając warunki odbioru, czy odpłatności za przesyłkę, zgodnie z art. 14 i 15 ustawy.
Podjęcie "informacji przetworzonej" (art. 3 ust. l pkt l in fine) jest niejednolicie rozumiane w literaturze (przeważa jednak węższa wykładnia, zgodnie z którą przeniesienie informacji na inny nośnik, pomijanie pewnych fragmentów, proste zsumowanie danych są tego rodzaju zabiegami, które nie pozwalają mówić o "przetworzeniu" a co najwyżej o "przekształceniu" informacji w inną formę.)
W uzasadnieniu projektu ustawy przez "informację przetworzoną" rozumiano informację "w postaci zagregowanej, syntetycznej lub analitycznej w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla ogółu obywateli, czyli w postaci umożliwiającej ocenę i wnioskowanie". Informacja przetworzona wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu (art.4 ust.2) informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji (H.Izdebski: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Warszawa 2001 r. s. 31), R.Stefanicki : Ustawa o dostępie do informacji publicznej (Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego") P i P 2004 r., nr 2, s. 97. W efekcie "przetworzenia" dochodzi do powstania nowego jakościowo dokumentu.
Ustawodawca wprowadził wyłom w powszechnym dostępie do informacji, jeśli ona ma charakter "informacji przetworzonej", co ma "stanowić swego rodzaju ochronę podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej przed zalewem wniosków od osób prywatnych, które dotyczą udostępnienia informacji przetworzonej. Brak tego przepisu zmusiłby te podmioty do rozbudowy swoich komórek organizacyjnych zajmujących się bezpośrednio obsługą osób wnioskodawców, co groziłoby nawet paraliżem pracy administracji" (Tomasz R. Aleksandrowicz: Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2004 r., s. 103). Jak słusznie podkreśla autor cytowanego komentarza "równocześnie jednak należy zwrócić uwagę, iż odmowa udzielenia informacji przetworzonej nie jest tożsama z odmową udzielenia informacji w ogóle". A to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu organ może wezwać stronę do wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" jest to wyjątek od zasady określonej w art. 2 ust. 2 ustawy), jednakże jeśli obywatel tego nie czyni to może mu odmówić udzielenia informacji w takiej formie (ale nie w ogóle). Zakres bowiem uprawnienia "do uzyskania informacji przetworzonej" jest węższy od zakresu "uprawnienia do uzyskania informacji publicznej" i mieści się w nim, o czym przekonuje analiza art. 3 ust. l pkt l, a zwłaszcza użycie określenia "w tym".
W świetle materiału zebranego w aktach sprawy nie sposób zaakceptować stanowiska organów I i II instancji, iż udzielenie skarżącemu informacji publicznej miałoby wiązać się z koniecznością udzielenia mu tylko informacji przetworzonej, nawet gdyby przyjąć, iż organ prawidłowo ocenił, iż nie było to szczególnie istotne dla interesu publicznego (notabene organ nie żądał, aby skarżący to uzasadnił). Przyjęto w uzasadnieniu decyzji, że "informacja", której udostępnienia żąda Pan P.B. wyczerpuje znamiona informacji przetworzonej" ,(s.3), gdyż sporządzenie informacji wymagałoby wyszukania, przeglądnięcia i wyselekcjonowania stosownej dokumentacji z okresu przekraczającego ponad 15 lat funkcjonowania samorządu gminnego w K., w tym zdeponowanych w archiwum Urzędu Miasta K. i przeprowadzenia ich analizy ze względu na prawnie chronione tajemnice i dokonanie stosownych zmian w treści w/w dokumentacji". Są to zatem zdaniem organu I instancji "czynności, które polegają na opracowaniu informacji jednostkowych zawartych w dokumentacji Urzędu (informacje źródłowe), jaka została sporządzona przez cały okres istnienia samorządu terytorialnego i wykreowaniu nowego typu informacji publicznej" (s. 4 uzasadnienia decyzji organu I instancji).
Zdaniem Sądu wyżej przytoczone czynności organu - jak np. selekcja dokumentów, uchwał, ich analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cechy przetwarzania informacji. W wyniku ich stosowania nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. Słusznie twierdzi skarżący, że w przeciwnym razie nie istniałaby w ogóle informacja nieprzetworzona. Nie stanowi także przetworzenia sięganie do materiałów archiwalnych. Jeżeli natomiast organ był zdania, że z uwagi na czasokres żądania skarżącego (notabene skarżący na rozprawie przed sądem okres ten zawęził do informacji za okres funkcjonowania trybu bezprzetargowego) udzielenie informacji wymaga znacznego nakładu sił i środków, mógł skorzystać z instrumentów, o których mowa w art. 14-15 ustawy).
Słuszne są również zarzuty skarżącego odnośnie do uzasadnienia decyzji organu II instancji, które jest nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. Skarżący nie domagał się bowiem od organu I instancji żadnych "szczególnych wykazów i zestawień" co potwierdza wbrew konkluzji samo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszym akapicie uzasadnienia swojej decyzji. Uzasadnienie to nie odnosi się również do odwołania skarżącego, co narusza art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa. Słuszny jest również zarzut naruszenia art. 10 kpa.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" i lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. o. p. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło